CEO OCB chỉ ra 3 điều 'bình thường' ở Việt Nam nhưng lại 'bất thường' trên thế giới

Tại Hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026” do CafeF tổ chức sáng 13/1, ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc Ngân hàng OCB, thẳng thắn chỉ ra hai điều "bình thường" ở Việt Nam nhưng rất "bất thường" trên thế giới và là rào cản để phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai còn số

Ông cho biết, năm 2025, Việt Nam đã chứng kiến nhiều điều "phi thường" như tăng trưởng cao nhất khu vực ASEAN, ban hành hàng loạt chính sách đột phá nhằm phát triển kinh tế xã hội.

Để đạt được kết quả này là nhờ nhiều điều "bình thường mới", trong đó đầu tiên là tư duy: "Quyết định nhanh – triển khai nhanh – chịu trách nhiệm rõ ràng".

Trước đây, trong ngân hàng, mỗi một sản phẩm mới có thể mất 12–18 tháng để triển khai, trải qua quy trình phê duyệt qua nhiều lớp. Tuy nhiên, hiện nay, không chỉ khu vực Chính phủ cải cách mà chính các doanh nghiệp cũng cải cách mạnh mẽ, phân quyền mạnh cho Ban điều hành và các hội đồng chuyên trách; Thí điểm nhanh (pilot), đo lường sớm, điều chỉnh linh hoạt.

"Phương pháp làm việc Agile và các Squad team ngày càng phổ biến trong tổ chức. Khi cả đội ngũ được phân quyền để thực thi triển khai nhanh hướng về cùng một mục tiêu và chấp nhận 'thử và sai' để tạo ra kết quả nhanh với tính linh hoạt", ông Hải nói.

Điều bình thường mới thứ hai là cho vay dựa trên dòng tiền. Trước đây, điều đầu tiên các ngân hàng Việt Nam hỏi doanh nghiệp là tài sản đảm bảo ở đâu? Giờ đây, với hình thức cho vay dựa trên dòng tiền, chúng tôi đã giúp hàng loạt start up Việt Nam tiếp cận nguồn vốn.

Cuối cùng là tín dụng xanh, đây không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là cơ hội kinh doanh cho ngành ngân hàng. Thực tế, tín dụng xanh đã tạo cơ hội rất lớn cho ngân hàng, giúp ngân hàng tăng trưởng ổn định, an toàn và ít biến động hơn.

"Tôi cho rằng đây là điều bình thường mới trong hệ thống ngân hàng", vị Tổng Giám đốc OCB nhìn nhận. 

Tuy nhiên, bên cạnh những câu chuyện về sự phi thường của Việt Nam, đâu đó vẫn tồn tại những điều "bất thường" so với chuẩn mực thế giới mà theo vị CEO OCB cần kiên quyết loại bỏ. 

"Muốn Việt Nam vươn tầm cần phải nỗ lực và thay đổi rất lớn, trong đó cần loại bỏ đi những điều đang diễn ra rất bình thường tại Việt Nam nhưng lại là rào cản lớn đối với sự phát triển", ông Hải nói.

Theo ông, đầu tiên là chế độ "hai sổ kế toán". "Dưới góc độ ngân hàng, chúng tôi thấy rất nhiều trường hợp khi phân tích tín dụng: Báo cáo quản trị là một số, báo cáo thuế là một số khác. Chúng tôi luôn khuyên khách hàng nên thống nhất về một sổ. Khi minh bạch sổ sách, ngân hàng sẽ tin tưởng khách hàng hơn, thứ hai là bản thân doanh nghiệp cũng thực hiện đầy đủ vai trò và trách nhiệm thuế đối với xã hội", ông Hải nói.

Yếu tố thứ hai đặc biệt quan trọng trong hệ thống ngân hàng là vấn đề quản trị. Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, đặc biệt là sự tách bạch giữa chủ sở hữu và ban điều hành.

Điều này nhằm tránh lặp lại những sai phạm trong quá khứ, khi chủ sở hữu ngân hàng sử dụng tiền gửi của người dân để hỗ trợ cho hệ sinh thái riêng của họ. Việc tách biệt này sẽ mang lại sự minh bạch và rõ ràng cho toàn hệ thống ngân hàng.

"Hệ thống ngân hàng cũng đang đưa ra những chuẩn mực khắt khe khi cho vay các doanh nghiệp có hệ sinh thái phức tạp", ông Hải nói..

Một yếu tố nữa mà tôi nghĩ cũng nên loại bỏ bớt là thói quen về "bôi trơn", "đi cửa sau" để được phê duyệt hay hỗ trợ.

"Tôi nghĩ chúng ta không thể kiểm soát được 100%, nhưng tối thiểu trong hệ thống doanh nghiệp, chúng ta nên loại bỏ những tư tưởng đó, để tất cả mọi người vận hành dựa trên hiệu quả và kết quả công việc", ông Hải nhấn mạnh.

Vị CEO OCB kỳ vọng rằng bằng cách từng bước thay đổi và loại bỏ những "điều bình thường" này sẽ tăng hiệu quả và minh bạch của toàn nền kinh tế lên.