25 bang của Mỹ khởi kiện thuế quan mới nhất của ông Trump

Một liên minh gồm 25 bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo đã khởi kiện chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 3/8, với cáo buộc ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp thuế với hàng hóa từ 60 đối tác thương mại của Mỹ.

Liên minh này đệ đơn kiện lên Tòa án Thương mại Quốc tế (USITC) nhằm phản đối mức thuế quan 10% hoặc 12,5% mà Nhà Trắng áp dụng từ ngày 24/7. Các nguyên đơn yêu cầu tòa án tuyên bố những mức thuế này là bất hợp pháp, đình chỉ việc thực thi và ra lệnh hoàn trả các khoản thuế quan số tiền thuế đã thu.

Trọng tâm của vụ kiện là nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm duy trì hệ thống thuế quan sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các loại thuế áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế hồi tháng 2 năm nay.

Các nguyên đơn cáo buộc giới chức Nhà Trắng đã dùng Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và nỗi lo về lao động cưỡng bức làm cái cớ để tái áp đặt các mức thuế quan toàn cầu gần như y hệt.

Bà Lettia James, Tổng chưởng lý bang New York, tuyên bố: “Sau khi thua kiện tại Tòa án Tối cao, chính quyền ông Trump lại một lần nữa tìm cách tăng thuế bất hợp pháp đối với các gia đình và doanh nghiệp thông qua một đợt áp thuế quan mới”.

Nhà Trắng bác bỏ cáo buộc trên, đồng thời nhấn mạnh thuế quan theo Mục 301 đã được chứng minh là “công cụ pháp lý vững chắc” kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Chính quyền ông Trump áp đặt các mức thuế mới sau khi cáo buộc hàng chục quốc gia và Liên minh Châu Âu không ngăn chặn được hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức xâm nhập vào chuỗi cung ứng của họ.

Tuy nhiên, liên minh 25 bang cho rằng Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã khởi động điều tra quá vội vàng, bỏ qua các bước tham vấn bắt buộc dành riêng cho từng quốc gia, đồng thời không giải trình được vì sao chỉ hai mức thuế lại phù hợp với 60 nền kinh tế có chính sách rất khác nhau.

“Không có sự tương thích hợp lý nào giữa cáo buộc về tình trạng cưỡng bức lao động trong các chuỗi cung ứng quốc tế và các mức thuế quan áp dụng trên diện rộng mà Văn phòng Đại diện Thương mại ban hành,” đơn kiện vieetses. 

Các quan chức thương mại Mỹ đã hoàn tất 60 cuộc điều tra trong khoảng hai tháng rưỡi và cuối cùng chỉ đưa ra hai mức thuế suất chính, chênh nhau 2,5 điểm %.

Đơn kiện cũng dẫn một số trường hợp miễn trừ mà các bang cho rằng làm suy yếu lập luận của chính quyền ông Trump. Ví dụ, USTR nêu thịt bò đông lạnh từ Brazil là một trong ba ví dụ về hàng hóa có liên quan đến lao động cưỡng bức, nhưng lại miễn áp thuế với mặt hàng này.