Zalo bị xử phạt
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với CTCP Tập đoàn VNG (đơn vị sở hữu nền tảng Zalo) với tổng số tiền phạt là 810 triệu đồng.
Quyết định này được đưa ra sau quá trình kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại doanh nghiệp, trong bối cảnh nền tảng này vừa thực hiện các thay đổi lớn về điều khoản sử dụng vào giai đoạn cuối năm 2025 gây nhiều phản ứng từ thị trường.
Theo kết luận của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, VNG đã thực hiện các hành vi vi phạm liên quan đến việc thiết lập các quy định và cơ chế giao dịch với người tiêu dùng. Cụ thể bao gồm 6 nhóm hành vi sau:
Hạn chế quyền lựa chọn của người dùng: Doanh nghiệp không thiết lập phương thức để người tiêu dùng lựa chọn phạm vi thông tin đồng ý cung cấp, cũng như không có phương thức để họ bày tỏ sự đồng ý hoặc không đồng ý theo quy định đối với một số loại thông tin.
Thiếu cơ chế kiểm soát dữ liệu thương mại: Không có cơ chế để người tiêu dùng lựa chọn việc cho phép hoặc không cho phép sử dụng thông tin cá nhân vào mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và các hoạt động mang tính chất thương mại khác.
Vi phạm về nội dung điều khoản: Quy định các điều khoản không được phép có trong điều kiện giao dịch chung theo quy định pháp luật.
Không rõ ràng về thời điểm áp dụng: Các điều kiện giao dịch chung không quy định cụ thể về thời điểm bắt đầu áp dụng.
Thiếu công khai quy trình khiếu nại: Không công khai quy trình tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng bằng hình thức niêm yết ở vị trí dễ nhìn tại trụ sở/địa điểm kinh doanh và trên trang thông tin điện tử/phần mềm ứng dụng.
Bỏ qua quy định cho đối tượng đặc thù: Không công khai các nội dung, cơ chế, chính sách áp dụng đối với "người tiêu dùng dễ bị tổn thương" theo quy định.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu VNG chấm dứt các hành vi trên, chủ động rà soát và hoàn thiện chính sách để đảm bảo tuân thủ pháp luật.
Quyết định xử phạt này diễn ra trong bối cảnh Zalo thực hiện đợt cập nhật điều khoản dịch vụ trên ứng dụng di động bắt đầu từ ngày 26/12/2025. Đợt cập nhật này bao gồm "Thỏa thuận sử dụng Zalo" (16 điều) và "Thỏa thuận sử dụng mạng xã hội Zalo" (21 điều).
Trong đợt cập nhật này, Zalo đã tách biệt khái niệm nền tảng nhắn tin, gọi điện với "mạng xã hội Zalo" (do công ty VNG Online cung cấp).
Các điều khoản mới có nội dung quy định người dùng phải đồng ý để VNG Online sử dụng, chỉnh sửa, biên soạn, xuất bản, tạo ra các sản phẩm phái sinh từ nội dung người dùng cung cấp hoặc chia sẻ công khai. Ngoài ra, điều khoản cũng giới thiệu "Zalo ID" như một giải pháp công nghệ để quản lý đăng nhập và bảo mật.
Tuy nhiên, cách thức triển khai đã vấp phải phản ứng từ người dùng. Khi truy cập ứng dụng, người dùng nhận được thông báo yêu cầu chấp nhận điều khoản mới. Trong trường hợp từ chối, hệ thống thông báo tài khoản và dữ liệu sẽ bị xóa trong vòng 45 ngày nếu không thay đổi quyết định.
Giải thích về chính sách "xóa tài khoản sau 45 ngày", trong thông báo chiều 31/12/2025, Zalo cho biết để vận hành đúng quy định, nền tảng chỉ có thể xử lý dữ liệu và cung cấp dịch vụ khi có sự đồng ý của người dùng. Do đó, nếu người dùng không đồng ý với điều khoản, Zalo không có quyền xử lý dữ liệu liên quan và buộc phải xóa dữ liệu trước đây của họ.
Trước các lo ngại về quyền riêng tư, đại diện Zalo khẳng định trên website hỗ trợ rằng việc cập nhật là hoạt động phổ biến nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Việc Zalo bị xử phạt diễn ra khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo Luật này, sự đồng ý của chủ thể dữ liệu phải đảm bảo nguyên tắc: thể hiện sự đồng ý đối với từng mục đích, không được kèm điều kiện bắt buộc phải đồng ý với mục đích khác, và sự im lặng hoặc không phản hồi "không được coi là sự đồng ý".
Luật cũng quy định mức xử phạt nghiêm khắc đối với các tổ chức: mức phạt tiền tối đa cho hành vi vi phạm quy định chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới là 5% doanh thu của năm trước liền kề; đối với hành vi mua bán dữ liệu cá nhân, mức phạt là 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm.
Theo số liệu tổng kết năm 2025 của Cloudflare, Zalo là công cụ nhắn tin phổ biến nhất tại Việt Nam và lọt top 10 dịch vụ nhắn tin được sử dụng nhiều nhất thế giới. Nền tảng này hiện có khoảng 80 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng với gần 2 tỷ tin nhắn được gửi đi mỗi ngày.
