'Quy định rõ thời hạn chung cư có thể giúp giảm giá căn hộ cũ'

Chiều 21/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở.

Theo dự luật, chung cư có thời hạn theo hạn sử dụng công trình, gắn với quyền đảm bảo tài sản. Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế, dựa trên kết luận kiểm định. Sau khi hết thời hạn mà không đạt kiểm định, chủ sở hữu căn hộ có thể đóng góp kinh phí để xây mới chung cư.

Ông Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) góp ý, cụm từ "chung cư có thời hạn" được sử dụng tại dự luật, nhưng cơ quan soạn thảo không giải thích rõ, dễ tạo tâm lý rằng quyền sở hữu của người dân chấm dứt khi công trình hết niên hạn.

Theo ông Bình, với phần lớn người dân, căn hộ chung cư là một trong những tài sản lớn nhất được hình thành từ thu nhập tích lũy trong nhiều năm. Ông nói cần phân biệt rõ về thời hạn an toàn của công trình và quyền tài sản của chủ sở hữu.

"Việc một tòa nhà không đủ điều kiện để tồn tại, không thể đồng nghĩa với việc người dân đã bỏ tiền mua căn hộ mất quyền tài sản hợp pháp", ông Bình chia sẻ.

Giơ biển tranh luận, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cho rằng việc quy định rõ có thể giúp tạo một phân khúc sản phẩm mới để người dân tiếp cận. "Giá chung cư có thời hạn có thể chỉ bằng một phần so với việc chúng ta cứ coi rằng mua là vĩnh viễn", ông nói.

Theo ông, việc sửa chữa, cải tạo chung cư cũ hiện nay cũng gặp nhiều vướng mắc, trong đó có vấn đề cần tập hợp chủ sở hữu hàng trăm căn hộ cùng thống nhất để đóng góp kinh phí cho chủ đầu tư xây dựng lại.

Với chung cư đã sử dụng 50 năm hay 70 năm, người có điều kiện sẽ không ở đó nữa. Tuy nhiên, đây có thể là lựa chọn của những người có hoàn cảnh khó khăn hơn. "Thay vì phải mua với giá 4 tỷ đồng, họ có thể chỉ cần bỏ 2 tỷ để mua nhà có thời hạn", ông Hạ nêu ý kiến.

Vì vậy, ông đề nghị phải phân định rõ tại dự thảo luật về chung cư có thời hạn và quy định thời hạn sử dụng loại nhà ở này.

Cũng theo dự luật, với các chung cư không thuộc diện xây dựng trước năm 1994, Chính phủ đề xuất chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để tự cải tạo, xây lại thông qua đóng góp kinh phí. Trường hợp chủ căn hộ không muốn nộp tiền để xây lại chung cư, họ có thể được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất có nhà chung cư. Mức đền bù tính theo tỷ lệ phần quyền sử dụng đất tại thời điểm phá dỡ chung cư.

Về quy định này, bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng đoàn đại biểu TP Hải Phòng cho rằng nhiều cư dân tại những khu chung cư xây dựng sau năm 1994 có thu nhập không cao, giá trị quyền sử dụng đất phân bổ cho mỗi căn hộ thường thấp.

Bà Nga lo ngại nhiều những trường hợp nhận bồi thường này không có tiền để tạo lập chỗ ở mới. Vì vậy, bà đề xuất dự thảo cần đảm bảo rõ hai quyền của người dân, gồm quyền tài sản và có chỗ ở.

Ngoài ra, Phó trưởng đoàn đại biểu TP Hải Phòng cũng đề nghị thiết kế thêm lưới an sinh, loại hình nhà cho thuê, thuê mua, nhà xã hội... với cơ chế hỗ trợ phù hợp cho những hộ không có khả năng đóng góp.

"Nếu như không có những cơ chế hỗ trợ, chính sách nhằm cải tạo đô thị và bảo đảm an toàn công trình có thể vô tình đẩy một bộ phận người dân vào tình cảnh mất chỗ ở do không đủ khả năng tài chính", đại biểu đoàn Hải Phòng chia sẻ.

Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi) tại kỳ họp vào tháng 10.