Ngân hàng do PVN nắm 52% sắp lên UPCoM: Lợi nhuận tăng vọt nghìn tỷ nhờ bán nợ

Cùng với việc hai ngân hàng Vietbank và Bản Việt chuyển niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE), việc Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank - Mã: PCB) chuẩn bị giao dịch trên sàn UPCoM là một trong những điểm sáng thông tin của ngành ngân hàng mới đây. 

Đánh giá như vậy bởi vì PVcomBank là một trong những ngân hàng khá "kín tiếng" trên thị trường khi lượng cổ đông tương đối cô đặc và chỉ giao dịch trên OTC. 

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) được thành lập ngày 16/9/2013 trên cơ sở hợp nhất giữa Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank) và chính thức hoạt động vào ngày 1/10/2013 với vốn điều lệ 9.000 tỷ.

Trải qua hơn 30 năm hoạt động, ngân hàng đã phát triển mạng lưới gần 110 điểm giao dịch, đội ngũ hơn 5.000 cán bộ nhân viên, tổng tài sản đạt hơn 200.000 tỷ đồng.

Về cơ cấu cổ đông, PVcomBank có hai cổ đông lớn là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (chiếm 52%) và cổ đông chiến lược Morgan Stanley (6,7%). Lượng cổ đông "cô đặc" của ngân hàng thể hiện ở số cổ đông tham dự đại hội đồng cổ đông thường niên ngày 27/6 được ghi nhận là 52 cổ đông, đại diện cho hơn 85,6% số cổ phần có quyền biểu quyết.

Trước đó vào năm 2023, Chính phủ đã giao PVN khẩn trương xây dựng đề án tái cơ cấu lại phần góp vốn tại PVcomBank, yêu cầu giảm tỷ lệ sở hữu từ 52% xuống 15% vào năm 2025.

Cập nhật mới nhất từ đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, lãnh đạo ngân hàng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp cùng PVN hoàn thiện Đề án cơ cấu lại phần vốn góp của PVN tại PVcomBank, đảm bảo đồng bộ với Phương án cơ cấu lại PVcomBank đến năm 2030 được NHNN phê duyệt.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là PVcomBank đã không thực hiện tăng vốn điều lệ kể từ khi thành lập (năm 2013) đến hiện tại trong khi hầu như tất cả những nhà băng khác đã điều chỉnh tăng vốn. Ban lãnh đạo ngân hàng đánh giá việc tăng vốn là nhu cầu bức thiết để tăng khả năng cạnh tranh của PVcomBank trên thị trường.

Do đó, mới đây PVcomBank cũng đã thông qua phương án tăng vốn điều lệ bằng việc phát hành riêng lẻ 300 triệu cổ phiếu, tăng vốn thêm 3.000 tỷ đồng. Toàn bộ cổ phiếu chào bán riêng lẻ bị hạn chế chuyển nhượng 1 năm.Thời gian dự kiến phát hành quý IV/2026 - quý I/2027.

Toàn bộ số tiền thu được từ đợt chào bán sẽ được sử dụng để bổ sung vốn cho hoạt động cấp tín dụng của PVcomBank.

Thu về hàng nghìn tỷ từ xử lý nợ xấu

Theo báo cáo tài chính kiểm toán, lợi nhuận trước thuế của PVcomBank tăng đột biến trong năm 2025 đạt 1.700 tỷ đồng trong khi các năm trước lợi nhuận chỉ dưới mức 130 tỷ đồng.

Lợi nhuận tăng vọt chủ yếu do nguồn thu bất thường từ các "hoạt động khác" khi ghi nhận lãi thuần 7.223 tỷ đồng trong khi cùng kỳ năm trước chỉ ở mức 598 tỷ đồng, gấp 11 lần. Trong đó có 2.700 tỷ là thu từ các khoản nợ đã xử lý rủi ro (có thể từ nguồn trích lập dự phòng) và hơn 3.700 tỷ từ việc bán tài sản gán nợ.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, khoản mục 3.700 tỷ nói trên có liên quan đến khoản thu nhập liên quan đến việc bán tài sản cho đối tác để xử lý nợ.

Cụ thể, PVcomBank có khoản phải thu có 5.536 tỷ đồng từ Công ty TNHH Lý Thanh Sao. Đây là khoản phải thu liên quan đến hợp đồng chuyển nhượng cổ phần cho đối tác để xử lý tài sản gán nợ. Tổng giá trị chuyển nhượng là 5.586 tỷ, đối tác đã đặt cọc 50 tỷ đồng. Đến ngày 23/1/2026, đối tác đã thanh toán toàn bộ giá trị phải thu còn lại của khoản phải thu này.

Như vậy, với tổng giá trị hợp đồng là 5.586 tỷ đồng, thu đã ghi nhận trong năm tài chính 2025 là hơn 3.700 tỷ đồng, phần còn lại gần 1.900 tỷ đồng nhiều khả năng sẽ được ghi nhận thu nhập trong các kỳ tiếp theo.

Trên thực tế, trong báo cáo tài chính hợp nhất quý I, lãi thuần từ hoạt động khác không có gì bất thường mang về hơn 117 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ năm trước.

Về khoản mục thu 2.700 tỷ, cũng theo thuyết minh báo cáo tài chính, vào cuối 2025, ngân hàng có khoản phải thu 2.797 tỷ đồng từ bán nợ. Giá bán các khoản nợ có liên quan tới khoản mục này là 11.107 tỷ đồng, đến ngày 31/12/2025, đối tác đã chuyển tiền thanh toán 9.615 tỷ đồng (trong đó 7.842 tỷ đồng dư nợ bán và 1.773 tỷ đồng lãi trả chậm). Trong năm 2025, ngân hàng đã sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro với khoản bán nợ có giá trị là 468 tỷ đồng.

Trong năm 2026, PVcomBank đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất đạt 21.702 tỷ đồng, giảm 30% so với năm trước và lợi nhuận trước thuế đạt 114,3 tỷ đồng, thấp hơn khá nhiều so với kết quả thực hiện năm 2025. Trong đó, riêng ngân hàng mẹ kế hoạch lãi trước thuế là 80 tỷ đồng.

Ngân hàng xác định sẽ luôn để dành lợi nhuận để xử lý rủi ro, không thực hiện chia cổ tức dưới mọi hình thức.