Mẹ 'đại gia kim cương' Chu Đăng Khoa bị cáo buộc tham ô hơn 79 tỷ đồng

Hành vi của bà Chu Thị Thành (mẹ "đại gia kim cương" Chu Đăng Khoa) bị Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) nêu trong kết luận điều tra, đề nghị VKS truy tố về tội Tham ô tài sản và In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.

Cùng vụ án, 22 người còn lại bị đề nghị truy tố ở hai tội trên hoặc Trốn thuế.

Thiên Minh Đức được thành lập năm 2001, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như xăng dầu, khí hóa lỏng, bất động sản, sản xuất giấy - bao bì, logistics, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi và vận tải biển thông qua hệ thống công ty con, chi nhánh.

Theo đăng ký doanh nghiệp ban đầu, cơ cấu cổ đông sáng lập gồm bà Thành sở hữu hơn 68,25% cổ phần; ông Chu Đăng Khoa nắm hơn 31,65%; còn ông Vương Đình Quán giữ 0,1%.

Đến lần thay đổi đăng ký kinh doanh cuối tháng 9/2023, Thiên Minh Đức có vốn điều lệ hơn 2.000 tỷ đồng. Tỷ lệ sở hữu khi đó của bà Thành tăng lên 77,15%; ông Khoa còn 22,77% và ông Quán nắm 0,08%.

Theo kết luận điều tra, đầu năm 2020, do ảnh hưởng dịch Covid-19, hoạt động kinh doanh xăng dầu gặp khó khăn nên bà Thành chỉ đạo cấp dưới bán xăng dầu không xuất hóa đơn VAT, với giá thấp hơn hàng có hóa đơn để thu hút khách.

Bà này còn yêu cầu nhân viên liên hệ các đầu mối quen biết từ trước để thỏa thuận mua bán.

Theo cơ quan điều tra, mục đích là thu tiền nhanh để đầu tư các dự án của công ty và tránh phải trích lập quỹ bình ổn xăng dầu (BOG). Thời điểm đó, mức trích quỹ từ 500 đến 1.600 đồng mỗi lít, trong khi mức chi sử dụng quỹ rất thấp hoặc không được chi.

Từ chỉ đạo này, cấp dưới của bà Thành giao chi nhánh Hải Phòng tìm khách mua xăng dầu không lấy hóa đơn, rồi xuất hàng tại kho Hoàng Huy (Hải Phòng) và kho Nghi Thiết (Nghệ An).

Để tránh bị phát hiện, kế toán yêu cầu khách trả tiền mặt hoặc chuyển vào tài khoản cá nhân. Sau đó, tiền được rút ra giao thủ quỹ nhập vào quỹ công ty.

C03 xác định từ năm 2020 đến 2022, Thiên Minh Đức đã bán gần 78,4 triệu lít xăng dầu, trị giá hơn 1.056 tỷ đồng cho 25 công ty mà không xuất hóa đơn VAT. Ngoài ra, doanh nghiệp còn bán 28,7 triệu lít xăng dầu trị giá khoảng 310 tỷ đồng cho khách vãng lai nhưng cũng không xuất hóa đơn, không trích lập quỹ BOG hơn 67,3 tỷ đồng.

Sau đó, bà Thành bị cáo buộc chỉ đạo cấp dưới xuất khống 153 hóa đơn cho 21 công ty và xuất trả 13 hóa đơn cho một doanh nghiệp khác, tương ứng khoảng 97 triệu lít xăng dầu trị giá hơn 1.344 tỷ đồng.

Tổng số tiền quỹ bình ổn xăng dầu bị chiếm đoạt được C03 xác định là khoảng 79 tỷ đồng.

Theo cơ quan điều tra, việc bán xăng dầu không xuất hóa đơn khiến sổ sách kế toán của Thiên Minh Đức tồn lượng hàng lớn. Để cân đối số liệu và phục vụ việc báo cáo thuế, báo cáo trích lập quỹ bình ổn xăng dầu với Bộ Công Thương và Bộ Tài chính, bà Thành bị cáo buộc chỉ đạo tìm doanh nghiệp mua hóa đơn để "xuất khống" lượng hàng tồn này.

Cơ quan điều tra xác định, từ năm 2020 đến 2022, Thiên Minh Đức đã xuất khống 153 hóa đơn VAT cho 21 công ty, tương ứng hơn 72 triệu lít xăng dầu, trị giá gần 842 tỷ đồng. Qua đó, doanh nghiệp bị cáo buộc thu lợi bất chính hơn 20,6 tỷ đồng.

Cuối năm 2023, Thanh tra Chính phủ từng kết luận Thiên Minh Đức có sai phạm trong sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu và kê khai thuế bảo vệ môi trường. Theo kết luận thanh tra, giai đoạn 2018-2021, số thuế bảo vệ môi trường doanh nghiệp này phải nộp tăng thêm gần 3.300 tỷ đồng.