Cắt giảm loạt thủ tục để thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ

Sáng 24/8, với 477/477 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Trong lĩnh vực tần số vô tuyến điện, luật điều chỉnh thẩm quyền cấp, công nhận và thu hồi chứng chỉ vô tuyến điện viên, tạo cơ sở bãi bỏ ngành nghề kinh doanh có điều kiện "Đào tạo, cấp chứng chỉ vô tuyến điện viên".

Bộ Xây dựng quản lý việc cấp, công nhận, thu hồi chứng chỉ vô tuyến điện viên trong lĩnh vực hàng hải và hàng không, trừ trường hợp thuộc phạm vi quốc phòng, an ninh. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an phụ trách chứng chỉ liên quan đến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý chứng chỉ vô tuyến điện nghiệp dư.

Việc phân định lại thẩm quyền nhằm tránh chồng chéo trong đào tạo, sát hạch, cấp chứng chỉ và quản lý người sử dụng thiết bị vô tuyến điện.

Luật Viễn thông sửa đổi cắt giảm một số điều kiện cấp giấy phép viễn thông, tham gia đấu giá, thi tuyển quyền sử dụng tần số và hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền.

Cơ quan quản lý sẽ giám sát hoạt động của doanh nghiệp thông qua dữ liệu số, báo cáo, thanh tra và kiểm tra. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động cung cấp dịch vụ.

Luật cũng bổ sung quy định về chia sẻ hạ tầng viễn thông để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Việc chia sẻ được thực hiện bằng hợp đồng hoặc văn bản khác, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Chính phủ sẽ quy định cơ chế, chính sách cụ thể theo yêu cầu từng thời kỳ.

Trong lĩnh vực giao dịch điện tử, luật cắt giảm thủ tục gia hạn giấy phép và thay đổi nội dung giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy. Chính phủ cho biết việc bãi bỏ các thủ tục này dựa trên cơ sở khai thác dữ liệu dùng chung và kết nối giữa các cơ quan quản lý. Doanh nghiệp chỉ phải thông báo, cập nhật thông tin một lần tại cơ quan đăng ký doanh nghiệp.

Cơ quan quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, theo dõi hoạt động của doanh nghiệp thông qua báo cáo, chia sẻ thông tin trên môi trường điện tử và kiểm tra trong quá trình cung cấp dịch vụ.

Với Luật Chuyển giao công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan liên quan xây dựng và ban hành chương trình phát triển thị trường khoa học và công nghệ quốc gia.

Việc xây dựng chương trình phải đáp ứng yêu cầu giải quyết những vấn đề liên ngành, liên vùng. Chương trình được thẩm định thông qua hội đồng gồm đại diện các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia hoặc lấy ý kiến bằng văn bản của những cơ quan liên quan.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng chủ trì, phối hợp với các bộ, UBND cấp tỉnh xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành chương trình, đề án, chính sách về nhập khẩu công nghệ.

Nội dung này bao gồm phát triển thị trường khoa học và công nghệ, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và đổi mới công nghệ. Các chính sách được áp dụng trên cả nước, gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tại miền núi, biên giới.

Cấp băng tần phục vụ quốc phòng, an ninh

Luật cho phép cấp băng tần trong trường hợp đặc biệt cho doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh để phát triển kinh tế kết hợp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Thời hạn cấp phép không quá 5 năm.

Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an lập đề án sử dụng băng tần, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và trình Thủ tướng phê duyệt trước khi Bộ Khoa học và Công nghệ cấp phép.

Đề án phải xác định cụ thể nhiệm vụ quốc phòng, an ninh giao cho doanh nghiệp; lượng tần số phục vụ các nhiệm vụ này chiếm tỷ lệ cơ bản trên tổng lượng tần số đề nghị cấp phép. Việc sử dụng băng tần phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ bí mật nhà nước và cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực viễn thông.

Chậm nhất 9 tháng trước khi giấy phép hết hiệu lực, Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an phải đánh giá hiệu quả sử dụng băng tần, báo cáo Thủ tướng xem xét quyết định dừng hoặc tiếp tục thực hiện đề án. Thời gian tiếp tục thực hiện không quá 10 năm.

Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định cấp băng tần cho doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh và các nội dung sửa đổi Luật Chuyển giao công nghệ có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Đề án sử dụng băng tần đã trình Thủ tướng trước ngày 1/10/2026 nhưng chưa được phê duyệt sẽ thực hiện theo quy định mới.

Với đề án đã được phê duyệt nhưng chưa cấp phép, hoặc giấy phép đã cấp trước thời điểm này, việc thực hiện tiếp tục áp dụng quy định tại thời điểm phê duyệt hoặc cấp phép.