Ba tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối với Trung Quốc

Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng chiều dài tuyến chính khoảng 391 km, đi qua địa bàn 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Điểm đầu tuyến tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Lạch Huyện, TP Hải Phòng.

Dự án có 145 km qua tỉnh Lào Cai; 100 km qua tỉnh Phú Thọ; 38 km qua Hà Nội; khoảng 3 km qua tỉnh Bắc Ninh; 16 km qua tỉnh Hưng Yên; 89 km qua Hải Phòng. Trên tuyến có 18 nhà ga, bao gồm 15 ga hỗn hợp đón tàu khách, hàng và 3 ga lập tàu.

Tuyến được thiết kế khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa. Tốc độ thiết kế đạt 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h đối với tàu hàng. Giai đoạn đầu, dự án được xây dựng đường đơn và dự phòng phát triển lên đường đôi.

Tổng mức đầu tư của dự án là hơn 203.200 tỷ đồng. Hiện nay chủ đầu tư đã khởi công xây dựng các ga và đường kết nối vào ngày 19/12/2025, lập báo cáo nghiên cứu khả thi hạng mục xây dựng tuyến chính. Công trình tuyến chính dự kiến khởi công vào cuối năm 2026 và hoàn thành vào năm 2030.

Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng cũng đang khẩn trương lập quy hoạch hai tuyến đường sắt chiến lược Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.

Tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng (Lạng Sơn), có điểm đầu tại ga Bằng Tường Đông trên tuyến đường sắt tốc độ cao Nam Ninh - Bằng Tường (Trung Quốc) và điểm cuối tại ga Gia Lâm, TP Hà Nội.

Sau khi vượt qua biên giới Trung - Việt, tuyến đi qua địa bàn tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Bắc Ninh, kết nối vào ga Gia Lâm. Điểm nối ray được bố trí tại khu vực biên giới hai nước. Tổng chiều dài chính tuyến trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam khoảng 146 km, trong đó chiều dài cầu 31 km, hầm 9 km, toàn tuyến dự kiến bố trí 11 ga.

Tuyến được thiết kế theo khổ đường 1.435 mm, cấp I, khai thác hỗn hợp hành khách và hàng hóa, với tốc độ thiết kế 160 km/h, đoạn qua biên giới khoảng 80 km/h. Giai đoạn đầu có quy mô đầu tư đường đơn, dự phòng phát triển lên đường đôi.

Tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có điểm đầu tại ga Đông Hưng (Trung Quốc) và điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng, TP Hải Phòng. Sau khi vượt qua biên giới Trung - Việt, tuyến đi qua tỉnh Quảng Ninh và TP Hải Phòng, kết nối với ga Nam Hải Phòng của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng mới. Điểm nối ray được bố trí tại khu vực biên giới hai nước.

Tổng chiều dài chính tuyến trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam khoảng 174 km, trong đó chiều dài cầu khoảng 76 km, hầm 8,09 km; toàn tuyến dự kiến bố trí 14 ga.

Tuyến được thiết kế theo khổ đường 1.435 mm, cấp I, khai thác hỗn hợp hành khách và hàng hóa, với tốc độ thiết kế 160 km/h, dự phòng nâng lên 200 km/h, đoạn qua biên giới 120 km/h. Giai đoạn đầu được xây dựng quy mô đường đơn, có dự phòng phát triển lên đường đôi.

Theo ông Trần Thiện Cảnh, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, các tuyến đường sắt đều được phía Trung Quốc hỗ trợ, phối hợp với các cơ quan Việt Nam lập quy hoạch. Đơn vị tư vấn đang làm việc với các địa phương có tuyến đường sắt đi qua để thống nhất quy hoạch và hoàn thành báo cáo đầu kỳ. Các bên sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để phấn đấu hoàn tất quy hoạch trong năm 2026.

Ba tuyến đường sắt này sẽ tạo kết nối liền mạch giữa hệ thống đường sắt Việt Nam và Trung Quốc, qua đó đặt nền tảng cho việc hình thành mạng lưới đường sắt liên thông giữa các quốc gia ASEAN và Trung Quốc. Đặc biệt, cả 3 tuyến đều có thể mở rộng kết nối tới châu Âu, thúc đẩy việc tổ chức các đoàn tàu liên vận từ Việt Nam đi Trung Quốc - châu Âu.

Không chỉ góp phần tăng cường giao thương trong khu vực, dự án còn tạo điều kiện thúc đẩy lưu chuyển nhanh hơn với hành khách, hàng hóa, đồng thời, công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy nhất thể hóa hệ thống giao thông đường sắt ASEAN, từng bước hiện thực hóa liên thông đường sắt khổ tiêu chuẩn, qua đó góp phần đẩy nhanh tiến trình hội nhập khu vực.