'P/E của cổ phiếu xi măng cao hơn rất nhiều so với trung bình 10 năm, triển vọng lợi nhuận phục hồi đã phản ánh vào giá'

Năm 2021 có thể nói là một năm khó khăn của doanh nghiệp ngành xi măng dưới tác động của dịch COVID-19. Lợi nhuận của hầu hết các công ty xi măng sụt giảm đáng kể do sản lượng tiêu thụ giảm và chi phí than đầu vào tăng.

Do đó, nhiều công ty đã ghi nhận mức lợi nhuận giảm mạnh, thậm chí âm, trong quý III/2021. Lũy kế từ đầu năm, lợi nhuận của hầu hết các công ty xi măng trong 9 tháng đầu năm 2021 đều giảm từ 10% đến 30% so với cùng kỳ.

Đánh giá về triển vọng năm 2022, Bộ phận phân tích của Chứng khoán SSI (SSI Research) cho rằng nhu cầu trong nước có thể quay trở lại mức tăng trưởng bình thường từ 5% -7% trong năm 2022 so với mức thấp trong năm 2021 do nhu cầu bị dồn nén, phân khúc xây dựng dân dụng phục hồi và đẩy mạnh đầu tư công. 

Mặt khác, tăng trưởng xuất khẩu có thể chững lại do nhu cầu của Trung Quốc chậm lại, thể hiện ở việc giá xi măng Trung Quốc giảm 15% so với mức đỉnh tháng 10 do thị trường bất động sản giảm.

Theo Nghị định 101/2021/NĐ-CP gần đây, thuế xuất khẩu clinker dự kiến sẽ tăng từ 5% lên 10% từ ngày 1/1/2023 nhằm hạn chế xuất khẩu khoáng sản. Clinker thường chiếm từ 60% -70% tổng lượng xi măng và clinker xuất khẩu. Xuất khẩu clinker giảm sẽ làm tăng áp lực cạnh tranh lên thị trường trong nước. Tuy nhiên, SSI Research cho rằng việc tăng 5% thuế xuất khẩu sẽ không ảnh hưởng nhiều đến sản lượng xuất khẩu của Việt Nam.

Trong vài năm tới, các chuyên gia phân tích kỳ vọng công suất trong nước sẽ tăng từ 10% -15%. Cùng với sự giảm tốc của kênh xuất khẩu, điều này sẽ dẫn đến sự cạnh tranh mạnh mẽ hơn trên thị trường trong nước. Điều này đặc biệt xảy ra tại miền Bắc và miền Trung, nơi có các dự án mới nhiều nhất và có tỷ lệ xuất khẩu cao hơn.

SSI Research kỳ vọng biên lợi nhuận gộp của các công ty xi măng có thể cải thiện 1% so với cùng kỳ do sản lượng tiêu thụ phục hồi và giá than điều chỉnh. 

Giá than thế giới đã giảm 20% - 25% so với mức đỉnh tháng 10. Báo cáo cho rằng giá than ở Việt Nam có thể có xu hướng điều chỉnh trong năm 2022, tuy nhiên, thường có một khoảng thời gian chênh lệch giữa biến động giá than thế giới và giá than Việt Nam. Do đó, lợi nhuận trước thuế của các công ty xi măng có thể phục hồi từ 10% - 50% từ năm 2021, với phần lớn mức tăng trưởng ghi nhận vào nửa cuối năm 2022.

Hiện P/E của cổ phiếu xi măng đã đạt mức rất cao trong cuối năm 2021 từ 18x - 24x, cao hơn nhiều so với mức trung bình ngành 10 năm từ 7x - 10x. Nếu chúng ta xem xét đến sự phục hồi lợi nhuận trong năm 2022, thì P/E của ngành vẫn ở mức khá cao - khoảng 17x. Do đó, SSI Research cho rằng lợi nhuận phục hồi đã phản ánh hết vào định giá ngành.