5 câu hỏi kinh tế khó mà Trung Quốc cần trả lời trong năm 2026

Trong năm 2025, Trung Quốc đã đạt thỏa thuận thương mại tạm thời với Mỹ. Nhưng bước sang năm 2026, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn phải đối mặt rủi ro từ các thị trường khác.

Nhiều nước châu Âu và Mỹ Latinh đang đe dọa sẽ thiết lập hàng rào thuế quan do lo ngại hàng xuất khẩu Trung Quốc sẽ bóp nghẹt các ngành công nghiệp nội địa.

Dù đạt thặng dư thương mại kỷ lục 1.000 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm ngoái, Trung Quốc vẫn cam kết sẽ thúc đẩy nhu cầu nội địa. Tuy nhiên, thị trường nhà đất trì trệ và tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ cao đang làm tổn thương chi tiêu tiêu dùng.

Trong khi đó, đầu tư vào bất động sản, cơ sở hạ tầng và sản xuất đang có nguy cơ ghi nhận lần sụt giảm đầu tiên trong vòng 36 năm. 

Dưới đây, tờ Nikkei Asia đã tổng hợp 5 vấn đề then chốt với nền kinh tế Trung Quốc trong năm 2026:

Trung Quốc sẽ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bao nhiêu?

Trung Quốc có vẻ sẽ đạt mức tăng trưởng kinh tế khoảng 5% trong năm 2025 - một mục tiêu mà Bắc Kinh đã đặt ra trong ba năm liên tiếp. 

Mục tiêu cho năm 2026 sẽ được công bố tại Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc vào tháng 3. Nhiều chuyên gia kinh tế dự kiện Bắc Kinh sẽ lựa chọn con số 5%, nhưng điều này không hoàn toàn chắc chắn. 

Theo ông Zhennan Li, nhà kinh tế cấp cao về châu Á của Pictet Wealth Management, Trung Quốc có thể lựa chọn bất kỳ con số nào trong khoảng 4,5 - 5%, nhằm phù hợp với mục tiêu tăng gấp đôi thu nhập vào năm 2035 so với năm 2020.

Theo khảo sát của Nikkei, các nhà kinh tế kỳ vọng tốc độ tăng trưởng GDP thực của Trung Quốc sẽ đạt khoảng 4,5% trong năm 2026.

Câu hỏi quan trọng nhất là liệu Trung Quốc có thể kìm hãm đà giảm của doanh số bất động sản hay không. Theo một ước tính, tồn kho nhà mới ở Trung Quốc đã tăng lên mức kỷ lục vào tháng 11, tương đương với doanh số bán nhà trong 27,4 tháng.

Trong khi đó, chỉ số niềm tin người tiêu dùng vào tháng 10 chỉ đạt 89 điểm, cho thấy rõ tâm lý bi quan của những người mua nhà tiềm năng.

Dự đoán của Nikkei: Bất kể mục tiêu tăng trưởng GDP là bao nhiêu, nền kinh tế Trung Quốc vẫn đối mặt với nhiều thử thách.

Liệu xuất khẩu có tiếp tục tăng trưởng?

Bất chấp thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá trong 11 tháng đầu năm 2025 của Trung Quốc vẫn tăng 5,4% so với một năm trước.

Trung Quốc bù đắp cho thị phần bị mất ở Mỹ bằng cách đẩy mạnh xuất khẩu sang những khu vực khác, bao gồm châu Âu, châu Phi và Đông Nam Á. Một trong những lợi thế lớn của hàng hóa Trung Quốc là giá cả. Theo HSBC, giá xuất khẩu của Trung Quốc đã giảm hơn 20% kể từ đầu năm 2022.

Dự kiến chuyến thăm Bắc Kinh vào tháng 4 của ông Trump sẽ giúp cải thiện năng lực xuất khẩu sang Mỹ của doanh nghiệp Trung Quốc.

Tuy nhiên, liệu Trung Quốc có thể duy trì tăng trưởng trong lĩnh vực xuất khẩu hay không nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào cách Bắc Kinh đối phó với căng thẳng địa chính trị ở những nước khác.

Từ tháng 1 năm nay, Mexico đã áp thuế quan lên tới 50% đối với xe cộ nhập khẩu từ Trung Quốc và những quốc gia không có thỏa thuận thương mại với nước này.

Vào tháng 12, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron viết trên tờ Financial Times rằng Trung Quốc “phải giải quyết” tình trạng mất cân bằng cung - cầu nội địa, nếu không châu Âu sẽ buộc phải triển khai thêm biện pháp bảo hộ. 

Các tổ chức tài chính có ý kiến trái chiều về triển vọng xuất khẩu của Trung Quốc. Goldman Sachs kỳ vọng tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc (sau khi điều chỉnh cho lạm phát) sẽ đạt 5 - 6% trong vài năm tới.

JPMorgan Chase dự kiến tốc độ xuất khẩu của Trung Quốc sẽ giảm tốc trong năm 2026 do căng thẳng thương mại.

Dự đoán của Nikkei: Duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu sẽ khiến các mối quan hệ thương mại của Trung Quốc thêm căng thẳng.

Liệu Trung Quốc có tăng cường kích thích để thúc đẩy tiêu dùng?

Trung Quốc xác định thúc đẩy tiêu dùng là một trong những ưu tiên quan trọng, nhưng giới phân tích không kỳ vọng Bắc Kinh sẽ tung ra gói kích thích lớn.

Vào tháng 12/2025, các quan chức kêu gọi chính phủ triển khai chính sách tài khóa “chủ động” và chính sách tiền tệ “nới lỏng vừa phải” trong năm 2026 - cách diễn đạt tương tự như hồi đầu năm. 

Ông Larry Hu, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Macquarie, viết trong lưu ý vào tháng 12: “Các nhà hoạch định chính sách hài lòng với tình hình hiện tại và không thấy cần phải vội tăng cường kích thích tiêu dùng”.

Bộ Tài chính Trung Quốc cho biết họ sẽ phân bổ 62,5 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 8,9 tỷ USD) từ việc phát hành trái phiếu chính phủ đặc biệt kỳ hạn siêu dài để gia hạn chương trình "đổi cũ lấy mới" đối với hàng tiêu dùng.

Ngoài ra, Trung Quốc đã bắt đầu phát trợ cấp nuôi con 3.600 nhân dân tệ mỗi năm cho trẻ từ 3 tuổi trở xuống. Đây là một lần hiếm hoi Bắc Kinh phát tiền mặt trực tiếp cho các hộ gia đình. Các nhà kinh tế dự đoán ngân hàng trung ương Trung Quốc sẽ tiếp tục giảm lãi suất.

Dự đoán của Nikkei: Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp kích thích có mục tiêu rõ ràng.

Liệu các biện pháp “chống cạnh tranh tiêu cực” có thể hạn chế dư thừa công suất?

Trung Quốc khởi động chiến dịch “chống cạnh tranh tiêu cực” (anti-involution) trong năm 2025, nhằm chấm dứt tình trạng doanh nghiệp cạnh tranh giá quá khốc liệt, gây ra vòng xoáy giảm phát. Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Trung Quốc đã chìm sâu trong vùng giảm phát suốt hơn ba năm.

Mặt khác, Bắc Kinh vẫn quyết tâm nâng cấp năng lực sản xuất của quốc gia. Gần đây, cơ quan hoạch định chính sách kinh tế của Trung Quốc đã thông báo việc thành lập ba quỹ đầu tư do nhà nước hậu thuẫn, mỗi quỹ dự kiến có 50 tỷ nhân dân tệ vốn.

Một quan chức cấp cao cho biết ba quỹ đó sẽ tập trung vào các công ty công nghệ cao, non trẻ trong những ngành như chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và năng lượng.

Các biện pháp “chống cạnh tranh tiêu cực” nhiều khả năng sẽ nhắm đến những lĩnh vực gặp vấn đề dư thừa công suất, ví dụ như tấm pin mặt trời. Cách tiếp cận này sẽ giúp Bắc Kinh tránh gây ảnh hưởng sâu rộng đến tăng trưởng kinh tế.

Dự đoán của Nikkei: Ít có khả năng.

Liệu Trung Quốc có thể ngăn sự sa sút của đầu tư?

Đầu tư cho tài sản cố định đã giảm 2,6% trong 11 tháng đầu năm 2025, trong đó bất động sản lao dốc 16%. Đầu tư vào sản xuất và cơ sở hạ tầng cũng đang giảm tốc. 

Bên cạnh đó, dư nợ cho vay bằng nhân dân tệ trong tháng 11 chỉ tăng 6,4% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức tăng thấp nhất trong lịch sử, phản ánh nhu cầu vay vốn yếu.

Bắc Kinh cũng nhận thấy tình hình hiện nay đáng ngại. Tháng trước, các quan chức tuyên bố sẽ “ngăn sự sụt giảm của đầu tư”.

Giới chức Trung Quốc cam kết sẽ xây dựng thêm “hạ tầng phục vụ người tiêu dùng”, ví dụ như bãi đậu xe và trạm sạc xe điện, đồng thời tăng cường đầu tư vào chăm sóc người cao tuổi và trẻ em.

Hoạt động xây dựng có thể được hỗ trợ bởi một công cụ tài chính đặc biệt trị giá 500 tỷ nhân dân tệ do Ngân hàng Phát triển Trung Quốc và các ngân hàng phát triển nhà nước khác công bố hồi tháng 10.

Dự đoán của Nikkei: Không thể nếu ngành bất động sản không phục hồi.