Đồng yen Nhật tăng giá, doanh nghiệp nào chịu ảnh hưởng?

Đồng yen Nhật đang trở thành tâm điểm của thị trường tài chính khi dần phục hồi sau thời gian dài suy yếu. Trên thị trường, tỷ giá quy đổi hiện dao động quanh mức 166 đồng/yen.

Diễn biến này được dự báo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trên sàn chứng khoán có các khoản vay, doanh thu, tài sản hoặc dòng tiền bằng đồng yen.

Tùy thuộc vào cơ cấu tài chính của từng doanh nghiệp, tác động có thể theo hai chiều. Các doanh nghiệp vay nhiều bằng yen sẽ chịu áp lực từ chi phí chênh lệch tỷ giá và nghĩa vụ trả nợ tăng lên, trong khi những doanh nghiệp có nguồn thu hoặc nắm giữ tài sản bằng đồng yen sẽ được hưởng lợi khi giá trị quy đổi sang VND tăng.

ACV chịu tác động lớn từ đồng yen

Trong nhóm doanh nghiệp trên sàn,Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (Mã: ACV) được đánh giá là trường hợp chịu rủi ro lớn nếu đồng yen tiếp tục tăng giá.

Nguyên nhân là doanh nghiệp đang duy trì quy mô lớn các khoản vay ODA bằng yen, trong khi nguồn thu chủ yếu được tạo ra bằng VND và gần như không có dòng tiền bằng đồng yen để bù đắp rủi ro tỷ giá.

Tại ngày 30/6, dư nợ vay bằng yen của ACV đạt gần 9.207 tỷ đồng, tương đương khoảng 9,8% tổng nguồn vốn. Trong đó, gần 398 tỷ đồng là phần vay dài hạn đến hạn trả và hơn 8.808 tỷ đồng là vay dài hạn.

Theo báo cáo tài chính, phần lớn các khoản vay này là vốn ODA phục vụ đầu tư hạ tầng hàng không. Cụ thể, khoảng 1.767 tỷ đồng là khoản vay cho dự án Nhà ga quốc tế Tân Sơn Nhất với lãi suất cố định 1,6%/năm.

Khoảng 7.440 tỷ đồng còn lại liên quan đến dự án Nhà ga hành khách T2 Nội Bài, có lãi suất rất thấp, chỉ khoảng 0,3-0,4%/năm đối với chi phí xây dựng và khoảng 0,21%/năm đối với chi phí tư vấn.

Tuy nhiên, lợi thế này chỉ mang tính thời điểm. Với quy mô dư nợ bằng yen vẫn ở mức hơn 9.200 tỷ đồng và không có nguồn thu bằng đồng yen để phòng vệ tự nhiên, ACV vẫn là doanh nghiệp chịu áp lực lớn nhất nếu đồng yen bước vào chu kỳ tăng giá kéo dài.

Doanh nghiệp xuất khẩu vào Nhật hưởng lợi

Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp xuất khẩu có tỷ trọng doanh thu lớn từ thị trường Nhật Bản được đánh giá có thể hưởng lợi nếu đồng yen tăng giá.

Trong đó ở nhóm dệt may, CTCP Dệt may – Đầu tư – Thương mại Thành Công (Mã: TCM) có thị trường Nhật Bản chiếm 14,4% kim ngạch xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm 2026, đứng sau Hàn Quốc và Mỹ.

Bên cạnh TCM, CTCP Thực phẩm Sao Ta (Mã: FMC) cũng có mức độ hiện diện đáng kể tại thị trường Nhật Bản.

Theo báo cáo cập nhật tháng 7/2026 của Chứng khoán Rồng Việt, năm 2025, xuất khẩu tôm của FMC sang Nhật Bản ước đạt 58 triệu USD, tương đương khoảng 1.513 tỷ đồng, chiếm 18% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm và đứng sau thị trường Mỹ và châu Âu. Năm 2026, con số này được dự báo tăng lên 76 triệu USD, tương đương khoảng 1.982 tỷ đồng, chiếm 24%.

Tương tự, CTCP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (Mã: MPC) cũng có thể được hưởng lợi từ xu hướng đồng yen tăng giá nhờ quy mô doanh thu lớn tại thị trường Nhật Bản.

Theo báo cáo thường niên 2025, doanh thu tại thị trường này đạt gần 123,6 triệu USD, tương đương khoảng 3.223 tỷ đồng, tăng 11,5% và chiếm 22% tổng doanh thu theo thị trường. Nhật Bản là thị trường lớn thứ hai của doanh nghiệp, sau Mỹ với doanh thu gần 139,9 triệu USD, tương đương khoảng 3.649 tỷ đồng.

Nguồn thu từ Nhật Bản giúp FPT giảm áp lực tỷ giá

Không phải doanh nghiệp nào cũng chỉ hưởng lợi hoặc chịu thiệt khi đồng yen biến động. Với những doanh nghiệp vừa có doanh thu vừa có nghĩa vụ thanh toán bằng đồng yen, tác động thực tế phụ thuộc vào khả năng cân đối giữa dòng tiền vào và dòng tiền ra bằng đồng tiền này.

Đến cuối quý II, tổng dư nợ vay và nợ thuê tài chính của CTCP FPT (Mã: FPT) đạt hơn 18.448 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ bằng yen vào khoảng 6.004 tỷ đồng, chiếm khoảng 32,5% tổng dư nợ và gấp 2,2 lần so với cuối quý I và gấp đôi so với đầu năm. 

Nếu đồng yen tăng giá, giá trị các khoản vay quy đổi sang VND cũng tăng theo, khiến nghĩa vụ thanh toán và chi phí đánh giá lại tỷ giá có thể gia tăng.

Tuy nhiên, FPT cũng ghi nhận nguồn doanh thu lớn từ thị trường Nhật Bản. Trong 6 tháng đầu năm, thị trường này mang về 8.927 tỷ đồng, chiếm khoảng 47% doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin tại thị trường nước ngoài, đồng thời tiếp tục là thị trường quốc tế lớn nhất của tập đoàn.

Doanh thu tại Nhật Bản tăng 22% khi quy đổi sang VND và tăng 24,4% nếu tính theo đồng yen Nhật. Khi đồng yen tăng giá, giá trị quy đổi của doanh thu, tiền và các khoản phải thu từ khách hàng tại thị trường này cũng tăng tương ứng.

Theo FPT, nguồn ngoại tệ thu được từ các hợp đồng cung cấp dịch vụ được sử dụng để thanh toán các khoản vay bằng đồng yen Nhật. Cơ chế này giúp doanh nghiệp tự cân đối dòng tiền giữa nguồn thu và nghĩa vụ nợ bằng cùng một đồng tiền, qua đó hạn chế tác động của biến động tỷ giá và giảm nhu cầu mua đồng yen trên thị trường.