Đề xuất táo bạo của ứng viên chủ tịch Fed và mối đe doạ đến thị trường trái phiếu kho bạc 30.000 tỷ USD

Tham vọng của "Chủ tịch Fed" tương lai

Trong quá trình vận động tranh chức cử Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), ứng viên Kevin Warsh đã đưa ra nhiều ý tưởng để điều hành ngân hàng trung ương Mỹ trong tương lai.

Đối với Phố Wall, ít ý tưởng nào khó hiểu và có khả năng gây hậu quả nặng nề như lời kêu gọi về một thoả thuận mới giữa Fed với Bộ Tài chính Mỹ. Ông Warsh ủng hộ cải tổ mối quan hệ giữa hai cơ quan này bằng một phiên bản mới của thoả thuận năm 1951.

Thoả thuận cách đây hơn 7 thập kỷ đã hạn chế đáng kể tầm ảnh hưởng của Fed trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, theo Bloomberg.

Tuy nhiên, trên thực tế, Fed đang có tác động lớn đến thị trường trái phiếu sau khi cơ quan này phải mua hàng nghìn tỷ USD chứng khoán nợ trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và đại dịch COVID-19 năm 2020.

Vì vậy, khi Tổng thống Donald Trump đề cử ông Warsh (55 tuổi) làm nhà lãnh đạo Fed tiếp theo, các nhà đầu tư đã bắt đầu tranh luận về ý định của chủ tịch ngân hàng trung ương tương lai.

Cả ông Warsh và Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent đều chưa nêu chi tiết về những gì họ có thể xem xét sau khi ông Warsh nhậm chức.

Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC vào năm ngoái, ông Warsh nói một thoả thuận có thể “mô tả rõ ràng và thận trọng” quy mô bảng cân đối kế toán của Fed và Bộ Tài chính sẽ đưa ra kế hoạch phát hành nợ của mình.

Việc cải tổ mối quan hệ giữa hai cơ quan quyền lực có thể chỉ là một điều chỉnh mang tính thủ tục và tạo ra ít tác động ngắn hạn đến thị trường trái phiếu kho bạc trị giá 30.000 tỷ USD.

Song, một nỗ lực tham vọng hơn liên quan đến danh mục chứng khoán nợ trị giá hơn 6.000 tỷ USD của Fed có thể khiến biến động thị trường và nỗi lo về tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ gia tăng.

Một nhân tố có thể tác động đến cuộc đàm phán giữa Fed và Bộ Tài chính là ông Trump, người năm ngoái lập luận rằng một trong những nhiệm vụ của ngân hàng trung ương khi thiết lập lãi suất là quan tâm đến chi phí đi vay của chính phủ.

Hiện tại, chi phí vay nợ của chính phủ liên bang đang dao động quanh mức 1.000 tỷ USD mỗi năm, tương đương một nửa thâm hụt ngân sách.

“Thay vì bảo vệ Fed, thoả thuận mới có thể giống như một khuôn khổ để Mỹ kiểm soát đường cong lợi suất”, ông Tim Duy, nhà kinh tế cấp cao tại SGH Macro Advisors, nhận xét.

“Một thoả thuận công khai đồng bộ hoá bảng cân đối kế toán của Fed với nguồn tài trợ của Bộ Tài chính sẽ liên kết rõ ràng chính sách tiền tệ với thâm hụt ngân sách liên bang”, vị chuyên gia nói thêm.

Và đó chính xác là điều mà thoả thuận năm 1951 cố gắng chấm dứt. Fed từng áp đặt trần lợi suất trái phiếu kho bạc ngắn hạn và dài hạn trong suốt Thế chiến II và thời kỳ hậu chiến để kiềm chế chi phí đi vay của chính phủ.

Tuy nhiên, cách làm đó khiến lạm phát thời hậu chiến tăng nóng. Chính quyền cựu Tổng thống Harry Truman - trong một bước ngoặt quan trọng giúp làm rõ quyền tự chủ của Fed trong chính sách tiền tệ - sau đó đã đồng ý để các nhà hoạch định chính sách tự ấn định lãi suất.

Tháng 4 năm ngoái, ông Warsh tuyên bố Fed đã vi phạm các nguyên tắc năm 1951 khi ồ ạt mua trái phiếu kho bạc sau hai cuộc khủng hoảng kinh tế gần đây. Trong các cuộc phỏng vấn và bài phát biểu, ông nhấn mạnh những hành động đó đã khuyến khích chính phủ vay mượn một cách liều lĩnh.

Các phiên bản thoả thuận tiềm năng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Bessent cũng chỉ trích ngân hàng trung ương Mỹ vì đã duy trì chính sách nới lỏng định lượng (QE) quá lâu. Ông cho rằng cách làm của Fed thậm chí còn làm tổn hại khả năng phát đi các tín hiệu quan trọng của thị trường.

Theo ông Bessent, Fed chỉ nên thực hiện QE “trong những trường hợp khẩn cấp thực sự và phải phối hợp với các cơ quan chính phủ khác”.

Vì vậy, thoả thuận mới có thể chỉ đơn giản tuyên bố rằng ngoài quản lý thanh khoản hàng ngày, Fed sẽ chỉ mua trái phiếu kho bạc quy mô lớn khi có sự chấp thuận của Bộ Tài chính. Mục tiêu là chấm dứt QE ngay khi điều kiện thị trường cho phép, Bloomberg giải thích.

Song, đưa Bộ Tài chính vào các quyết định của Fed có thể dẫn đến những cách hiểu khác. Nhà kinh tế Krishna Guha tại Evercore ISI lo ngại “các nhà đầu tư sẽ nghĩ ông Bessent có quyền phủ quyết ngầm” đối với bất kỳ kế hoạch thắt chặt định lượng (QT) nào.

Trong một phiên bản chi tiết hơn, Fed có thể sẽ được yêu cầu chuyển đổi lượng chứng khoán nợ mà họ nắm giữ từ trái phiếu kho bạc trung và dài hạn sang tín phiếu đáo hạn dưới một năm. Điều đó sẽ cho phép Bộ Tài chính Mỹ giảm quy mô phát hành các trái phiếu kho bạc trung bình và dài hạn.

Tuy nhiên, rủi ro là các nhà đầu tư có thể cho rằng Fed đang đi chệch khỏi nhiệm vụ chống lạm phát, khiến biến động trên thị trường gia tăng và kỳ vọng lạm phát vọt lên cao hơn.

Nếu kịch bản xấu nhất xảy ra, sức hấp dẫn của đồng USD sẽ suy yếu và vị thế trú ẩn an toàn của trái phiếu kho bạc cũng chịu ảnh hưởng nặng nề.

Thay đổi danh mục đầu tư

Ông Warsh gần như chắc chắn sẽ không thể tự mình đạt thoả thuận với ông Bessent. Nhưng một số quan chức Fed hiện tại đã ủng hộ ý tưởng chuyển đổi danh mục của ngân hàng trung ương sang tín phiếu kho bạc và họ lập luận rằng việc nắm giữ nhiều tài sản dài hạn không còn phản ánh cấu trúc thị trường.

Các chiến lược gia của Deutsche Bank dự đoán Fed dưới thời ông Warsh có thể sẽ là bên mua tích cực của tín phiếu kho bạc trong 5 đến 7 năm tới. Trong một kịch bản, họ dự đoán tín phiếu sẽ chiếm 55% tổng tài sản nắm giữ của Fed, tăng từ mức chưa đến 5% hiện nay.

Tuy nhiên, việc Bộ Tài chính chuyển sang bán tín phiếu thay vì chứng khoán nợ có lãi suất không phải là không gây hại. Với một lượng nợ khổng lồ liên tục được gia hạn, điều đó sẽ khiến chi phí đi vay của chính phủ biến động mạnh hơn.

Dù Fed và Bộ Tài chính có đạt thoả thuận hay không, các nhà đầu tư vẫn đang theo dõi sát sao mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa hai cơ quan trên thị trường trái phiếu. Và mặc dù mục tiêu là kiềm chế lãi suất cho người Mỹ, bất kỳ thay đổi lớn nào cũng tiềm ẩn rủi ro.