VN-Index chờ 'cú hích kép' từ lợi nhuận doanh nghiệp và dòng vốn ngoại

Tháng 9 cũng đánh dấu thời điểm Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn đầu tiên của quá trình chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi hạng hai theo phân loại của FTSE Russell.

Việc nâng hạng có hiệu lực từ ngày 21/9/2026 và quá trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số sẽ được thực hiện theo bốn giai đoạn, kéo dài đến tháng 9/2027. Vì vậy, câu chuyện nâng hạng, dòng vốn ngoại và hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ tiếp tục là những yếu tố được thị trường theo dõi trong tháng 9.

Nâng hạng là tâm điểm của thị trường 

Ông Bùi Nguyên Khoa, Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích Nghiên cứu, CTCP Chứng khoán BIDV (BSC - Mã: BSI), cho rằng việc nâng hạng theo FTSE Russell là yếu tố tâm điểm của thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 9.

Bên cạnh đó là biến động lãi suất, kỳ vọng kết quả kinh doanh quý III và hoạt động tái cơ cấu danh mục của các quỹ. Theo ông, những yếu tố này không chỉ tác động đến dòng tiền mà còn liên quan đến nền tảng cơ bản và định giá của thị trường.

Theo công bố của FTSE Russell, tỷ trọng của Việt Nam trong bốn bộ chỉ số FTSE Global All Cap, FTSE Emerging All Cap, FTSE All-World và FTSE Emerging lần lượt là 0,049%, 0,488%, 0,03% và 0,3%.

Trên cơ sở tổng hợp quy mô của các quỹ lớn mô phỏng các bộ chỉ số này, đại diện BSC dự báo dòng vốn từ các quỹ thụ động trong kịch bản tích cực có thể đạt khoảng 2 tỷ USD.

Các quỹ thụ động sẽ giải ngân qua bốn giai đoạn, trong đó 10% được phân bổ cho giai đoạn đầu, tương đương khoảng 200 triệu USD, và hoàn tất vào ngày 21/9. Cùng với đó, thị trường cũng có thể đón nhận thêm dòng vốn từ các quỹ chủ động.

Ông Khoa cho biết, nguồn vốn mới có thể góp phần giảm bớt áp lực từ hoạt động bán ròng khoảng 3,5 tỷ USD của khối ngoại kể từ đầu năm.

Những cổ phiếu có quy mô lớn trong FTSE như VIC, VHM và các cổ phiếu có quy mô vừa như HPG, VPB sẽ được các ETF thị trường mới nổi phân bổ tỷ trọng lớn trong đợt đầu tiên. Tuy nhiên, hiệu ứng đối với chỉ số có thể không kéo dài do một phần tác động có thể bị triệt tiêu bởi việc giảm mạnh tỷ trọng VIC và VHM trong kỳ cơ cấu tháng 9 của các ETF đang hoạt động tại Việt Nam.

Lãi suất và lợi nhuận quyết định thị trường 

Theo ông Khoa, thị trường có thể tiếp tục phục hồi nhờ hiệu ứng tâm lý và dòng tiền. Tuy nhiên, để tăng trưởng ổn định và tránh những nhịp thoái lui khi hiệu ứng tâm lý qua đi, thị trường cần dựa vào các yếu tố cơ bản. Lãi suất và kết quả kinh doanh quý III được cho là những yếu tố quyết định khả năng duy trì dòng tiền và chỉ số ở mức cao trong tháng 9.

Nhà phân tích của BSC dự báo kết quả kinh doanh quý III của toàn thị trường tiếp tục tích cực, với lợi nhuận có thể tăng 20%-25% so với cùng kỳ, qua đó duy trì quý thứ 8 liên tiếp tăng trưởng trên 20%.

Ông cho rằng, mức tăng trưởng lợi nhuận tốt sẽ tạo nền tảng ổn định hơn cho thị trường trước áp lực điều chỉnh. Ngoài ra, thị trường trong những năm gần đây vẫn được nâng đỡ bởi dòng vốn nội. Việc lãi suất tăng cao trong tháng 7 đã tạo tâm lý tiêu cực đối với diễn biến và thanh khoản của thị trường.

Hiện tại, mặt bằng lãi suất đã ổn định nhưng trên thực tế vẫn duy trì ở mức khá cao. Đây sẽ tiếp tục là yếu tố cần được theo dõi và đánh giá trong tháng 9.

“Bước thử lửa” đối với hệ thống và dòng vốn ngoại

Việc Việt Nam bước vào giai đoạn đầu tiên trong lộ trình nâng hạng của FTSE vào tháng 9/2026 đánh dấu cột mốc quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo ông Khoa, đây cũng là một “bước thử lửa” đối với khả năng vận hành của hệ thống khi dòng vốn quốc tế bắt đầu tham gia theo lộ trình mới. Một trong những điểm cần kiểm chứng là khả năng vận hành trơn tru của cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (NPF), cũng như các giải pháp tháo gỡ rào cản đối với “global brokers” theo Thông tư 08/2026/TT-BTC.

Theo ông, tỷ lệ 10% ở giai đoạn đầu đủ nhỏ để hạn chế nguy cơ gây xáo trộn lớn cho thị trường, đồng thời tạo điều kiện để quá trình chuyển đổi diễn ra trật tự và duy trì thanh khoản ổn định. Giai đoạn này đồng thời mở ra kỳ vọng về sự chuyển biến của dòng vốn ngoại sau thời gian bán ròng mạnh.

Theo công bố của FTSE trong tài liệu FAQ phiên bản 1.3, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong bốn bộ chỉ số đã tăng so với thông báo trước đó. Với quy mô vốn thụ động ước tính khoảng 2 tỷ USD và tỷ lệ chuyển đổi 10% trong tháng 9, BSC dự kiến lượng vốn mua vào ở giai đoạn đầu vào khoảng 200 triệu USD.

Theo ông Khoa, con số này chưa lớn nếu đặt cạnh quy mô thị trường cũng như lượng bán ròng của khối ngoại trong những năm gần đây, nhưng có thể là bước khởi đầu cho sự chuyển biến tích cực hơn của dòng vốn ngoại.