CTCK dự báo nhóm cổ phiếu còn dư địa bán ròng lớn từ khối ngoại

Sau hơn ba năm bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam, áp lực thoái vốn của nhà đầu tư nước ngoài đang có sự khác biệt giữa các nhóm cổ phiếu.

Trong báo cáo phân tích mới nhất của CTCP Chứng khoán VietinBank (VBSE - Mã: CTS) về hoạt động mua/bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài, những cổ phiếu từng chịu áp lực bán mạnh nhất trong 12 tháng gần đây như VIC và VHM đã ghi nhận mức suy giảm lớn về quy mô sở hữu danh mục nước ngoài.

Theo ước tính của VBSE, khối ngoại đã bán khoảng ba phần tư lượng nắm giữ thuộc phạm vi tính toán tại hai mã này, khiến giá trị bán ròng còn lại cộng lại chỉ khoảng 4.200 tỷ đồng.

Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân quy mô lớn như TCB, MBB, HDB cùng các doanh nghiệp đầu ngành như MWG và HPG vẫn duy trì lượng sở hữu nước ngoài đáng kể, chưa trải qua quá trình giảm tỷ trọng tương ứng trong chu kỳ hiện tại.

Theo VBSE, đây có thể trở thành những cổ phiếu tập trung áp lực bán trong giai đoạn tiếp theo nếu xu hướng tái cơ cấu danh mục của nhà đầu tư nước ngoài tiếp diễn.

Trong kịch bản cơ sở, 10 cổ phiếu được VBSE ước tính chiếm khoảng 55% lượng bán ròng còn lại. MWG, ACB, FPT, MCH và HDB là những mã có lượng bán dự kiến lớn nhất so với số cổ phiếu lưu hành, từ 2% trở lên.

Phần lớn các cổ phiếu trong nhóm này có vốn hóa và thanh khoản cao, đồng thời xuất hiện phổ biến trong danh mục của nhà đầu tư tổ chức và hoạt động cho vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán. Do đó, ngay cả khi áp lực bán ròng toàn thị trường suy giảm, một số cổ phiếu riêng lẻ vẫn có thể chịu sức ép nếu lượng bán tập trung trong thời gian ngắn. 

Thị trường có thể hấp thụ lượng bán còn lại?

VBSE đánh giá thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có khả năng hấp thụ lượng bán ròng còn lại nếu áp lực được phân bổ tương đối đồng đều theo thời gian.

Theo kịch bản cơ sở, giá trị bán ròng dự kiến chỉ tương đương khoảng 2,6% thanh khoản bình quân mỗi phiên, ngay cả khi sử dụng mức thanh khoản tháng 9/2026, thấp nhất kể từ đầu năm 2025, làm cơ sở tính toán.

Nhận định này dựa trên việc dòng tiền trong nước đã hấp thụ khoảng 365.200 tỷ đồng khối ngoại bán ròng trong hơn ba năm, trong khi số tài khoản nhà đầu tư cá nhân vượt 14 triệu. Lượng bán dự kiến còn lại chỉ tương đương khoảng 14% quy mô đã được hấp thụ.

Bên cạnh đó, giao dịch của khối ngoại hiện chiếm khoảng 11% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, cho thấy vai trò của dòng vốn trong nước.

VBSE cũng cho rằng áp lực bán chủ yếu tập trung ở các cổ phiếu vốn hóa lớn, có thanh khoản cao và khả năng hấp thụ giao dịch tốt hơn mặt bằng chung.

Tuy nhiên, đơn vị phân tích cho rằng rủi ro đáng quan tâm nằm ở tốc độ bán, thay vì chỉ là tổng giá trị bán ròng còn lại.

Trong bối cảnh dư nợ margin gia tăng, trong khi thanh khoản thị trường suy giảm bốn tháng liên tiếp, những đợt bán dồn dập có thể gây mất cân đối cung cầu trong ngắn hạn.

Đặc biệt, nếu giá trị bán ròng qua khớp lệnh vượt 8% thanh khoản trong nhiều tuần liên tiếp, áp lực giảm giá có nguy cơ kích hoạt hoạt động bán giải chấp, khiến thị trường điều chỉnh mạnh hơn mức tác động trực tiếp từ dòng vốn ngoại.

Nhà đầu tư nên làm gì?

Đối với nhà đầu tư dài hạn, VBSE cho rằng giai đoạn cuối chu kỳ bán ròng có thể tạo cơ hội tích lũy cổ phiếu. Tuy nhiên, do thời điểm đảo chiều chưa thể xác định, đơn vị phân tích khuyến nghị giải ngân từng phần thay vì tập trung vốn trong một lần.

Bên cạnh các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp, những cổ phiếu đã trải qua quá trình giảm tỷ trọng lớn của khối ngoại cũng có thể được cân nhắc do áp lực cung từ nhà đầu tư nước ngoài đã thu hẹp.

Với nhà đầu tư sử dụng margin, VBSE khuyến nghị kiểm soát tỷ lệ vay, đặc biệt tại những cổ phiếu vẫn còn lượng sở hữu nước ngoài có khả năng bán ra lớn, đồng thời duy trì vùng đệm tài sản để hạn chế nguy cơ phải bán khi thị trường giảm mạnh.

Trong khi đó, nhà đầu tư giao dịch ngắn hạn được khuyến nghị theo dõi riêng giao dịch thỏa thuận và bán ròng qua khớp lệnh.

Theo VBSE, phần lớn lượng bán gần đây được thực hiện qua giao dịch thỏa thuận khối lượng lớn, nên ít tạo áp lực trực tiếp lên giá khớp lệnh. Vì vậy, tổng giá trị bán ròng chưa phản ánh đầy đủ sức ép cung trên thị trường. Tốc độ bán qua khớp lệnh và mức độ tập trung tại từng cổ phiếu sẽ là những chỉ báo cần theo dõi để đánh giá tác động thực tế của dòng vốn ngoại.