Quỹ tỷ USD nào sẽ giải ngân ngay khi chứng khoán Việt Nam được nâng hạng?

FTSE Russel chính thức công bố thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp (EM), hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Việc nâng hạng được thực hiện theo nhiều giai đoạn nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi thị trường diễn ra trật tự, quản lý hiệu quả sự hấp thụ của dòng vốn vào, đồng thời hỗ trợ cơ chế NPF hoạt động thông suốt trong suốt quá trình chuyển đổi.

Báo cáo của VPBankS cho biết tính đến ngày 2/4, giá trị giao dịch bình quân ngày trong 3 tháng gần nhất của MSCI Việt Nam đạt khoảng 9 triệu USD, cao hơn một số thị trường mới nổi nhỏ trong MSCI EM.

Giá trị giao dịch cao nhất đạt khoảng 31 triệu USD/ngày , chủ yếu tập trung tại nhóm cổ phiếu Vingroup, nhóm cổ phiếu tài chính, HPG và FPT – vốn là các cổ phiếu chiếm tỷ trọng cao trong rổ MSCI Việt Nam (danh sách cập nhật đến ngày 25/11/2025).

Nếu loại trừ 4 thị trường mới nổi lớn nhất (Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ và Hàn Quốc) và 2 thị trường có giao dịch sôi động nhất (Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ), thanh khoản của MSCI Việt Nam đang cao hơn một số thị trường mới nổi nhỏ như Philippines, Qatar, Hy Lạp và Peru, thậm chí gần như tương đương với một số thị trường lớn như Malaysia .

Không thể phủ nhận thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có quy mô nhỏ hơn so với các quốc gia trong khu vực (tỷ trọng 12,55% trong MSCI EFM Asean Index), nhưng thanh khoản đã có sự cải thiện đáng kể, vượt xa Philippines, dù vẫn là thị trường cận biên duy nhất trong rổ này, báo cáo của VPBankS đánh giá.

MSCI Vietnam Index có tới 68 cổ phiếu thành phần, cao hơn nhiều lần so với các thị trường còn lại. Việc FTSE chính thức đưa Việt Nam vào rổ từ 21/9/2026 là sự kiện quan trọng, qua đó củng cố thêm cơ sở cho câu chuyện chuyển đổi từ thị trường cận biên lên mới nổi theo chuẩn MSCI – vốn có tác động tới dòng vốn lớn hơn do phần lớn tài sản thụ động tại các thị trường mới nổi vẫn theo dõi chỉ số MSCI .

Dựa trên giá trị tổng tài sản tại ngày 3/4/2026 của một số quỹ ETF sử dụng các chỉ số FTSE EM & All – world làm tham chiếu, VPBankS ước tính giá trị dòng vốn thụ động tối thiểu chảy vào thị trường Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ quá trình chuyển đổi, chưa tính đến dòng vốn từ các quỹ chủ động (ước tính tổng tài sản từ các quỹ chủ động gấp 5 lần so với các quỹ ETF – theo FTSE).

Đơn vị phân tích này cho rằng việc khối ngoại bán ròng liên tiếp đã mở rộng dư địa sở hữu nước ngoài tại các cổ phiếu vốn hóa lớn và có thanh khoản cao.

Tính đến đầu tháng 4/2026, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài tại phần lớn các cổ phiếu thuộc FTSE Vietnam Index đều thấp hơn đáng kể so với mức trần quy định về tỷ lệ sở nước ngoài.

Dữ liệu thực tế cho thấy, chỉ có 4/31 cổ phiếu thành phần có tỷ lệ sở hữu nước ngoài tương ứng khoảng 50% tỷ lệ sở hữu tối đa, cho thấy dư địa còn lại đang rất dồi dào. Theo đó, dòng vốn thụ động tracking chỉ số FTSE Emerging Index nhiều khả năng sẽ không bị hạn chế bởi giới hạn sở hữu nước ngoài.

Theo thống kê từ Bloomberg, hầu hết các thị trường đều chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ về dòng vốn nước ngoài khi chính thức được nâng hạng, bất kể theo tiêu chí đánh giá của FTSE hay MSCI.

Số liệu thống kê cho thấy dòng vốn thường tăng gấp 5- 7 lần so với bình quân giai đoạn trước khi được nâng hạng. Riêng đối với Trung Quốc, nhóm A shares chính thức được vào rổ MSCI Emerging Markets Index năm 2018, trùng với thời điểm quốc gia này chứng kiến tăng trưởng chậm nhất trong gần 10 năm trước tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, khiến dòng vốn của nhà đầu tư nước ngoài giảm mạnh (rút vốn hơn 11 tỷ USD), tuy nhiên đã tăng mạnh trong năm tiếp theo với mức vào ròng hơn 132 tỷ USD.

Dữ liệu lịch sử tại một số thị trường được phân loại trong quá khứ cho thấy việc chính thức gia nhập rổ FTSE EM không đảm bảo xu hướng tăng trưởng bền vững – vốn thường chịu tác động nhiều hơn từ các yếu tố vĩ mô.

Theo đó, VPBankS cho rằng việc nâng hạng nên được nhìn nhận như một yếu tố hỗ trợ, và đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng trong việc thu hút dòng vốn, trong khi các yếu tố vĩ mô vẫn sẽ yếu tố quyết định xu hướng vận động của thị trường.