Cán cân thương mại sắp đổi chiều?

Theo số liệu từ Cục Thống kê, trong 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến Việt Nam nhập siêu 20,52 tỷ USD.

Mặc dù, cán cân thương mại hàng hoá vẫn thâm hụt hơn 20 tỷ USD, song đáng chú ý, nhập siêu nửa cuối tháng 7 chỉ 60 triệu USD cho thấy chênh lệch giữa xuất nhập khẩu đã chậm lại hoặc thậm chí là sắp đổi chiều.

Nhập siêu chỉ 60 triệu USD trong nửa cuối tháng 7

Số liệu thống kê từ Cục Hải quan cho thấy, cán cân thương mại hàng hoá nửa đầu tháng 7 tiếp tục thâm hụt 3,64 tỷ USD khiến luỹ kế đến hết ngày 15/7, Việt Nam nhập siêu kỷ lục 20,46 tỷ USD.

Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, ước tính đến cuối tháng 7, con số nhập siêu là 20,52 tỷ USD chỉ tăng 60 triệu USD so với thời điểm 15/7.

Cán cân thương mại nửa đầu tháng 7 thâm hụt đến 3,64 tỷ USD nhưng ở nửa cuối tháng 7, con số này rút ngắn lại chỉ còn vỏn vẹn 60 triệu USD cho thấy sự tích cực của xuất nhập khẩu. 

Tính chung 7 tháng, xuất khẩu tăng 21,7%; nhập khẩu tăng 34,8%, phản ánh đà tăng trưởng mạnh của hoạt động xuất, nhập khẩu. 

Cán cân thương mại sẽ đổi chiều

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, CTCP Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng nhập siêu trong 7 tháng đầu năm chỉ là yếu tố chu kỳ.

Thông thường, giai đoạn đầu năm, các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu nhiều để phục vụ sản xuất cho mùa vụ cuối năm còn nửa cuối năm là giai đoạn sẽ xuất siêu khi các đơn hàng được xuất đi.

"Hiện tại đang là giai đoạn cán cân thương mại 'căng' nhất, qua một vài tháng nữa, cán cân thương mại sẽ nhanh chóng thặng dự trở lại khi các đơn hàng được xuất đi", chuyên gia Thế Minh phân tích.

Nhập siêu 7 tháng đầu năm nay tập trung vào nhóm nguyên liệu, máy móc, linh kiện nên không hề tiêu cực bởi các doanh nghiệp phải có đơn hàng thì họ mới nhập khẩu lượng lớn nguyên vậy liệu đầu vào, ông Minh phân tích.

Thông tin này được kiểm chứng qua chỉ số PMI khi nửa đầu năm nay đều trên 50 điểm, thậm chí có thời điểm lên tới trên 54 điểm, một mức rất cao.

Theo khảo sát của S&P Global, lượng đơn đặt hàng đã tăng tháng thứ ba liên tiếp kể từ tháng 5 đến tháng 7 với tốc độ tăng ngày càng nhanh. Lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới thậm chí còn tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 7/2024.

Chính vì vậy, các nhà sản xuất gia tăng hoạt động mua hàng trong tháng 7 với tốc độ tăng là mạnh nhất trong gần 4,5 năm. Hoạt động mua hàng hóa đầu vào tăng mạnh phản ánh yêu cầu sản xuất tăng, mặc dù một số công ty mua hàng để sử dụng trong tương lai.

Chỉ số bán lẻ của các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm cũng đều tăng trưởng tốt, cho thấy nhu cầu tiêu dùng đang quay trở lại. Điều này khác với năm 2025, tăng trưởng sản xuất rất kémkhi nhu cầu tiêu dùng của các nước lớn chậm lại, còn sang nửa đầu năm 2026, nhu cầu hàng hoá tăng trưởng khá tốt.

Từ đó, các nhà nhập khẩu gia tăng đơn hàng, doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam cũng phải nhập khẩu lượng lớn nguyên vật liệu đầu vào.

Nhưng càng về các tháng cuối năm, khi hàng hoá được sản xuất xong, các doanh nghiệp sẽ gia tăng xuất khẩu và giảm nhập khẩu. Điều này làm tốc độ tăng trưởng của kim ngạch xuất khẩu nhanh hơn còn nhập khẩu chậm hơn, giúp cán cân thương mại đổi chiều và cân bằng hơn. 

Một yếu tố nữa tác động đến nhập siêu là hoạt động đầu tư đang gia tăng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 31/7 đạt 38,06 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước.

Vốn FDI thực hiện tại Việt Nam trong 7 tháng đầu năm  ước đạt 15,20 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện cao nhất của 7 tháng trong 5 năm qua.

Hoạt động đầu tư gia tăng thì các doanh nghiệp cũng có nhu cầu xây dựng nhà máy nhập khẩu máy móc nguyên vật liệu để bắt đầu sản xuất. Vì vậy, không cần quá lo ngại về việc nhập siêu gây rủi ro dài hạn cho cán cân thương mại hay nền kinh tế, ông Minh cho hay.