126 cổ phiếu Việt Nam cùng rời rổ FTSE Frontier: Chuyện gì đang diễn ra?

126 cổ phiếu Việt Nam sẽ đồng loạt rời hệ thống chỉ số FTSE Frontier trong kỳ rà soát thường niên tháng 9. Con số này có thể tạo cảm giác một đợt loại cổ phiếu hàng loạt, nhưng bản chất lại gắn với việc Việt Nam chuyển từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi thứ cấp trong hệ thống phân loại của FTSE Russell.

Không phải rời FTSE…

Theo kết quả rà soát thường niên FTSE Frontier Index Series tháng 9/2026, 126 cổ phiếu Việt Nam sẽ được loại khỏi các chỉ số thuộc nhóm Frontier. Lý do được FTSE Russell đưa ra là Việt Nam được tái phân loại từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi thứ cấp.

Các thay đổi thành phần sẽ có hiệu lực sau khi kết thúc phiên giao dịch ngày 18/9, tương ứng từ ngày 21/9.

Trong tài liệu hướng dẫn quá trình nâng hạng, FTSE Russell cũng xác nhận Việt Nam sẽ rời FTSE Frontier Index Series trong một lần, đồng thời bắt đầu được đưa vào hệ thống chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE Global Equity Index Series (GEIS) từ ngày 21/9.

Như vậy, việc 126 mã cùng rời Frontier không đồng nghĩa các cổ phiếu này đồng loạt mất vị trí trong toàn bộ hệ thống chỉ số FTSE.

Điểm thay đổi nằm ở chỗ Việt Nam không còn được xếp chung với nhóm thị trường cận biên. Khi nhóm phân loại thay đổi, các cổ phiếu Việt Nam cũng phải được đánh giá và phân loại lại trong hệ thống chỉ số dành cho các thị trường mới nổi.

Đây cũng là lý do một cổ phiếu từng được xếp vào nhóm vốn hóa lớn trong hệ Frontier không mặc nhiên giữ nguyên vị trí khi Việt Nam bước sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.

Toàn bộ cổ phiếu Việt Nam sắp rời rổ FTSE Frontier. (Nguồn: FTSE).

…mà chuyển sang một “sân chơi” lớn hơn

Theo danh sách hiện tại, có 117 cổ phiếu Việt Nam được đưa vào hệ thống GEIS, gồm 27 mã thuộc các nhóm vốn hóa lớn, vừa và nhỏ , cùng 90 mã thuộc nhóm vốn hóa siêu nhỏ.

Trong số này, 27 cổ phiếu vốn hóa lớn, vừa và nhỏ nằm trong FTSE Global All Cap, còn nhóm vốn hóa siêu nhỏ được tính trong phạm vi FTSE Global Total Cap.

Danh sách mới không phải bản sao của 126 cổ phiếu từng nằm trong Frontier.

Chẳng hạn, chỉ một phần trong số các mã thuộc Frontier cũ đi thẳng vào nhóm vốn hóa lớn, vừa và nhỏ trong GEIS. Ở chiều ngược lại, một số cổ phiếu trước đó không nằm trong danh sách Frontier lại vượt qua các bộ lọc để có mặt trong nhóm mới.

Sự xáo trộn này phản ánh thay đổi trong “hệ quy chiếu” của cổ phiếu Việt Nam.

Từ kỳ rà soát tháng 9/2026, FTSE cho biết Việt Nam sẽ được đánh giá trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Trung Quốc và Nhật Bản. Các cổ phiếu phải đáp ứng các yêu cầu về quy mô, thanh khoản, tỷ lệ cổ phiếu có thể đầu tư và dư địa sở hữu nước ngoài.

FTSE cũng cho biết khi kiểm tra thanh khoản, tổ chức này sử dụng toàn bộ tỷ trọng có thể đầu tư của từng cổ phiếu để đánh giá. Các mã Việt Nam đồng thời vẫn phải vượt qua yêu cầu về dư địa sở hữu nước ngoài trong quá trình sàng lọc.

Nói cách khác, việc Việt Nam được nâng hạng không có nghĩa từng cổ phiếu cũng được “nâng” nguyên trạng từ một nhóm chỉ số sang nhóm khác.

Dòng tiền không đơn giản chỉ có một chiều bán ra

Với nhà đầu tư, câu hỏi thực tế hơn nằm ở dòng tiền.

Việc Việt Nam rời Frontier trong một lần đồng nghĩa các danh mục bám theo những chỉ số Frontier có Việt Nam sẽ phải điều chỉnh tỷ trọng. Tuy nhiên, không thể từ đó suy ra 126 cổ phiếu sẽ cùng chịu một lượng bán tương ứng.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam bắt đầu được đưa vào GEIS từ ngày 21/9.

Khác với việc rời Frontier trong một lần, quá trình gia nhập hệ chỉ số mới được FTSE chia thành bốn giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027, với phần tỷ trọng được bổ sung lần lượt 10%, 20%, 35% và 35%.

Điều này tạo ra hai quá trình tái cơ cấu diễn ra song song nhưng không hoàn toàn đối xứng: một bên là dòng vốn gắn với các chỉ số Frontier điều chỉnh vị thế, một bên là dòng vốn liên quan đến hệ chỉ số mới nổi bắt đầu xây dựng vị thế theo từng giai đoạn.

Ở góc nhìn của người trực tiếp làm việc với các tổ chức quốc tế, ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường nước ngoài của Chứng khoán SSI, cho rằng nhà đầu tư hiện không chỉ quan tâm một cổ phiếu có nằm trong chỉ số hay không.

Theo chia sẻ với người viết, câu hỏi thực tế hơn là họ có thể mua được bao nhiêu, mất bao lâu để xây dựng vị thế và thanh khoản có đủ để triển khai lượng vốn lớn hay không.

Vì vậy, tác động lên từng cổ phiếu sẽ khác nhau, tùy vào quy mô giao dịch của các quỹ, thanh khoản, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, dư địa sở hữu nước ngoài và vị trí của mã đó trong hệ thống chỉ số mới.

Con số 126 cổ phiếu rời FTSE Frontier vì thế nên được nhìn trước hết như dấu mốc cho việc Việt Nam kết thúc giai đoạn đứng trong nhóm thị trường cận biên.

Thay vì một cuộc “rút tên” hàng loạt, thị trường đang bước sang một hệ thống phân loại khác, nơi cổ phiếu Việt Nam phải cạnh tranh về quy mô và khả năng đầu tư trong một nhóm thị trường rộng hơn. Chính quá trình sàng lọc lại này mới là phần nhà đầu tư cần theo dõi sau khi Việt Nam chuyển sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.