Tỷ lệ CASA toàn ngành sụt giảm, MB giữ vững vị trí dẫn đầu

Hơn 98% tiền gửi tăng thêm là có kỳ hạn

Đến ngày 30/9/2026, tổng tiền gửi khách hàng tại 28 ngân hàng thương mại có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán đạt 14.380.740 tỷ đồng, tăng 1.373.800 tỷ đồng (+10,6%) so với cuối năm 2025.

Trong đó, tiền gửi không kỳ hạn đạt 2.786.728 tỷ đồng, chỉ tăng 3.731 tỷ đồng (+0,13%). Trong khi đó, tiền gửi tiết kiệm và có kỳ hạn tăng 1.348.860 tỷ đồng (+13,3%), lên 11.467.187 tỷ đồng.

Các khoản tiết kiệm và có kỳ hạn đóng góp 98,2% tổng mức tăng tiền gửi khách hàng trong 9 tháng. Chênh lệch về tốc độ tăng trưởng giữa các cấu phần khiến tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) bình quân gia quyền giảm 2,02 điểm phần trăm, từ 21,4% cuối năm 2025 xuống 19,38% cuối quý III/2026. Riêng quý III, tỷ lệ này giảm thêm 0,56 điểm phần trăm so với cuối tháng 6.

Cơ cấu huy động chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn, vốn thường có lãi suất cao hơn tiền gửi thanh toán. Tỷ trọng nguồn vốn chi phí thấp thu hẹp tạo thêm sức ép lên chi phí huy động, nhất là trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tiết kiệm đi lên.

Phát biểu tại họp báo kết quả hoạt động ngân hàng quý III, ông Phạm Thanh Hà, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cho biết lãi suất tiền gửi phát sinh mới bình quân toàn hệ thống đạt 6,38%/năm vào ngày 20/9/2026, cao hơn 1,15 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Lãi suất tăng làm tiền gửi có kỳ hạn hấp dẫn hơn đối với khách hàng, đồng thời phản ánh áp lực cạnh tranh huy động giữa các ngân hàng.

CASA giảm tại 20 ngân hàng, MB giữ vị trí quán quân

Trong 28 ngân hàng, có 20 đơn vị ghi nhận CASA giảm so với cuối năm 2025, dù 5 ngân hàng trong số này vẫn tăng số dư tiền gửi không kỳ hạn.

Tại VPBank, nguồn tiền này tăng 13,4% sau 9 tháng, thấp hơn mức tăng 26,3% của tổng tiền gửi khách hàng, khiến CASA giảm từ 13,65% xuống 12,26%. Vietcombank cũng ghi nhận tiền gửi không kỳ hạn tăng 0,4%, trong khi tổng tiền gửi khách hàng tăng 6,5%, kéo CASA từ 33,72% xuống 31,77%.

Tại MB, tiền gửi không kỳ hạn giảm 3,8% từ đầu năm, trong khi tổng tiền gửi khách hàng tăng 7,9%. CASA theo đó giảm gần 4 điểm phần trăm, còn 32,84%. Dù suy giảm, MB vẫn giữ vị trí dẫn đầu về tỷ lệ CASA trong số 28 ngân hàng.

Techcombank và MSB cũng ghi nhận sự thu hẹp nguồn tiền gửi không kỳ hạn. Tại Techcombank, khoản tiền này giảm 3,8%, kéo CASA từ 34,48% xuống 31,05%. MSB ghi nhận mức giảm gần 20%, khiến CASA thu hẹp từ 28,13% xuống 20,42%, tương đương 7,71 điểm phần trăm. Đây là mức giảm mạnh nhất trong số 28 ngân hàng tính từ đầu năm.

Ở chiều ngược lại, PGBank và Sacombank cải thiện CASA nhờ tiền gửi không kỳ hạn tăng nhanh hơn tổng huy động. Tại PGBank, nguồn tiền này tăng 26,3% từ đầu năm, đưa CASA từ 17,95% lên 21,41%. Sacombank ghi nhận mức tăng 59,2%, nâng tỷ lệ này từ 14,93% lên 18,96%.

Cho vay tăng nhanh hơn tiền gửi, chi phí vốn chịu sức ép

Trong khi CASA thu hẹp, hoạt động cho vay tiếp tục mở rộng nhanh hơn huy động từ khách hàng. Đến cuối quý III, dư nợ cho vay khách hàng trước dự phòng tại 28 ngân hàng đạt 16.097.327 tỷ đồng, tăng 1.785.191 tỷ đồng (+12,5%) so với cuối năm 2025.

Mức tăng này lớn hơn số tiền gửi khách hàng tăng thêm 411.391 tỷ đồng, với 19 ngân hàng ghi nhận tốc độ tăng cho vay cao hơn tăng trưởng tiền gửi.

Cùng với đà mở rộng tín dụng, quy mô huy động qua giấy tờ có giá cũng tăng mạnh. Đến cuối tháng 9, tổng số dư giấy tờ có giá đã phát hành, chủ yếu gồm chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu, đạt 2.266.713 tỷ đồng, tăng 535.736 tỷ đồng (+31%) so với cuối năm 2025.

Tốc độ tăng trưởng của khoản mục này gần gấp ba lần tiền gửi khách hàng, phản ánh sự mở rộng của kênh huy động ngoài tiền gửi trong cơ cấu nguồn vốn ngân hàng.

Phát hành giấy tờ có giá giúp các ngân hàng bổ sung nguồn tài trợ cho hoạt động tín dụng, song cũng đi kèm chi phí lãi và nghĩa vụ hoàn trả khi đáo hạn. Khi cho vay tăng nhanh hơn tiền gửi, trong khi nguồn vốn không kỳ hạn gần như không tăng, các ngân hàng phải cân đối nhu cầu mở rộng tín dụng với chi phí huy động ngày càng lớn.