Mùa đông crypto trở lại khiến ngay cả người lạc quan nhất cũng lo ngại

Bitcoin vừa trải qua tuần giảm mạnh nhất trong hơn ba năm, nhưng điều khiến một bộ phận những những người lạc quan cố hữu trong giới tiền số khó chịu nhất là họ không thực sự biết điều gì đã gây ra cú sập này. Làn sóng bán tháo khiến nhiều gương mặt nổi tiếng của thị trường cũng phải loay hoay tìm lời giải thích, theo WSJ.

“Bitcoin đang lao dốc và nhà đầu tư thì hoảng loạn”, Anthony Pompliano, nhà truyền bá và nhà đầu tư tiền số, chia sẻ hôm 6/2..

Trong tuần qua, bitcoin giảm 16% xuống còn 70.008 USD, thấp hơn tới 45% so với mức đỉnh lịch sử 126.273 USD đạt được hồi tháng 10. Ether cũng mất 24%, xuống 2.052 USD, giảm 59% so với đỉnh của chính nó vào năm ngoái. Dù cả hai token đều bật tăng mạnh trong phiên giao dịch 6/2, tuần giao dịch vừa qua vẫn được ghi nhận là một trong những tuần tồi tệ nhất trong lịch sử thị trường crypto. Và dường như rất ít người biết chính xác điều gì đã xảy ra.

Có nhiều cách lý giải khác nhau cho đợt bán tháo này: từ việc nhà đầu tư rút tiền khỏi crypto để đổ sang các thị trường dự đoán và những khoản đặt cược rủi ro khác, cho đến hoạt động chốt lời ồ ạt sau một giai đoạn tăng giá quá nóng.

“Không có một ‘khẩu súng bốc khói’ rõ ràng nào”, Michael Novogratz, người đứng đầu Galaxy Digital, một công ty ngân hàng đầu tư và giao dịch tiền số, nhận định.

Trong phần lớn năm ngoái, thị trường crypto liên tục đi lên. Việc Tổng thống Trump quay trở lại Nhà Trắng mở ra một kỷ nguyên mới cho tài sản số, vốn ngày càng được chấp nhận rộng rãi hơn trong giới đầu tư cá nhân và dần có được tính chính danh trên Phố Wall. Khi bitcoin và nhiều token phổ biến khác liên tiếp lập đỉnh, cảm giác chung là những ngày tốt đẹp nhất của thị trường vẫn còn ở phía trước.

“Tôi thực sự không nghĩ rằng mình sẽ còn thấy số 6 đứng ở đầu giá bitcoin thêm một lần nào nữa”, Cory Klippsten, CEO của công ty dịch vụ tài chính bitcoin Swan Bitcoin, nói.
Thế nhưng, trong khoảng 24 giờ kết thúc vào chiều ngày 6/2, bitcoin đã quay trở lại vùng giá đó.

Những đợt bán tháo trước đây của thị trường tiền số thường có nguyên nhân rõ ràng hơn. Thực tế này khiến lần sụt giảm này càng trở nên khó lý giải. Năm 2018, bitcoin lao dốc 80% từ đỉnh sau khi bong bóng ICO vỡ tung, khép lại một giai đoạn mà hàng nghìn startup đã huy động hàng tỷ USD chỉ với vài lời chào mời.

Đến năm 2022, sự sụp đổ trị giá 40 tỷ USD của TerraUSD và Luna đã kích hoạt một chuỗi thất bại dây chuyền trong ngành crypto, đỉnh điểm là sự tan rã của sàn FTX do Sam Bankman-Fried điều hành.

Lần này, thị trường không có một cách lý giải thống nhất nào. “Nếu bạn hỏi năm chuyên gia, bạn sẽ nhận được năm câu trả lời khác nhau”, Anthony Scaramucci nói. Ông từng giữ chức Giám đốc truyền thông trong 11 ngày dưới nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump và hiện là một trong những nhân vật ủng hộ crypto nổi tiếng nhất tại SkyBridge Capital.

Dưới đây là một số cách giải thích được nhắc đến nhiều nhất:

Những ‘món đồ mới lấp lánh’

Theo Pompliano, CEO của ProCap Financial, hiện nay các nhà giao dịch có không ít lựa chọn khác để mạo hiểm dòng tiền, thay vì chỉ tập trung vào crypto như trước. Từ thị trường dự đoán, vàng, bạc, trí tuệ nhân tạo cho đến cái gọi là cổ phiếu meme, tất cả đều đang thu hút sự chú ý, khiến dòng tiền và sự quan tâm rời xa crypto.

“Trước đây, bitcoin thường được xem là lựa chọn chung khi nói đến những cơ hội đầu tư có mức độ bất cân xứng cao”, Pompliano nói. “Còn bây giờ, có AI, thị trường dự đoán… và rất nhiều lĩnh vực khác để mọi người tham gia đầu cơ”.

Nguồn cung nhiều hơn?

Phố Wall đang tìm cách tận dụng sức hút của crypto bằng việc tung ra ngày càng nhiều quỹ ETF và các sản phẩm phái sinh gắn với bitcoin cũng như những token phổ biến khác. Sự bùng nổ này không làm thay đổi số lượng thực tế của bitcoin, ether hay các đồng tiền số khác, nhưng theo một số nhà đầu tư, nó đã phần nào làm suy giảm sức hấp dẫn của bitcoin với tư cách là một tài sản khan hiếm.

Sức hút cốt lõi của bitcoin từ trước đến nay nằm ở nguồn cung giới hạn 21 triệu đồng. Tuy nhiên, việc ra mắt các quỹ ETF và những công cụ phái sinh phức tạp đã cho phép nhà đầu tư đặt cược vào biến động giá bitcoin mà không cần mua hay nắm giữ trực tiếp đồng tiền này, theo nhận định của một số nhà phân tích.

“Cảnh sát trưởng” mới

Một số nhà đầu tư lại nghi ngờ rằng Kevin Warsh, người được Tổng thống Trump lựa chọn làm Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), có thể là nhân tố kéo giá crypto đi xuống.

Warsh được xem là người có quan điểm cứng rắn hơn trong chính sách tiền tệ, sẵn sàng duy trì lãi suất ở mức cao để kiểm soát lạm phát, đồng thời ủng hộ một đồng USD mạnh. Mặt bằng lãi suất cao và đồng bạc xanh lên giá thường gây bất lợi cho các tài sản thay thế như vàng và crypto, khiến chúng kém hấp dẫn hơn với nhà đầu tư.

Dù vậy, giới quan sát vẫn kỳ vọng Warsh và Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay, thay vì tăng. Bản thân Warsh cũng có cái nhìn ngày càng tích cực hơn với bitcoin. Ông từng gọi đồng tiền số này là một “cảnh sát giám sát chính sách”, khi nói trong một cuộc phỏng vấn truyền hình rằng giá bitcoin có thể giúp các nhà hoạch định chính sách nhận biết họ đang đi đúng hay sai.

Luật chơi chưa rõ ràng

Sau khi Tổng thống Trump ký ban hành Đạo luật Genius vào năm ngoái, mở đường cho stablecoin, các tài sản số được neo giá vào tiền pháp định như USD, ngành công nghiệp crypto nhanh chóng chuyển sự chú ý sang mảnh ghép lập pháp quan trọng tiếp theo: Đạo luật Clarity. Dự luật này được kỳ vọng sẽ thiết lập một khung pháp lý rõ ràng cho ngành công nghiệp đang phát triển nhanh chóng này.

Quốc hội từng có vẻ sắp sửa thúc đẩy dự luật này, nhưng những bất đồng giữa các sàn giao dịch tiền số và các ngân hàng truyền thống đã làm bước tiến đó chững lại. Khi thiếu vắng khung pháp lý này, nhiều tổ chức tài chính vẫn tỏ ra dè dặt trong việc tích hợp tài sản số vào sản phẩm của mình. Và nếu không đạt được thỏa hiệp, cuộc tranh cãi này có thể khiến thị trường crypto mất đi một chất xúc tác quan trọng, yếu tố vốn có thể kéo dài đà tăng trước đó.

Chốt lời

Novogratz và một số nhà đầu tư khác cho rằng phần lớn đợt bán tháo xuất phát từ tâm lý chốt lời, khi nhà đầu tư muốn hiện thực hóa lợi nhuận sau giai đoạn bitcoin, ether và nhiều token số khác tăng mạnh trong bầu không khí “hưng phấn” xoay quanh chiến thắng của ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2024 và cam kết biến Mỹ thành trung tâm crypto của thế giới.

Thực tế, mức tăng này là rất ấn tượng. Riêng bitcoin đã tăng vọt khoảng 80% từ ngày bầu cử cho đến đầu tháng 10 năm ngoái.

Những đợt bán tháo mạnh vốn không phải là điều hiếm gặp trong thị trường crypto. Trên thực tế, chúng diễn ra thường xuyên đến mức nhà đầu tư còn đặt cho chúng một cái tên riêng “mùa đông crypto” để phản ánh niềm tin rằng các chu kỳ suy giảm này cũng dễ đoán như sự thay đổi của các mùa trong năm.

Một số nhà phân tích cho rằng “mùa đông crypto” lần này có thể tan băng nhanh hơn những lần trước. Chưa có doanh nghiệp chủ chốt nào sụp đổ hay vướng vào bê bối nghiêm trọng, những yếu tố từng gây ra khủng hoảng niềm tin trong các cú sập trước đây.

Với những người đặt niềm tin vào crypto, đợt phục hồi trong ngày 6/2 được xem như một lời trấn an rằng tiền số trước nay luôn bật dậy sau mỗi cú sụt giảm và đó cũng là lý do họ tiếp tục gắn bó với những khoản đầu tư này.

“Hạ tầng thị trường đã vững chắc hơn, việc chấp nhận stablecoin vẫn đang mở rộng và sự quan tâm từ các tổ chức lớn không hề biến mất, chỉ là tạm thời đứng ngoài”, Jasper De Maere, chiến lược gia tại công ty giao dịch crypto Wintermute, nhận định. Theo ông, dòng tiền và sự quan tâm tới các tài sản này “có thể quay trở lại rất nhanh”.

Nhiều người thực sự tin vào crypto sẵn sàng chờ đợi.

Trong một cuộc họp với nhà đầu tư vào chiều 5/2, Michael Saylor, nhà sáng lập Strategy, đã tìm cách trấn an rằng bitcoin sẽ sớm quay trở lại.

Chỉ ít phút trước đó, công ty của ông, đơn vị nắm giữ lượng lớn bitcoin, vừa công bố khoản lỗ theo quý lên tới 12 tỷ USD, liên quan đến đợt lao dốc của đồng tiền số này vào cuối năm 2025. Saylor nói với các nhà đầu tư rằng cách duy nhất để vượt qua giai đoạn suy giảm là tiếp tục nắm giữ và phớt lờ những biến động ngắn hạn của thị trường.

“Khung thời gian đầu tư của bạn tối thiểu phải là bốn năm”, Saylor nhấn mạnh.