Lãi suất còn cao, nên chọn cổ phiếu, bất động sản hay tiền gửi?

Thanh khoản bớt căng, áp lực lãi suất vẫn còn

Ngày 25/9, tại chương trình D-Insights tháng 9 của Chứng khoán VNDirect với chủ đề “Xu hướng vĩ mô và thị trường sau cột mốc nâng hạng”, ông Trần Ngọc Báu, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty Dữ liệu Kinh tế - Tài chính WiGroup, chia sẻ góc nhìn về thanh khoản, lãi suất, tỷ giá và lựa chọn kênh đầu tư trong thời gian tới.

Theo ông Báu, thanh khoản là vấn đề nổi cộm của hệ thống ngân hàng trong đầu năm 2026. Ông cho biết lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên mức kỷ lục, còn quy mô giao dịch qua đêm đạt tới cả triệu tỷ đồng. Điều đó cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn từng trở thành vấn đề cấp bách đối với hệ thống.

Sau đó, Ngân hàng Nhà nước triển khai các biện pháp hỗ trợ, trong đó có bơm vốn qua thị trường mở với quy mô hơn 500.000 tỷ đồng và thực hiện các giao dịch hoán đổi. Theo ông Báu, những vấn đề bất ngờ về thanh khoản đã không còn.

Cả cơ quan điều hành lẫn các ngân hàng thương mại cũng có thêm kinh nghiệm xử lý tình huống này. Mối quan tâm hiện nay chuyển sang chi phí vốn trong nền kinh tế.

“Không thể nào chúng ta có lãi suất rẻ được. Tức là vấn đề thanh khoản đã qua đi nhưng vấn đề lãi suất vẫn nằm đấy”, ông Báu nói.

Theo phân tích của ông, hoạt động tài chính và bất động sản, sản xuất kinh doanh, cùng khu vực Chính phủ để phục vụ đầu tư công đều có nhu cầu vốn. Khi nguồn vốn ngân sách dành cho đầu tư công hạn chế, Chính phủ có thể cần huy động thêm qua kênh trái phiếu. Ba khu vực này vì thế cạnh tranh vốn với nhau.

Trong khi đó, ông cho rằng khả năng huy động vốn còn tương đối hạn chế. Với nguồn vốn nội địa, việc đưa thêm tiền vào nền kinh tế phụ thuộc vào sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ.

Với nguồn vốn quốc tế, ông đề cập trường hợp dự trữ ngoại hối tăng, Ngân hàng Nhà nước mua ngoại tệ và bơm tiền đồng ra thị trường. Theo đánh giá của ông, điều kiện ở cả hai phía đều chưa thuận lợi, ít nhất trong khoảng một đến hai năm tới.

Ông Báu cho rằng áp lực từ nhu cầu vốn và nhu cầu tín dụng có thể tiếp tục duy trì trong khoảng hai đến ba năm, khiến chi phí vốn khó giảm nhanh. Bên cạnh đó, chi phí vốn toàn cầu tăng cũng tạo thêm sức ép đối với thị trường trong nước.

Đề cập tác động đối với doanh nghiệp, ông đặt câu hỏi liệu doanh nghiệp nội địa có thể chịu được mức lãi suất cho vay khoảng 13–14% như hiện tại.

Theo ông, nếu mặt bằng lãi suất này tiếp tục duy trì, nhu cầu tín dụng có thể tự giảm khi doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc vay vốn để mở rộng đầu tư, nhất là trong bối cảnh tiêu thụ hàng hóa còn khó khăn. Bên cạnh đó, nhu cầu tín dụng từ bất động sản cũng có thể chậm lại nếu quá trình phát triển dự án chững lại.

Ông Báu cho rằng, khi nhu cầu tín dụng và khả năng huy động dần cân bằng, lãi suất trong nước mới có điều kiện giảm. Quá trình đó có thể phải tính bằng năm.

Về tỷ giá, ông Báu cho biết dự báo của ông và các chuyên gia tại những tổ chức tài chính mà ông đã trao đổi là tỷ giá từ nay đến cuối năm sẽ tương đối ổn định. Tuy nhiên, năm 2027 có thể xuất hiện thêm những biến số cần theo dõi, trong đó có diễn biến lợi suất trái phiếu và lãi suất tại Mỹ.

Ông nêu giả định nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất một hoặc hai lần, tác động có thể chưa lớn. Song, nếu Fed tăng mạnh hơn, mặt bằng lãi suất trong nước có thể chịu sức ép.

“Nếu tình hình chuyển biến tiêu cực hơn, Fed tăng tới 4-5 lần và đưa lãi suất chính sách của Mỹ lên khoảng 5%, Việt Nam khó có thể duy trì lãi suất ở mức thấp. Lãi suất chính sách của Việt Nam khi đó cũng có thể phải điều chỉnh. Đây là những điều chúng ta cần quan sát”, ông Báu chia sẻ.

Nhìn trong khoảng 6 tháng đến 2-3 năm tới, ông Báu cho rằng áp lực lãi suất chưa thể sớm giải tỏa. Nhà đầu tư và người kinh doanh cần xây dựng chiến lược phù hợp với bối cảnh lãi suất cao. Ông cũng nhận định cơ quan điều hành có thể phải tính đến những công cụ, biện pháp quyết liệt hơn nếu lãi suất toàn cầu tiếp tục tăng nhanh.

Bất động sản khó giao dịch, cổ phiếu còn triển vọng

Bàn về lựa chọn đầu tư, ông Báu nhận xét các kênh phổ biến tại Việt Nam hiện chủ yếu gồm vàng, cổ phiếu, tiền gửi và bất động sản. Theo ông, trái phiếu không còn là kênh dễ tiếp cận với số đông, trong khi một số kênh khác có rủi ro về thanh khoản hoặc pháp lý.

Với bất động sản, ông cho rằng số liệu thống kê có thể chưa phản ánh đầy đủ khó khăn của thị trường. Từ trải nghiệm đầu tư của bản thân và trao đổi với những người làm trong ngành, ông nhận thấy thanh khoản hiện rất khó khăn, đặc biệt tại khu vực phía Bắc.

Theo quan sát của ông, giá chào bán trên các website có thể chưa giảm nhiều, nhưng giá trong giao dịch thực tế có thể phải chiết khấu khoảng 10–20% so với giá chào.

Ông Báu đánh giá bất động sản không phải kênh đầu tư thuận lợi trong bối cảnh dòng tiền hạn chế, lãi suất cao và mặt bằng giá đã ở mức cao. Theo ông, ở thời điểm hiện tại, thị trường này phù hợp hơn với những nhà đầu tư chuyên nghiệp, có vốn dài hạn.

Đối với cổ phiếu, ông thừa nhận thanh khoản giảm và giá đi ngang có thể khiến nhà đầu tư khó chịu. Tuy nhiên, ông cho rằng thị trường này phản ứng sớm với những thay đổi về triển vọng kinh tế, tài chính và đầu tư.

Ông nhận định giai đoạn khó khăn nhất của thị trường cổ phiếu có lẽ đang dần qua đi. Cùng với lộ trình của dòng vốn nước ngoài được trao đổi tại chương trình, cổ phiếu vẫn là kênh hấp dẫn trong trung và dài hạn.

Ở ngắn hạn, ông Báu cho rằng tiền gửi vẫn là lựa chọn hấp dẫn đối với nhà đầu tư thông thường. Tuy nhiên, quyết định phân bổ vốn phải phụ thuộc vào danh mục và cấu trúc tài sản của từng người, bởi không có một phương án chung phù hợp với tất cả nhà đầu tư.