Học theo Warren Buffett, ông Trump muốn tập cho trẻ đầu tư 'từ trong nôi': Tặng 1.000 USD cho mỗi trẻ, miễn thuế cho tới 18 tuổi

Tổng thống Mỹ Donald Trump rất thích gắn tên mình vào các sản phẩm và dịch vụ, từ bất động sản, điện thoại cho đến món bít tết. Trên cương vị nguyên thủ quốc gia, ông đã cho ra mắt Thẻ vàng Trump (Trump Gold Card) và gần đây hơn là chương trình Tài khoản Trump (Trump Accounts).

Trump Accounts là tài khoản đầu tư theo mô hình tiết kiệm cá nhân dành cho trẻ em đủ điều kiện. Chúng tương tự tài khoản hưu trí cá nhân (Individual Retirement Account - IRA) truyền thống ở chỗ khoản tiền trong tài khoản được tăng trưởng theo cơ chế hoãn thuế, đồng thời khó có thể rút trước khi chủ tài khoản đủ 18 tuổi, trừ một số ngoại lệ cụ thể.

Tài khoản đứng tên trẻ em, nhưng cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp - những người đăng ký mở tài khoản - sẽ quản lý cho đến khi trẻ đủ 18 tuổi.

Phát tặng 1.000 USD cho mọi trẻ em sinh tù 2015 - 2018

Để khuyến khích các gia đình tham gia chương trình, chính quyền ông Trump sẽ nạp 1.000 USD vào tài khoản của mọi trẻ em sinh trong giai đoạn 2015 - 2018.

Các cá nhân, tổ chức, người thân đều có thể đóng góp tối đa 5.000 USD mỗi năm cho mỗi tài khoản. Chương trình cũng đã thu hút một số cam kết tài trợ quy mô lớn.

Cam kết lớn nhất đến nay là 6,25 tỷ USD từ vợ chồng Susan và Michael Dell, nhà sáng lập Dell. Khoản tiền này sẽ được dùng để cấp thêm 250 USD cho tài khoản của trẻ em dưới 10 tuổi sinh sống tại những khu vực có thu nhập hộ gia đình trung vị dưới 150.000 USD/năm.

Micron Technology cam kết chi 250 triệu USD để đóng góp vào tài khoản của con em nhân viên công ty. Khoản tiền này cũng sẽ được phân bổ cho trẻ em tại một số khu vực thuộc các bang nơi Micron hoạt động, gồm Idaho, New York, Virginia, California, Colorado, Minnesota và Texas.

Do việc mở Trump Accounts hoàn toàn miễn phí, chỉ riêng khoản hỗ trợ ban đầu 1.000 USD đã khiến chương trình trở thành một lựa chọn rất đáng cân nhắc đối với các gia đình đủ điều kiện.

Quan trọng hơn, tiềm năng nhận thêm các khoản đóng góp từ doanh nghiệp hoặc các nhà hảo tâm khiến việc sở hữu Trump Accounts gần như luôn có lợi đối với trẻ em. Những khoản tài trợ này có thể được thực hiện bất kỳ lúc nào, bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu, đồng nghĩa với việc chủ tài khoản có thể bất ngờ nhận được thêm tài sản mà gia đình không phải bỏ chi phí.

Chẳng hạn, bà Gwynne Shotwell, Giám đốc Vận hành (COO) của SpaceX, đã quyết định quyên góp hơn 2 triệu cổ phiếu của công ty cho trẻ em từ 11 - 17 tuổi sống tại các khu vực có thu nhập hộ gia đình dưới mức trung bình.

Lãi kép - Lợi thế của thời gian

Tuy nhiên, lợi ích lớn nhất của Trump Accounts có lẽ không nằm ở khoản hỗ trợ 1.000 USD hay cơ hội sở hữu một số cổ phiếu doanh nghiệp mà ở việc giúp trẻ bắt đầu đầu tư từ rất sớm.

Trong đầu tư, thời gian thường là tài sản quý giá nhất nhờ sức mạnh của lãi kép: lợi nhuận tạo ra tiếp tục sinh lời qua từng năm, khiến giá trị khoản đầu tư tăng theo cấp số nhân nếu được duy trì đủ lâu.

Theo một số ước tính, khoản đầu tư 1.000 USD vào quỹ chỉ số ngay từ khi một đứa trẻ chào đời có thể tăng lên thành 3.000 - 5.000 USD sau 18 năm, tùy thuộc vào diễn biến của thị trường chứng khoán Mỹ. Nếu gia đình tiếp tục đóng góp định kỳ trong suốt thời gian đó, quy mô tài sản có thể lớn hơn rất nhiều.

Đây cũng là triết lý đầu tư mà tỷ phú Warren Buffett nhiều lần nhấn mạnh. Theo ông, một trong những yếu tố quan trọng nhất khi tích lũy tài sản từ chứng khoán là bắt đầu càng sớm càng tốt và kiên nhẫn để lãi kép phát huy tác dụng.

Ông Buffett từng ví quá trình tích lũy tài sản giống như "một hòn tuyết lăn xuống sườn đồi". Hòn tuyết bắt đầu lăn càng sớm và quãng đường càng dài thì càng tích tụ được nhiều tuyết hơn. Cuộc đời của vị tỷ phú 95 tuổi chính là ví dụ điển hình. Khoảng 99% tài sản ròng của ông được tích luỹ khi sau khi đã qua tuổi 50.

Một ưu điểm khác nằm ở chính danh mục đầu tư của Trump Accounts. Toàn bộ khoản đóng góp sẽ được đầu tư vào các quỹ chỉ số hoặc ETF mô phỏng thị trường chứng khoán Mỹ, có mức phí thấp và độ đa dạng hóa cao. Chi phí quản lý tối đa chỉ 0,1% mỗi năm, tức với 1.000 USD trong tài khoản, phí quản lý hàng năm không vượt quá 1 USD.

Đầu tư vào các quỹ chỉ số chi phí thấp cũng là chiến lược Buffett luôn cổ vũ. Ông nhiều lần khuyến nghị nhà đầu tư nhỏ lẻ rót tiền vào quỹ chỉ số S&P 500 thay vì cố gắng lựa chọn từng cổ phiếu riêng lẻ như chính ông.

Để chứng minh quan điểm này, năm 2007 Buffett đặt cược 1 triệu USD rằng chỉ số S&P 500 sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn một nhóm quỹ đầu cơ trong vòng 10 năm. Kết quả, ông đã thắng cược.

Ở góc độ xã hội, Trump Accounts cũng có thể tạo ra tác động đáng kể. Hiện khoảng 58% người Mỹ sở hữu cổ phiếu, tỷ lệ cao nhất thế giới. Nếu chương trình được phổ cập rộng rãi, con số này có thể tăng lên 70 - 80%.

Việc nhiều người dân cùng tham gia thị trường chứng khoán cũng có thể góp phần thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, bởi phần lớn mức tăng tài sản của các hộ gia đình Mỹ trong nhiều năm qua đến từ đà đi lên của thị trường chứng khoán.

Những hạn chế

Tuy nhiên, Trump Accounts cũng tồn tại không ít hạn chế. Đầu tiên là rủi ro vốn có của thị trường chứng khoán.

Theo Fortune, trong 30 năm qua, chỉ số S&P 500 đạt mức sinh lời trung bình khoảng 10 - 11% mỗi năm, nhưng đi kèm là những biến động rất mạnh, như cú giảm 37% trong năm 2008.

Điều đó đồng nghĩa trẻ em bắt đầu đầu tư trước một giai đoạn thị trường suy giảm kéo dài có thể đạt mức lợi nhuận thấp hơn đáng kể so với các kịch bản lạc quan.

Bên cạnh đó, quy trình đăng ký có thể vô tình loại bỏ chính nhóm đối tượng cần chương trình nhất. Trung tâm Quyền lợi Người nộp thuế cho rằng việc yêu cầu các gia đình đăng ký và nhận khoản hỗ trợ ban đầu thông qua hệ thống khai thuế sẽ tạo ra rào cản đối với những người có nguồn lực tài chính hạn chế hoặc không phải khai thuế vì thu nhập quá thấp.

Ngoài ra, Trump Accounts có thể sẽ mang lại lợi ích lớn hơn cho các gia đình khá giả.

Những hộ có điều kiện tài chính có thể đóng góp tối đa 5.000 USD mỗi năm, qua đó tận dụng tối đa sức mạnh của lãi suất kép - thứ Buffett từng gọi là "kỳ quan thứ 8 của thế giới".

Ngược lại, các gia đình thu nhập thấp, vốn là nhóm cần cải thiện tình hình tài chính nhất, có thể không đủ khả năng đóng góp thêm vào tài khoản. Trong nhiều trường hợp, họ thậm chí có thể phải rút khoản hỗ trợ ban đầu 1.000 USD khi được phép để trang trải các nhu cầu thiết yếu.

Vì vậy, một chương trình được thiết kế nhằm phổ cập hoạt động đầu tư và mở rộng cơ hội tích lũy tài sản có thể lại vô tình làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo.