Bức tranh lợi nhuận ngân hàng quý III: 6 ngân hàng đóng góp hơn 80% mức tăng trưởng, thu từ lãi và dịch vụ là động lực chính

6 ngân hàng đóng góp hơn 80% mức tăng lợi nhuận

Theo thống kê từ BCTC của 28 ngân hàng thương mại có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán, lợi nhuận trước thuế quý III/2026 đạt 106.704 tỷ đồng, tăng 21,3% so với cùng kỳ.

Trong đó, MB, VietinBank, BIDV, Techcombank, SHB và VPBank đóng góp hơn 15.000 tỷ đồng, chiếm trên 80% mức tăng chung, dù chỉ tạo ra khoảng 57% tổng lợi nhuận trong quý.

MB dẫn đầu về mức tăng tuyệt đối với 3.080 tỷ đồng (+42,5%), tiếp đến là VietinBank với 3.074 tỷ đồng (+29%) và BIDV gần 3.000 tỷ đồng (+39,3%). Riêng ba ngân hàng này đóng góp gần một nửa phần lợi nhuận tăng thêm của 28 nhà băng.

Techcombank, SHB và VPBank đóng góp thêm gần 5.900 tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng lần lượt 25,8%, 57,1% và 20,3%.

Trong nhóm 22 ngân hàng còn lại, TPBank và LPBank tiếp tục tăng lợi nhuận, trong khi Vietcombank gần như đi ngang và Sacombank giảm 51,9% so với cùng kỳ. Mức tăng lợi nhuận chung của nhóm vì vậy chỉ đạt khoảng 3.700 tỷ đồng.

Thu nhập lãi thuần và dịch vụ là động lực tăng trưởng chính

Tổng thu nhập hoạt động (TOI) của 28 ngân hàng tăng hơn 39.000 tỷ đồng so với cùng kỳ. Trong đó, thu nhập lãi thuần tăng gần 29.000 tỷ đồng, lãi thuần dịch vụ tăng khoảng 13.000 tỷ đồng, trong khi kết quả kinh doanh chứng khoán và một số hoạt động khác suy giảm.

MB và VietinBank ghi nhận mức tăng thu nhập lãi thuần lớn nhất, đều trên 4.600 tỷ đồng. Tại MB, thu nhập lãi thuần tăng 37,3%, giúp lợi nhuận trước dự phòng tăng hơn 4.500 tỷ đồng. VietinBank cũng hưởng lợi từ tăng trưởng thu nhập lãi thuần, dịch vụ và ngoại hối.

Ở mảng dịch vụ, Techcombank và SHB ghi nhận lãi thuần tăng lần lượt 59,5% và gần 120%. Tại LPBank, nguồn thu này tăng hơn 2.500 tỷ đồng, bù đắp phần suy giảm từ thu nhập lãi thuần.

Ngược lại, VPBank dù tăng hơn 3.000 tỷ đồng thu nhập lãi thuần nhưng kết quả kinh doanh chứng khoán và ngoại hối giảm gần 2.400 tỷ đồng, khiến tổng thu nhập hoạt động chỉ tăng gần 2.000 tỷ đồng.

Tác động lớn từ chi phí dự phòng rủi ro

Một trong những yếu tố tác động khá lớn đến lợi nhuận các ngân hàng trong kỳ đó là chi phí trích lập dự phòng rủi ro.

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của 28 ngân hàng tăng 12.706 tỷ đồng so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng khoảng 5.200 tỷ đồng của quý II. Riêng Vietcombank và Sacombank đóng góp 10.094 tỷ đồng, tương đương 79,4% mức tăng chung.

Tại Vietcombank, lợi nhuận trước dự phòng tăng gần 5.400 tỷ đồng nhưng chi phí dự phòng cũng tăng tương ứng, khiến lợi nhuận trước thuế gần như đi ngang ở mức 11.218 tỷ đồng. Chi phí dự phòng quý III đạt 6.184 tỷ đồng, gần gấp 8 lần cùng kỳ.

Theo ước tính của Chứng khoán Vietcap, khoảng 5.000 tỷ đồng dự phòng liên quan đến TPDN của một khách hàng trong lĩnh vực năng lượng. Các trái phiếu này đã được phân loại vào nhóm nợ xấu từ quý IV/2025 và được trích lập đủ 100% giá trị trong quý III/2026, theo thông tin từ Vietcap.

Trong khi đó, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng của Vietcombank giảm từ 1,03% cùng kỳ xuống 0,71% vào cuối tháng 9. Dự phòng đối với TPDN không được phản ánh trực tiếp trong tỷ lệ nợ xấu cho vay khách hàng do phạm vi của hai chỉ tiêu khác nhau.

Tại Sacombank, lợi nhuận trước dự phòng tăng gần 2.800 tỷ đồng nhờ nguồn thu dịch vụ cải thiện, nhưng chi phí dự phòng tăng khoảng 4.700 tỷ đồng, khiến lợi nhuận trước thuế giảm 51,9%. Đến cuối tháng 9, tỷ lệ nợ xấu tăng từ 6,41% cuối năm trước lên 7,33%, nợ nhóm 2 tăng gần 4 lần, còn tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống khoảng 35%.

Khác với Vietcombank và Sacombank, BIDV ghi nhận chi phí dự phòng giảm khoảng 1.500 tỷ đồng, đóng góp hơn một nửa mức tăng lợi nhuận trước thuế, trong khi lợi nhuận trước dự phòng chỉ tăng 10,4%. Dù vậy, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của BIDV vẫn tăng từ 1,47% cuối năm trước lên 1,85%, còn tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống khoảng 73%.

Tính chung, lợi nhuận trước dự phòng của 28 ngân hàng tăng khoảng 31.400 tỷ đồng. Trong đó, 6 nhà băng dẫn đầu đóng góp 16.100 tỷ đồng, chỉ cao hơn 778 tỷ đồng so với 22 ngân hàng còn lại. Tuy nhiên, sau trích lập dự phòng, tỷ trọng đóng góp của 6 ngân hàng vào mức tăng lợi nhuận trước thuế tăng từ 51,2% lên 80,2%.