Thấy gì từ bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp xây dựng quý III?

Hoạt động xây dựng tiếp tục được hỗ trợ bởi đầu tư công và nhu cầu triển khai dự án. Theo Cục Thống kê, giá trị tăng thêm ngành xây dựng trong 9 tháng năm 2026 tăng gần 11% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp trong ngành có sự phân hóa.

MBS Research nhận định mức độ hưởng lợi của các nhà thầu phụ thuộc vào giá trị hợp đồng chưa thực hiện, cơ cấu dự án và khả năng kiểm soát chi phí. Trong bối cảnh giá nguyên vật liệu tăng, biên lợi nhuận chịu sức ép, song việc lựa chọn dự án phù hợp và ký hợp đồng mua vật liệu với giá cố định giúp một số đơn vị hạn chế tác động.

Thực tế cho thấy sự phân hóa còn đến từ nguồn hình thành lợi nhuận. Fecon và Đạt Phương được hỗ trợ bởi doanh thu xây lắp, lợi nhuận gộp tăng; Đèo Cả có đóng góp lớn từ thu phí BOT. Trong khi đó, nền so sánh có khoản thu nhập không thường xuyên của kỳ trước ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của Coteccons và Vinaconex.

Nhiều doanh nghiệp xây dựng báo lãi tăng mạnh

Tại CTCP Tập đoàn Fecon (Mã: FCN), doanh thu xây lắp tăng cùng biên lợi nhuận gộp cải thiện là những yếu tố chính thúc đẩy kết quả kinh doanh trong quý III.

Theo giải trình của công ty, doanh thu toàn hệ thống tăng gần 716 tỷ đồng so với cùng kỳ, trong khi biên lợi nhuận gộp tăng từ 13,76% lên 17,29%. Nhờ đó, lợi nhuận gộp tăng hơn gấp đôi. Bên cạnh đó, phần lãi từ công ty liên doanh, liên kết tăng và khoản lỗ khác giảm, góp phần bù đắp mức tăng của chi phí bán hàng, quản lý doanh nghiệp và chi phí tài chính.

Kết thúc quý III, Fecon đạt doanh thu thuần gần 1.858 tỷ đồng, tăng 63% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng đạt hơn 90 tỷ đồng, gấp 6 lần. Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần đạt khoảng 5.071 tỷ đồng, tăng 54%, còn lợi nhuận ròng đạt hơn 150 tỷ đồng, gấp 5 lần cùng kỳ năm trước.

Tương tự Fecon, CTCP Tập đoàn Đạt Phương (Mã: DPG) cũng ghi nhận kết quả tích cực. Theo giải trình, doanh thu hợp nhất quý III tăng khoảng 678 tỷ đồng so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ mảng xây lắp. Diễn biến này góp phần cải thiện lợi nhuận gộp, dù chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp đồng loạt tăng, hạn chế mức tăng lợi nhuận.

Trong kỳ, Đạt Phương ghi nhận doanh thu thuần khoảng 1.854 tỷ đồng, tăng khoảng 58%; lợi nhuận ròng đạt khoảng 111 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ. Tính chung 9 tháng đầu năm, doanh thu thuần đạt khoảng 4.210 tỷ đồng, tăng gần 48%, trong khi lợi nhuận ròng đạt 287 tỷ đồng, tăng 37%.

Khác với hai đơn vị trên, hoạt động thu phí BOT đóng góp chủ yếu vào lợi nhuận gộp của CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (Mã: HHV). Trong quý III, mảng này ghi nhận hơn 393 tỷ đồng lợi nhuận gộp, cao hơn gần 10% so với cùng kỳ, chiếm hơn 83% tổng lợi nhuận gộp hợp nhất. Ngoài ra, phần lãi từ các công ty liên doanh, liên kết cũng tăng 73%, đạt khoảng 35,5 tỷ đồng.

Trong kỳ, HHV ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất hơn 1.114 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng đạt hơn 186 tỷ đồng, tăng gần 45%. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ròng hơn 511 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi FECON, Đạt Phương và Đèo Cả đều ghi nhận lợi nhuận tăng đáng kể, CTCP Xây dựng Coteccons (Mã: CTD) chỉ tăng lãi nhẹ dù lợi nhuận gộp được cải thiện.

Theo giải trình của công ty, nguyên nhân chủ yếu đến từ mức nền so sánh cao khi cùng kỳ năm trước ghi nhận khoản thu nhập không thường xuyên khoảng 188 tỷ đồng từ thanh lý hợp đồng hợp tác kinh doanh, trong khi quý I/2027 (1/7/2026-30/9/2026) không phát sinh khoản thu nhập tương tự.

Trong quý, Coteccons đạt doanh thu khoảng 11.269 tỷ đồng, tăng 51% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp đạt khoảng 562 tỷ đồng, tăng gần 63%, nhưng lợi nhuận ròng chỉ đạt hơn 305 tỷ đồng, tăng nhẹ 3%. 

Lợi nhuận Hòa Bình, Vinaconex giảm hai chữ số

Ở chiều ngược lại, Vinaconex ghi nhận lợi nhuận giảm mạnh do cùng kỳ năm trước có khoản thu nhập từ chuyển nhượng khoản đầu tư tại công ty con. Trong khi đó, Xây dựng Hòa Bình đạt doanh thu tăng trưởng nhưng lợi nhuận vẫn đi xuống.

Cụ thể, tại Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex – Mã: VCG), kết quả kinh doanh quý III chịu tác động từ khoản thu nhập chuyển nhượng khoản đầu tư tại công ty con phát sinh trong cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trong kỳ cũng giảm so với cùng kỳ.

Theo báo cáo tài chính, doanh thu thuần quý III/2026 của Vinaconex đạt khoảng 3.296 tỷ đồng, giảm gần 26%; lợi nhuận ròng đạt khoảng 306 tỷ đồng, giảm 91% so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần đạt gần 10.536 tỷ đồng, giảm 8%, còn lợi nhuận ròng đạt gần 878 tỷ đồng, giảm 76%.

Đối với CTCP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (Mã: HBC), lợi nhuận quý III giảm mạnh dù doanh thu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi tăng trưởng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ doanh thu tài chính giảm gần 73% so với cùng kỳ, trong khi chi phí tài chính tăng hơn 21%, lên gần 119 tỷ đồng. Bên cạnh đó, lợi nhuận khác chuyển từ lãi hơn 30 tỷ đồng trong cùng kỳ năm trước sang lỗ hơn 14 tỷ đồng.

Theo đó, trong quý III, Xây dựng Hòa Bình ghi nhận khoảng 1.476 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng hơn 31% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận ròng chỉ đạt hơn 12 tỷ đồng, giảm 93%.

Lũy kế 9 tháng năm 2026, công ty đạt gần 4.737 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 71,7% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, lợi nhuận ròng đạt gần 62 tỷ đồng, giảm gần 74%.