Khoá Việt Tiệp bỏ 10 đồng thu về 1 đồng: Thương hiệu khoá quốc dân có dấu hiệu ‘tuổi già sức yếu’?

Sau 50 năm thành lập, Khoá Việt Tiệp đang kinh doanh thế nào?

Tiền thân là Xí nghiệp Khoá Hà Nội, được thành lập tháng 7/1974 mang theo toàn bộ thiết bị và công nghệ do nước Tiệp Khắc cũ tài trợ, Khóa Việt Tiệp bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 1976 với công suất thiết kế 1 triệu sản phẩm mỗi năm.

Hành trình nửa thế kỷ của Khóa Việt Tiệp ghi nhận sự chuyển mình qua nhiều thời kỳ kinh tế. Trong 10 năm đầu hoạt động dưới cơ chế bao cấp (1976 - 1986), sản lượng cao nhất của xí nghiệp không vượt quá 40% công suất thiết kế, theo website doanh nghiệp.

Bước ngoặt xuất hiện vào giai đoạn 1986 - 1990, khi doanh nghiệp bước vào nền kinh tế thị trường, tự chủ từ đầu vào đến đầu ra. Việc ra mắt các mẫu mã mới giúp sản lượng năm 1990 tăng vọt lên 800 ngàn sản phẩm, doanh thu tăng 55 lần so với năm 1986. 

Đến năm 1994, công ty chính thức đổi tên thành công ty Khóa Việt - Tiệp và cán mốc sản xuất 1 triệu khóa, đạt 100% công suất thiết kế ban đầu.

Giai đoạn sau đó là chu kỳ tăng trưởng liên tục. Năm 2003, doanh nghiệp đạt doanh thu 100 tỷ đồng. Tháng 5/2006, Khóa Việt Tiệp hoàn tất cổ phần hóa, chính thức hoạt động theo mô hình công ty cổ phần. 

Vượt qua giai đoạn khủng hoảng 2008 - 2012, công ty tiếp tục phá vỡ mốc doanh thu 500 tỷ đồng vào năm 2011. Thông qua việc đầu tư tự động hóa và mở rộng chi nhánh vào Cần Thơ, Buôn Ma Thuột, Khóa Việt Tiệp chạm đến đỉnh cao vào năm 2018 khi ghi nhận mốc doanh thu kỷ lục 1.000 tỷ đồng.

Năm 2024, Khóa Việt Tiệp đánh dấu cột mốc 50 năm thành lập. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, dù sản lượng quy đổi đạt gần 15 triệu sản phẩm, quy mô doanh thu của công ty lùi về mức hơn 700 tỷ đồng, rời mức đỉnh nghìn tỷ của năm 2018.

Sự sụt giảm doanh thu của một thương hiệu quốc dân 50 năm tuổi đặt ra câu hỏi: Liệu Khóa Việt Tiệp đang duy trì nền tảng vững chắc hay bắt đầu cho thấy dấu hiệu "tuổi già sức yếu"? Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 cung cấp số liệu cho thấy tình hình kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp này.

Để đo lường hiệu quả hoạt động của Khóa Việt Tiệp có thể nhắc tới chỉ số tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE). Tại thời điểm kết thúc năm tài chính 2025, tổng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đạt hơn 343 tỷ đồng. Trong kỳ, công ty tạo ra gần 32 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.

Kết quả này tương đương mức ROE đạt khoảng 9,27%. Điều đó có nghĩa là cứ mỗi 10 đồng vốn chủ sở hữu (bao gồm vốn góp, các quỹ và lợi nhuận tích lũy) nằm trong doanh nghiệp, Khóa Việt Tiệp tạo ra xấp xỉ 0,93 đồng lợi nhuận ròng sau một năm hoạt động.

Năm 2025, Khoá Việt Tiệp ghi nhận doanh thu thuần đạt gần 723 tỷ đồng, giảm khoảng 3,6% so với mức 749 tỷ đồng của năm 2024.

Dù vậy, lợi nhuận gộp vẫn được duy trì ở mức 107 tỷ đồng, biên lợi nhuận gộp đạt gần 15%. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 39 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. 

Sự gia tăng này không đến từ hoạt động bán hàng cốt lõi mà xuất phát từ việc tối ưu hóa chi phí và các khoản doanh thu tài chính. Cụ thể, chi phí tài chính trong kỳ được ghi âm (dương 1,9 tỷ đồng), nguyên nhân chính là do doanh nghiệp thực hiện hoàn nhập dự phòng đầu tư tài chính trị giá hơn 3,1 tỷ đồng.

Kết quả, lợi nhuận sau thuế năm 2025 gần 32 tỷ đồng, tăng 13% so với năm 2024.

Tính đến ngày 31/12/2025, tổng nguồn vốn của Khóa Việt Tiệp là 468 tỷ đồng. Trong đó, vốn chủ sở hữu gần 344 tỷ đồng, chiếm tới 73% tổng nguồn vốn, bao gồm 106,5 tỷ đồng vốn điều lệ, 128 tỷ đồng quỹ đầu tư phát triển và 109 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

Nợ phải trả giảm từ 159 tỷ đồng hồi đầu năm xuống còn 125 tỷ đồng vào cuối năm. Trong đó, khoản mục phải trả người bán ngắn hạn ghi nhận 41 tỷ đồng. Nợ vay của công ty ở mức rất thấp, chỉ gồm 2,5 tỷ đồng vay ngắn hạn và 10 tỷ đồng vay dài hạn. Tổng nợ vay chỉ chiếm khoảng 2,7% tổng nguồn vốn, cho thấy doanh nghiệp gần như không sử dụng đòn bẩy tài chính.

Câu chuyện tài sản: Chiếm 60% là hàng tồn kho

Cơ cấu tài sản của Khóa Việt Tiệp ghi nhận sự tích luỹ lớn ở khoản mục hàng tồn kho. Trong tổng tài sản 468 tỷ đồng, tài sản ngắn hạn chiếm 78,6% (368 tỷ đồng). Công ty duy trì lượng thanh khoản tiền mặt là 54 tỷ đồng cùng 20 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng.

Tuy nhiên, hàng tồn kho ròng mới là khoản mục lớn nhất, đạt 280 tỷ đồng, tương đương gần 60% tổng tài sản. Trong số này, thành phẩm chiếm ưu thế với giá trị 192 tỷ đồng, chiếm khoảng 68% tổng giá trị hàng tồn kho chưa dự phòng. Lượng nguyên liệu, vật liệu cũng ghi nhận gần 87 tỷ đồng.

Sự dồn tích này xuất phát từ nhiều nguyên nhân có thể lý giải. Thứ nhất, đặc thù sản xuất và phân phối yêu cầu công ty phải duy trì lượng hàng sẵn có để cung ứng cho mạng lưới chi nhánh tại TP HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Buôn Ma Thuột và Campuchia. 

Thứ hai, với chi phí nguyên vật liệu đầu vào lên tới hơn 504 tỷ đồng trong năm 2025, việc dự trữ nguyên liệu 87 tỷ đồng là bắt buộc để đảm bảo sản xuất liên tục. Thứ ba, sự sụt giảm 3,6% doanh thu kết hợp với lượng thành phẩm duy trì ở mức cao phản ánh tốc độ lưu thông hàng hóa có dấu hiệu chậm lại.

Biểu hiện rõ nhất là dòng tiền từ hoạt động kinh doanh năm 2025 dù thặng dư 23 tỷ đồng nhưng đã giảm mạnh so với mức 65 tỷ đồng của năm trước, chủ yếu do biến động trong hàng tồn kho và các khoản phải trả.

Công ty thực hiện chi trả cổ tức bằng tiền mặt trong năm 2025 với tổng số tiền 23,4 tỷ đồng (cổ tức năm 2024 trả theo tỷ lệ 2.200 đồng/cổ phiếu).

Ngoài ra, trong phần tài sản dài hạn (gần 100 tỷ đồng), công ty ghi nhận 29 tỷ đồng đầu tư vào công ty liên kết là CTCP Novo - Việt Tiệp, tương ứng tỷ lệ sở hữu 36%.

Trước khi thoái vốn, Novo - Việt Tiệp là đơn vị cung cấp vật tư cho Khóa Việt Tiệp. Trong năm 2025, Khóa Việt Tiệp mua hơn 5,3 tỷ đồng vật tư từ đơn vị này, nhưng chỉ bán chiều ngược lại gần 40 triệu đồng.

Tháng 1/2026, Khóa Việt Tiệp đã chuyển nhượng toàn bộ 36% vốn góp này cho các đối tác với giá phí 29 tỷ đồng, đúng bằng giá gốc đầu tư ban đầu. Quyết định bán cổ phần diễn ra ngay sau khi tình hình tài chính của khoản đầu tư này có sự cải thiện, thể hiện qua việc Khóa Việt Tiệp đã hoàn nhập dự phòng giảm giá hơn 3,1 tỷ đồng trong năm 2025 (không còn rủi ro mất vốn như giai đoạn trước).