Áp lực lên vốn gia tăng trước thềm Thông tư 14 có hiệu lực

Áp lực lên vốn lõi gia tăng

Trong báo cáo ngành ngân hàng mới công bố, các chuyên gia từ FiinRatings cho biết vốn cấp 1 (Tier 1) vẫn chiếm tỷ trọng chủ đạo trong cơ cấu vốn của các ngân hàng, song sự phụ thuộc vào vốn cấp 2 (Tier 2) đã tăng kể từ năm 2024, đặc biệt thông qua hoạt động phát hành trái phiếu của nhóm ngân hàng quốc doanh và các ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) quy mô trung bình.

Cụ thể, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) toàn ngành nhìn chung ổn định, song có sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng. Nhóm ngân hàng quốc doanh cải thiện CAR từ khoảng 9,2% năm 2023 lên 10,7% trong nửa đầu 2025, chủ yếu nhờ phát hành trái phiếu cấp 2.

Ngược lại, Top 4 ngân hàng TMCP tư nhân ghi nhận CAR giảm nhẹ xuống khoảng 12,7% do tăng trưởng tài sản có rủi ro vượt tốc độ tăng của vốn, trong khi các ngân hàng TMCP khác duy trì quanh mức 11%, phản ánh áp lực tăng trưởng tương tự dù vẫn có hoạt động phát hành trái phiếu.

Theo FiinRatings, vốn tạm thời được củng cố nhờ phát hành trái phiếu cấp 2, nhưng áp lực lên vốn lõi gia tăng trước thềm Thông tư 14 của NHNN có hiệu lực.

FiinRatings cho biết Thông tư 14 đưa ra quy định chi tiết về vốn lõi cấp 1, vốn cấp 1 và bộ đệm an toàn vốn, qua đó siết chặt yêu cầu về nguồn vốn tự có và lợi nhuận giữ lại. Điều này khiến chỉ tiêu CAR đơn lẻ không còn phản ánh đầy đủ năng lực vốn của ngân hàng.

Để cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và ràng buộc về vốn, các chuyên gia FiinRatings dự báo các nhóm ngân hàng sẽ có chiến lược khác nhau.

Theo đó, các ngân hàng quốc doanh dự kiến tập trung tăng vốn lõi thông qua giữ lại lợi nhuận và duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng vừa phải; nhóm ngân hàng TMCP lớn kết hợp giữa giữ lại lợi nhuận và phát hành trái phiếu cấp 2 linh hoạt nhằm hỗ trợ tăng trưởng có chọn lọc; trong khi các ngân hàng TMCP nhỏ có thể phải lựa chọn giữa phát hành thêm cổ phần mới hoặc giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng để đảm bảo an toàn vốn.

Theo FiinRatings, nửa đầu năm 2025 cũng là giai đoạn chuẩn bị vốn, khi phát hành trái phiếu dài hạn (từ 5 năm trở lên) gia tăng, giúp củng cố vốn cấp 2 tại một số ngân hàng. 

Tính đến nửa đầu 2025, tổng lượng trái phiếu ngân hàng phát hành đạt khoảng 243.000 tỷ đồng trong nửa đầu 2025. Trong đó, trái phiếu kỳ hạn dưới năm 5 năm chiếm 155.800 tỷ đồng, còn kỳ hạn từ năm 5 năm trở lên đạt 87.200 tỷ đồng.

Ngân hàng tăng tốc phát hành trái phiếu để củng cố vốn cấp 2

Trên thị trường, nhiều ngân hàng đang đồng loạt triển khai kế hoạch phát hành trái phiếu nhằm bổ sung vốn cấp 2 cho giai đoạn tới.

Mới đây, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank - Mã: ABB) vừa thông báo nghị quyết Hội đồng Quản trị (HĐQT) thông qua phương án phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tăng vốn cấp 2 năm 2025. Tổng khối lượng chào bán là 4.000 tỷ đồng. 

Mệnh giá mỗi trái phiếu là 100 triệu đồng hoặc bội số của 100 triệu đồng , với kỳ hạn các trái phiếu bao gồm từ 5 đến 10 năm và mức lãi suất sẽ được Tổng Giám đốc quyết định tuỳ theo từng đợt chào bán. 

Trái phiếu phát hành lần này là loại trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, không được đảm bảo bằng tài sản, là nợ thứ cấp đủ điều kiện tính vốn cấp 2 theo quy định pháp luật. Ngân hàng dự kiến phát hành tối đa 10 đợt; giá phát hành là 100% mệnh giá trái phiếu

Đối tượng chào bán là các tổ chức đáp ứng điều kiện là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo quy định của pháp luật.Thời điểm chào bán dự kiến của các đợt chào bán từ tháng 10/2025 đến tháng 3/2026. Phương thức phát hành bán trực tiếp cho nhà đầu tư và/hoặc thông qua đại lý phát hành. 

Theo giải trình của ngân hàng, số tiền thu được từ các đợt phát hành trái phiếu được ABBank sử dụng để tăng vốn cấp 2 để cho vay khách hàng cá nhân, doanh nghiệp. Kế hoạch sử dụng vốn làm nhiều đợt tùy theo nhu cầu giải ngân cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng từng thời kỳ. 

Theo thông tin ngân hàng cung cấp, tính đến ngày 30/6, tổng khối lượng trái phiếu đã phát hành (theo mệnh giá) đối với những trái phiếu còn lưu hành là 14.200 tỷ đồng. 

Ngoài ABBank, Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB - Mã: VIB) cũng ban hành nghị quyết HĐQT phê duyệt kế hoạch phát hành trái phiếu tăng vốn cấp 2 năm 2025.

Theo đó, tổng khối lượng dự kiến phát hành là tối đa 4.000 tỷ đồng, loại giấy tờ có giá là trái phiếu - nợ thứ cấp của tổ chức phát hành được tính vào vốn cấp 2. Phương án cụ thể chưa được ngân hàng công bố. Tổng Giám đốc VIB phê duyệt khối lượng phát hành thực tế theo từng đợt trên cơ sở nhu cầu vốn của VIB và tình hình thị trường.

Tương tự, HĐQT Ngân hàng TMCP Lộc Phát (LPBank - Mã: LPB) cũng ban hành nghị quyết phê duyệt phương án phát hành, lãi suất phát hành và chi phí liên quan đến việc phát hành trái phiếu riêng lẻ tăng vốn cấp 2 LPBank năm 2025.

Theo đó, tổng khối lượng dự kiến theo mệnh giá là 5.000 tỷ đồng theo nội dung chi tiết tại tờ trình của Khối Thị trường và Quản trị tài chính, tuy nhiên ngân hàng chưa công bố phương án cụ thể.