Tiến trình nâng hạng FTSE tăng tốc: Việt Nam tập trung xử lý tiêu chí global brokers trước kỳ đánh giá tháng 3/2026

Ngày 8/10, FTSE Russell thông báo nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm Secondary Emerging Market; đến 11/11, tổ chức này tiếp tục công bố tài liệu FAQ phiên bản 1.0 nhằm làm rõ các tiêu chí đánh giá và kế hoạch áp dụng trong năm 2026.

Theo báo cáo cập nhật của BSC Research, đây là những thông tin nền tảng cho giai đoạn rà soát và bổ sung cổ phiếu có thể tác động mạnh đến dòng vốn thụ động toàn cầu.

FTSE cho biết FTSE Frontier Index sẽ được xóa bỏ theo một chặng duy nhất vào kỳ đánh giá tháng 9/2026. Việc này đồng nghĩa ETF Fubon quy mô khoảng 500 triệu USD – hiện tham chiếu FTSE Vietnam 30 Index trong bộ chỉ số Frontier – sẽ phải thanh lý danh mục trong kỳ review. Áp lực bán được dự báo lan tỏa toàn bộ 30 cổ phiếu của chỉ số tham chiếu.

Lộ trình chuyển đổi Việt Nam lên nhóm Secondary Emerging Market (mới nổi thứ cấp) sẽ được triển khai theo nhiều bước bổ sung cổ phiếu. Chi tiết dự kiến công bố tại kỳ đánh giá tháng 3/2026, trong đó yêu cầu đáp ứng tiêu chí dành cho các nhà môi giới toàn cầu (global brokers) là trọng tâm. Đây được xem là điều kiện kỹ thuật quan trọng trong tiến trình nâng hạng.

FTSE cũng thông báo các mốc đánh giá trong năm 2026 gồm công bố kết quả rà soát giữa kỳ vào ngày 7/4 và kỳ review tháng 9 vào ngày 21/8 đối với bộ chỉ số FTSE GEIS. Năm bộ chỉ số liên quan đến thị trường Việt Nam đang thuộc Watch List (danh sách theo dõi) từ 2020 nhiều khả năng được chuyển sang nhóm Transitional Indices (chuyển tiếp) từ tháng 3/2026.

Dựa trên dữ liệu tại ngày 31/10/2025, FTSE ước tính tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong các rổ chỉ số tiềm năng lần lượt đạt 0,04% với FTSE Global All Cap, 0,34% với FTSE Emerging All Cap, 0,02% với FTSE All-World và 0,22% với FTSE Emerging.

Danh sách 28 cổ phiếu đáp ứng tiêu chuẩn ban đầu đã được công bố, bao gồm các mã large-cap như HPG, VCB, VIC, VHM; nhóm mid-cap gồm MSN, SAB, VNM và 21 cổ phiếu small-cap.

FTSE lưu ý quá trình rà soát cổ phiếu Việt Nam sẽ được thực hiện như đối với cổ phiếu mới, yêu cầu tuân thủ đầy đủ tiêu chí thanh khoản và quy mô. BSC Research đánh giá danh sách dự thảo dựa trên dữ liệu chốt 31/12/2024, do đó khả năng cao sẽ thay đổi sau mức tăng mạnh của VN-Index trong năm 2025.

Về phía cơ quan quản lý, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và các thành viên thị trường đang xử lý các yêu cầu kỹ thuật để đáp ứng tiêu chí của global brokers trước kỳ đánh giá tháng 3/2026.

Bộ Tài chính dự kiến sửa đổi các thông tư 96, 120 và 121; trong khi lộ trình nâng cấp hạ tầng hướng tới năm 2030 đặt trọng tâm vào chuẩn bị cho vận hành CCP vào năm 2027, minh bạch hóa room ngoại, hoàn thiện cơ chế Non Pre-funding và nâng cấp hệ thống STP.

Các cơ quan chức năng cũng đồng thời nghiên cứu phát triển thị trường ngoại hối và cơ chế phòng ngừa rủi ro cho dòng vốn gián tiếp, rà soát ngành nghề kinh doanh có điều kiện để cân nhắc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài với các lĩnh vực không liên quan đến an ninh quốc gia.

Kế hoạch cải cách trong giai đoạn tới còn bao gồm hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm theo chuẩn quốc tế như vay – cho vay chứng khoán, bán khống có kiểm soát, áp dụng IFRS, bổ sung các loại lệnh và sản phẩm phái sinh mới, mở rộng các bộ chỉ số cơ sở phục vụ cả thị trường cơ sở và phái sinh.