Ngân hàng cần thận trọng với các cơn gió ngược chiều nửa cuối năm

Thu nhập ngoài lãi trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng

Báo cáo triển vọng ngành ngân hàng nửa cuối năm, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định tổng thu nhập hoạt động (TOI) toàn ngành sẽ tiếp tục tăng trưởng tốt. Tuy nhiên mức tăng sẽ thấp hơn so với 6 tháng đầu năm khi NHNN trở nên thận trọng trong việc cấp hạn mức tín dụng. 

Trong đó, tăng trưởng thu nhập ngoài lãi trở thành động lực dẫn dắt chính và duy trì bền vững nhờ các xu hướng ổn định của mảng bancassurance và thanh toán, dư địa tăng trưởng nhờ kinh doanh trái phiếu và tiềm năng thu hồi nợ xấu.

Các chuyên gia kỳ vọng thu nhập mảng bancassurance nửa cuối năm sẽ duy trì tốt nhờ quá trình số hóa tạo điều kiện thuận lợi cho việc tư vấn mua bảo hiểm mà không bị ảnh hưởng bởi giãn cách xã hội. Tuy nhiên, thế mạnh và tăng trưởng mảng này phân hóa giữa các ngân hàng và đối tác.

Trong khi đó, thu nhập lãi thuần trong 6 tháng cuối năm dự kiến tăng trưởng chậm hơn. Báo cáo cho rằng sự khác biệt sẽ ở NIM, các ngân hàng sẽ hưởng lợi khi lãi suất cho vay không bị tác động và tỷ lệ CASA cải thiện.

Ghi nhận 6 tháng đầu năm, một số ngân hàng được hỗ trợ bởi khoản mục bất thường, trong đó đáng chú ý là khoản phí trả trước tại MSB và Vietcombank. Theo VDSC, nếu không nhờ khoản thu nhập này, Vietcombank sẽ rớt xuống vị trí đứng thứ ba hoặc tư trong nhóm có thu nhập dịch vụ thuần lớn nhất, tương tự với MSB.

Giảm lãi suất kìm hãm xu hướng mở rộng của NIM

Theo báo cáo của VDSC, NIM của các ngân hàng công bố gói lãi suất ưu đãi mới sẽ bị áp lực hơn do hạn chế dư địa điều chỉnh lãi suất huy động.

Báo cáo cho biết do chênh lệch kỳ hạn và tái định giá, diễn biến giảm lãi suất ở các ngân hàng thực hiện đã không đồng nhất về mức độ, thời gian và tốc độ tùy thuộc vào cơ cấu danh mục cho vay. Điều này sẽ gây áp lực lên NIM, từ đó, ảnh hưởng đến hiệu quả tăng trưởng bảng cân đối.

Các chuyên gia cho rằng lợi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm trong nửa cuối năm 2021 với các gói hỗ trợ mới, nhưng mức độ ảnh hưởng vẫn sẽ phân hóa. Năm 2022, lãi suất cho vay có thể tăng trở lại nếu dịch được kiểm soát tốt hơn.

CASA cải thiện với tốc độ khác nhau giữa các ngân hàng

Trong nửa cuối năm 2021, VDSC cho biết tỷ lệ thâm nhập bán lẻ của các ngân hàng sẽ được hỗ trợ bởi xu hướng thanh toán không tiền mặt và chuyển đổi số. Qua đó khiến cuộc đua CASA cạnh tranh hơn về phí và cải thiện CASA với tốc độ khác nhau giữa các ngân hàng.

Báo cáo cho thấy cuộc đua CASA cạnh tranh gay gắt ở phía các ngân hàng hàng đầu, khiến các ngân hàng nhỏ và ngân hàng truyền thống bị tụt lại phía sau.

Các chuyên gia cho rằng các ngân hàng lớn thường có thị phần CASA cao hơn và cấu trúc huy động tốt, do đó sở hữu chi phí huy động thấp.

Trong khi đó, tại các ngân hàng nhỏ, chi phí huy động có ảnh hưởng đến khả năng định giá các sản phẩm cho vay, dẫn đến nhiều rủi ro hơn đối với danh mục cho vay và NIM, từ đó tác động tới lợi nhuận và tăng trưởng bảng cân đối của ngân hàng.

Theo VDSC, trước đây, CASA bán lẻ chưa được quan tâm nhiều vì tỷ trọng đóng góp thấp, ngân hàng số chưa phát triển và hành vi người tiêu dùng thay đổi chậm. Trong khi các ngân hàng lớn hàng đầu có các lợi thế về mối quan hệ với các tập đoàn lại tạo ra khác biệt với tiền gửi thanh toán của doanh nghiệp cao. 

Trong tương lai, bộ phận phân tích cho rằng các sản phẩm cho vay của ngân hàng sẽ được dẫn dắt bởi yếu tố tiện lợi, khả năng tiếp cận và tốc độ xử lý sẽ có lợi thế về mạng lưới CASA bán lẻ.

VDSC cũng cho biết đã có sự chuyển dịch trong cơ cấu huy động sang kỳ hạn ngắn hơn. Kết hợp với tỷ lệ CASA tăng, nền tảng huy động của toàn ngành ngân hàng được cải thiện tốt. 

Các chuyên gia kỳ vọng xu hướng tái cơ cấu danh mục tiền gửi của khách hàng sẽ sớm kết thúc, kéo theo lãi suất tiền gửi có kỳ hạn đi ngang trong nửa sau năm 2021. Động lực cho việc cải thiện chi phí huy động và lãi suất tiền gửi bình quân sẽ phụ thuộc đà tăng trưởng CASA.

Ngoài ra, báo cáo cho rằng các ngân hàng có tỷ lệ hình thành nợ xấu cao, chi phí tín dụng trung bình, nợ tái cơ cấu lớn và tăng trưởng tổng tài sản sẽ dễ bị tác động và nhạy cảm hơn với những cú sốc có thể kể đến như VPBank hay BIDV. 

Trong khi đó, Vietcombank và Techcombank là những ngân hàng thận trọng với diễn biến dịch, có khả năng tài chính để hấp thụ chi phí tín dụng đột biến, và nền tỷ lệ hình thành nợ xấu thấp được kỳ vọng sẽ có dư địa tốt trong nửa cuối năm 2021.