Một doanh nghiệp bất động sản đứng đầu HOSE về EPS, P/E chưa tới 8 lần

Trong đầu tư chứng khoán, không phải doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất hay quy mô vốn hóa cao nhất sẽ có khả năng tạo lợi nhuận trên mỗi cổ phần tốt nhất. Một trong những thước đo phản ánh trực diện năng lực tạo giá trị của doanh nghiệp là EPS (Earnings per Share) – lợi nhuận trên mỗi cổ phần.

Chỉ số này cho biết mỗi cổ phiếu phổ thông đang lưu hành tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận ròng, qua đó phản ánh chất lượng tăng trưởng và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.

EPS cũng là một thành phần trong chỉ số định giá P/E, vì vậy những doanh nghiệp duy trì mức EPS cao và ổn định thường được nhà đầu tư quan tâm hơn nhờ khả năng tạo dòng tiền, chi trả cổ tức và gia tăng giá trị cho cổ đông trong dài hạn.

Ngược lại, một doanh nghiệp có lợi nhuận lớn nhưng lượng cổ phiếu lưu hành quá nhiều hoặc thường xuyên pha loãng vốn chưa chắc sở hữu EPS vượt trội.

Các doanh nghiệp thuộc nhóm hàng tiêu dùng, dịch vụ độc quyền, dịch vụ hàng không hay một số công ty có vốn Nhà nước chi phối thường có EPS cao nhờ biên lợi nhuận gộp lớn, cơ cấu vốn gọn nhẹ và số lượng cổ phiếu lưu hành thấp. Trong khi đó, các ngành thâm dụng vốn như bất động sản, ngân hàng hay xây dựng thường có EPS biến động mạnh theo chu kỳ kinh doanh.

Theo dữ liệu các doanh nghiệp trên sàn đã công bố báo cáo tài chính quý II của Wichart, CTCP Bến xe Miền Tây (Mã: WCS) trên HNX, là doanh nghiệp có EPS 4 quý gần nhất cao nhất trên thị trường chứng khoán, đạt 27.569 đồng.

WCS có vốn điều lệ 30 tỷ đồng, tương ứng với 3 triệu cổ phiếu đang lưu hành. Công ty sở hữu lợi thế cạnh tranh độc quyền, sở hữu nguồn thu từ phí xuất bến, dịch vụ bến bãi và cho thuê mặt bằng mang lại dòng tiền đều đặn, ổn định.

Với lượng cổ phiếu lưu hành thấp trong khi lợi nhuận sau thuế 4 quý gần nhất gần 83 tỷ giúp EPS luôn ở nhóm cao nhất thị trường.

Tính riêng sàn HOSE, CTCP Vinhomes (Mã: VHM) là doanh nghiệp có EPS cao nhất, đạt 19.436 đồng trong 4 quý gần nhất. Dù có hơn 4 tỷ cổ phiếu đang lưu hành song nhờ khoản lợi nhuận ròng 4 quý đạt 79.833 tỷ đồng, cao nhất trên sàn giúp EPS nhảy vọt, vượt cả CTCP Vinacafé Biên Hòa (Mã: VCF).

Vinhomes cũng là doanh nghiệp hiếm hoi trong nhóm top EPS cao có lượng cổ phiếu lưu hành lớn, thanh khoản cao.

Tuy nhiên, với Vinhomes, EPS (TTM) cần được nhìn trong bối cảnh đặc thù của ngành bất động sản. Lợi nhuận có thể biến động mạnh giữa các kỳ phụ thuộc vào tiến độ bàn giao dự án, thời điểm ghi nhận doanh thu cũng như các giao dịch lớn. 

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp khác cũng có EPS trên 10.000 đồng trong 4 quý gần nhất như: CTCP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông (Mã: RAL), CTCP Nhựa Bình Minh (Mã: BMP), CTCP Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Mã: NSC), CTCP Xuất nhập khẩu Thủy sản Bến Tre (Mã: ABT), CTCP Dịch vụ Hàng hóa Nội Bài (Mã: NCT),.... Tuy nhiên, điểm chung của nhóm trên là cơ cấu cổ đông cô đặc, thanh khoản thấp. 

EPS cao là điểm khởi đầu để sàng lọc doanh nghiệp có khả năng tạo lợi nhuận tốt trên mỗi cổ phần, nhưng không thể sử dụng EPS độc lập để xác định mức độ hấp dẫn của một cổ phiếu.

Sự chênh lệch lớn về P/E, P/B và EV/EBITDA ngay trong nhóm EPS cao cho thấy thị trường đang định giá khác nhau đối với chất lượng và khả năng duy trì lợi nhuận của từng doanh nghiệp.

Vì vậy, đối với nhà đầu tư, những cổ phiếu có EPS cao đi cùng P/E tương đối thấp có thể là nhóm để tiếp tục sàng lọc, nhưng P/E thấp chưa đồng nghĩa cổ phiếu đang rẻ. Nhà đầu tư cần xác định lợi nhuận tạo nên EPS đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi hay các khoản bất thường, EPS có khả năng duy trì trong những năm tới hay không và liệu doanh nghiệp đang ở đỉnh chu kỳ lợi nhuận.