Mở rộng buôn xe Trung Quốc: Vì sao Tasco, TMT lãi đậm còn Haxaco phải xoay trục?
Kết thúc năm 2025, báo cáo từ các doanh nghiệp niêm yết và dữ liệu thị trường cho thấy một sự phân hóa rõ rệt trong nhóm các đơn vị kinh doanh, phân phối ô tô có nguồn gốc hoặc yếu tố Trung Quốc tại Việt Nam.
Trong khi mảng xe tải và một số thương hiệu xe con mới gia nhập mang lại lợi nhuận đột biến cho VIMID, TMT Motors hay đóng góp vào đà tăng trưởng của Tasco, thì "canh bạc" của Haxaco với thương hiệu MG lại chưa đem về kết quả như kỳ vọng, buộc doanh nghiệp này phải tìm kiếm động lực mới.
Bức tranh trái chiều của doanh nghiệp buôn xe
Năm 2025 chứng kiến sự vươn lên của CTCP Đầu tư Phát triển Máy Việt Nam (VIMID, Mã: VVS), đơn vị chuyên phân phối các dòng xe tải hạng nặng từ Trung Quốc (như Howo).
Báo cáo tài chính ghi nhận doanh thu cả năm đạt 8.050 tỷ đồng, tăng gấp đôi so với năm 2024. Lợi nhuận trước thuế đạt gần 408 tỷ đồng (tăng 362%) và lợi nhuận sau thuế thiết lập kỷ lục lịch sử với 365 tỷ đồng, tăng 437% so với năm liền trước.
Riêng quý IV/2025, VIMID đạt doanh thu 2.606 tỷ đồng (tăng 115%) và lãi sau thuế 156 tỷ đồng (tăng hơn 23 lần so với cùng kỳ). Kết quả này được thúc đẩy bởi sự cải thiện giá vốn (biên lãi gộp tăng từ 6,9% lên 9%) và doanh thu tài chính tăng đột biến 320% nhờ lãi tiền gửi và trái phiếu.
Cùng nằm trong nhóm tăng trưởng tích cực là CTCP Tasco (Mã: HUT). Với vị thế sở hữu Tasco Auto - đơn vị phân phối khoảng 16 thương hiệu xe bao gồm các hãng xe Trung Quốc như Geely, Lynk & Co – Tasco ghi nhận doanh thu thuần năm 2025 đạt 37.005 tỷ đồng, tăng hơn 22% so với 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 623 tỷ đồng, gấp đôi năm trước và là mức cao nhất trong lịch sử hoạt động.
Lynk & Co, thương hiệu xe Trung Quốc do Tasco phân phối, ghi nhận mức tăng trưởng doanh số gần 3 lần trong năm 2025, đạt 804 xe. Bên cạnh đó, Tasco đang là đối tác chiến lược của Geely, tập đoàn mẹ của Volvo và Lynk & Co.
Hai bên đang triển khai dự án nhà máy lắp ráp ôtô tại Thái Bình với vốn đầu tư 168 triệu USD, dự kiến ra mắt sản phẩm đầu tiên vào năm 2026. Tháng 1/2026, showroom Geely tại Gia Lai cũng đã chính thức khai trương.
Sau khoản lỗ kỷ lục 325,3 tỷ đồng vào năm 2024, CTCP Ô tô TMT (TMT Motors) đã có màn đảo chiều trong năm 2025. Doanh nghiệp báo lãi sau thuế 62,7 tỷ đồng - mức cao nhất trong một thập kỷ qua.
Dù doanh thu thuần giảm nhẹ xuống 2.106 tỷ đồng, nhưng nhờ kiểm soát tốt giá vốn và chi phí tài chính (giảm 66% trong quý IV), hiệu quả kinh doanh đã được cải thiện.
Chiến lược của TMT Motors hiện tập trung vào "kiềng ba chân": xe tải thương mại, ô tô điện và xe máy điện. Trong mảng xe điện, thông qua hợp tác với liên doanh GM - SAIC - Wuling, TMT phân phối các dòng xe nhỏ như Wuling Mini EV và Wuling Bingo.
Năm 2026, doanh nghiệp này đặt mục tiêu mở rộng sang mảng xe máy điện với kỳ vọng tiêu thụ 20.000 chiếc, đồng thời phát triển hạ tầng 2.100 trạm sạc.
Ở chiều ngược lại, bức tranh tài chính của CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco, Mã: HAX) lại khá ảm đạm. Năm 2025, Haxaco ghi nhận doanh thu giảm 16% xuống 4.650,6 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế giảm sâu 81%, chỉ còn vỏn vẹn 39 tỷ đồng. So với kế hoạch 260 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, doanh nghiệp mới chỉ hoàn thành gần 22%.
Nguyên nhân sụt giảm đến từ cả hai mảng kinh doanh chính. Đối với mảng cốt lõi là phân phối Mercedes-Benz, doanh số toàn cầu của hãng xe Đức giảm 9%, và tại Việt Nam, Haxaco cũng đã đóng cửa đại lý tại Kim Giang (Hà Nội).
Đáng chú ý, chiến lược "xoay trục" sang phân phối dòng xe MG (thương hiệu gốc Anh thuộc sở hữu của tập đoàn SAIC Trung Quốc) chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Dù MG vẫn là thương hiệu xe có yếu tố Trung Quốc bán chạy nhất tại Việt Nam năm 2025, nhưng doanh số đã giảm mạnh từ 13.098 xe (năm 2024) xuống còn 9.816 xe (năm 2025), tương ứng mức giảm 26%.
Việc thiếu hụt nguồn cung linh kiện và áp lực cạnh tranh gay gắt về giá từ các hãng xe điện và xe xăng khác đã bào mòn biên lợi nhuận của nhà phân phối này.
Ô tô Trung Quốc tại Việt Nam: Tăng trưởng nhưng thị phần còn nhỏ
Xét trên bình diện toàn thị trường, năm 2025 ghi nhận lượng xe con từ các thương hiệu Trung Quốc (bao gồm cả xe nhập khẩu và lắp ráp) đạt 19.103 xe, tăng 26% so với năm 2024. Tuy nhiên, con số này vẫn chỉ chiếm khoảng 3% dung lượng thị trường ô tô Việt Nam (hơn 600.000 xe).
Trong khi MG sụt giảm doanh số, các thương hiệu khác lại ghi nhận tốc độ tăng trưởng từ nền thấp. Chẳng hạn BYD tăng trưởng gấp hơn 7 lần so với năm 2024, với các mẫu xe chủ lực như M6 và Sealion 6. Omoda, doanh số tăng gấp hơn 20 lần, đạt 1.389 xe. Wuling chứng kiến doanh số giảm nhẹ 3% do cạnh tranh gay gắt từ xe điện VinFast.
Mặc dù có tới 13 hãng xe con Trung Quốc hiện diện tại Việt Nam, nhưng tổng doanh số vẫn còn khoảng cách rất xa so với các thương hiệu dẫn đầu như VinFast (175.099 xe) hay Toyota (71.954 xe).
Trước bối cảnh kinh doanh phân hóa, các doanh nghiệp đều đang thực hiện những bước đi chiến lược mới để tái định vị.
Đối với Haxaco là sự chuyển hướng sang VinFast. Ngay đầu năm 2026, Haxaco công bố kế hoạch thâu tóm 85% cổ phần CTCP Tập đoàn Tương lai Việt (VFG) - đơn vị phân phối xe VinFast sở hữu 6 đại lý 3S. Động thái này nhằm tìm kiếm động lực tăng trưởng mới từ thị trường xe điện nội địa đang bùng nổ, giảm bớt sự phụ thuộc vào Mercedes-Benz và MG.
Trong khi đó, Tasco lại có tham vọng thâu tóm Mercedes-Benz Việt Nam. Tasco Auto đã đề xuất mua lại 70% cổ phần của Mercedes-Benz Group AG tại liên doanh Mercedes-Benz Việt Nam (MBV). Thương vụ này diễn ra trong bối cảnh nhà máy của MBV tại Gò Vấp (TP HCM) chỉ được gia hạn thuê đất đến năm 2030 và sẽ phải di dời sau đó. Nếu thành công, Tasco sẽ hoàn thiện hệ sinh thái từ xe phổ thông đến xe sang, từ phân phối đến sản xuất.
Thị trường ô tô Việt Nam năm 2026 được dự báo sẽ tiếp tục có những biến động lớn với sự thay đổi về chính sách thuế (thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe Hybrid, thuế nhập khẩu từ EU/Anh giảm) và sự cạnh tranh khốc liệt giữa các dòng xe.
Có thể thấy kết quả kinh doanh năm 2025 đã chứng minh rằng, việc kinh doanh xe Trung Quốc không phải là "chiếc đũa thần" cho mọi doanh nghiệp, mà thành quả phụ thuộc lớn vào năng lực quản trị, lựa chọn phân khúc sản phẩm và khả năng thích ứng với các biến động của chuỗi cung ứng.
