Lãi suất hạ nhiệt sau chỉ đạo của NHNN nhưng vẫn neo ở mức gần 9%

Hay tin Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%/năm, chị Ngọc vội vã đăng lên mạng xã hội hỏi với khoản tiền 400 triệu đồng của mình thì gửi ở ngân hàng nào sẽ được lãi suất cao hơn. Chỉ 30 phút sau đã có hàng chục bình luận chào mời của nhân viên các ngân hàng thương mại cổ phần.

Đa phần lãi suất cao nhất các ngân hàng thương mại phổ biến ở khoảng 8 - 9%/năm như MB áp dụng 8,5%/năm cho số tiền trên 100 triệu đồng, kỳ hạn 12 tháng,Vikki Digital Bank 8m6%/năm, VPBank 8,9%/năm, NCB 9%/năm, Vietbank 9%/năm...

Có thể thấy, mức lãi suất cao nhất tại các ngân hàng đã hạ nhiệt so với thời điểm đầu tháng 10 khi có nhiều ngân hàng trả lãi suất lên tới 9,4 - 9,5%/năm áp dụng với số tiền trên 100 triệu đồng, kỳ hạn 12 tháng.

Sau khi NHNN ban hành Công văn số 9608/NHNN-CSTT trong đó yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%/năm đối với kỳ hạn từ 6 tháng, đồng thời tập trung giảm lãi suất cho vay 1,5 - 2%/năm ngày 18/10, nhiều ngân hàng đã phải thay đổi chính sách trả lãi với tiền gửi để thực hiện chỉ đạo.

Tuy nhiên, trên thực tế, so với biểu lãi suất niêm yết, lãi suất tiết kiệm thực tế tại các ngân hàng vẫn đang cao hơn từ 2 - 3 điểm %.

Theo ghi nhận của chúng tôi, lãi suất tiết kiệm công bố trên website hầu hết nhà băng tới ngày 26/10 hầu hết không quá 7% một năm và mới ghi nhận giảm ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, song rất nhiều ngân hàng sử dụng phương thức tặng mã cộng lãi suất từ 2,2% -3 %/năm tự động cho toàn bộ người gửi tiền hoặc để nhân viên tư vấn mã ưu đãi cho khách hàng.

Tại Vietcombank, lãi suất tiết kiệm trực tuyến niêm yết cho kỳ hạn 6-12 tháng chỉ dao động từ 3% đến 5,4% một năm. Tuy nhiên, khách hàng gửi từ 3 triệu đồng trên ứng dụng có thể được hưởng lãi suất thực tế tới 6,8%.

Tại VPBank, biểu lãi suất niên yết cao nhất là 7,4%/năm áp dụng với kỳ hạn 15 tháng. Tuy nhiên, khách hàng đều được áp dụng mã ưu đãi cộng 2,2 điểm % lãi suất với số tiền từ 10 đến dưới 100 triệu, cộng 2,4 điểm % với số tiền từ 100 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng và cộng 2,5% với số tiền từ 1 tỷ đồng trở lên, áp dụng với kỳ hạn 6 - 12 tháng.

Như vậy, sau khi cộng với lãi suất ưu đãi 2,2% - 3%, hầu hết các khoản tiền gửi dưới 1 tỷ đồng cả trực tuyến và tại quầy đều ghi nhận mức lãi suất phổ biến từ 8% - 9%/năm cho kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Riêng các khoản tiền lớn từ 1 tỷ đồng trở lên có thể được hưởng lãi suất cao nhất lên tới 9,9%/năm, kỳ hạn 15 tháng hoặc 9,2%/năm với kỳ hạn 12 tháng.

Vì sao lãi suất khó giảm mạnh?

Theo đánh giá của các chuyên gia, không phải các ngân hàng không thực hiện nghiêm chỉ đạo của NHNN vì có thể bị xem xét lại chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 và giao chỉ tiêu thấp trong năm 2027. Tuy nhiên, do áp lực chênh lệch giữa huy động và tín dụng nên lãi suất khó giảm mạnh trong thời gian ngắn.

Theo số liệu từ NHNN, tính đến ngày 30/9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 0,6% so với cuối  tháng 8, trong khi huy động tăng tới 1,5%. Dù vậy, mức chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vẫn tiếp tục duy trì khi so với cuối năm 2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 11.6%, trong khi huy động vốn tăng 9,8%, phần nào gây áp lực lên mặt bằng lãi suất.

Báo cáo mới đây của TCBS cho rằng sau đợt hạ lãi suất từ chỉ đạo của NHNN, NIM ngành ngân hàng dự kiến sẽ giảm khoảng 0,03–0,07%, lợi nhuận trước thuế giảm khoảng 2–4%; lãi suất huy động niêm yết giảm tối thiểu 0,5%/năm bù đắp một phần.

Tuy nhiên, chi phí huy động khó giảm nhiều bởi tuy chênh lệch cho vay – huy động VND đã thu hẹp từ gần 2 triệu tỷ xuống dưới 1,5 triệu tỷ đồng song nhu cầu vốn vẫn cao, lãi suất huy động thực tế khó giảm nhiều.