|
 Thuật ngữ VietnamBiz
Chứng khoán

Cổ phiếu giảm 30–50% đã đủ rẻ để bắt đáy?

07:00 | 18/11/2026
Chia sẻ
Theo chuyên gia, việc lựa chọn cổ phiếu không chỉ dựa vào biến động giá mà còn cần xem xét nền tảng doanh nghiệp, sức khỏe tài chính và triển vọng tăng trưởng, qua đó nhận diện cơ hội đầu tư và hạn chế rủi ro trên thị trường.

Webinar “Chọn đúng cổ phiếu, xây dựng danh mục” do Chứng khoán VPS tổ chức. Ảnh chụp màn hình.

Cổ phiếu giảm sâu chưa chắc rẻ

Tại webinar “Chọn đúng cổ phiếu, xây dựng danh mục” do Chứng khoán VPS tổ chức, ông Phan Lê Thành Long, Chủ tịch Cộng đồng Cố vấn Tài chính Việt Nam (VWA), chia sẻ về quy trình lựa chọn cổ phiếu, cách nhận diện doanh nghiệp có định giá hấp dẫn cũng như những nhóm ngành đáng chú ý trong năm 2027.

Theo ông Long, trước khi lựa chọn cổ phiếu, nhà đầu tư cần xác định chiến lược phù hợp với khẩu vị rủi ro, mục tiêu tăng trưởng và bối cảnh thị trường ở từng giai đoạn. Trên cơ sở đó, nhà đầu tư thiết lập bộ lọc danh sách cổ phiếu đầu tư tiềm năng để loại bỏ những mã không đáp ứng tiêu chí, qua đó hình thành danh sách ban đầu gồm vài chục cổ phiếu để theo dõi.

Từ danh sách này, nhà đầu tư tiếp tục sàng lọc xuống khoảng 5–6 mã, hoặc 10–12 mã tùy theo chiến lược. Với mục tiêu tăng trưởng, có thể ưu tiên những cổ phiếu sở hữu tiềm năng tăng trưởng cao, mang tính chu kỳ.

Trong khi đó, chiến lược cân bằng nên kết hợp các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh ổn định, chi trả cổ tức bằng tiền mặt với một phần cổ phiếu thuộc những ngành có mức độ biến động cao.

Theo chuyên gia, quy trình trên giúp nhà đầu tư chủ động nắm bắt cơ hội, thay vì mua bán theo tin đồn hoặc tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO). Ông cảnh báo thông tin thường đến với nhà đầu tư cá nhân có độ trễ nhất định. Do đó, việc mua đuổi khi thông tin đã trở nên nóng có thể khiến nhà đầu tư thua lỗ chỉ sau một hoặc hai phiên, từ đó dẫn đến những quyết định sai lầm liên tiếp.

Đề cập đến quan niệm cổ phiếu giảm sâu đồng nghĩa với định giá rẻ, ông Long cho rằng cần phân biệt hai nguyên nhân chính khiến thị giá đi xuống, gồm rủi ro hệ thống của thị trường và rủi ro xuất phát từ nội tại doanh nghiệp.

Đối với rủi ro hệ thống, chẳng hạn cú sốc thuế đối ứng vào tháng 4/2025, thị trường có thể giảm mạnh trên diện rộng, kéo theo áp lực bán đối với cả những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt. Trong trường hợp triển vọng dài hạn của doanh nghiệp không thay đổi đáng kể, đây có thể là cơ hội để nhà đầu tư xem xét giải ngân.

Ngược lại, nếu thị giá suy giảm do những vấn đề nội tại như rủi ro pháp lý, khó khăn về thanh khoản hoặc hoạt động kinh doanh suy yếu, cổ phiếu vẫn có thể tiếp tục mất giá dù đã giảm hàng chục phần trăm.

Theo chuyên gia, một cổ phiếu thực sự hấp dẫn phải gắn với doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, năng lực quản trị vững vàng, chiến lược kinh doanh và tài chính phù hợp, đồng thời hoạt động trong lĩnh vực còn dư địa tăng trưởng. Vì vậy, nhà đầu tư không thể chỉ căn cứ vào thị giá tuyệt đối để đánh giá một cổ phiếu đang đắt hay rẻ.

Đồ hoạ: TL.

Từ sức khỏe tài chính đến cơ hội đầu tư năm 2027

Trong quá trình phân tích doanh nghiệp, ông Long đặc biệt nhấn mạnh vai trò của bảng cân đối kế toán. Theo ông, báo cáo tài chính phản ánh những kết quả đã diễn ra, trong khi điều nhà đầu tư cần quan tâm là sức khỏe tài chính và khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp trong tương lai.

Dẫn quan điểm của Warren Buffett, chuyên gia cho rằng nhà đầu tư nên dành nhiều sự chú ý hơn cho bảng cân đối kế toán, thay vì chỉ tập trung vào các chỉ tiêu doanh thu, lợi nhuận hay dòng tiền.

“Phần nhiều nhà đầu tư không bao giờ xem bảng cân đối kế toán mà chỉ xem kết quả kinh doanh, hôm nay lợi nhuận là bao nhiêu”, ông Long nhận xét.

Theo ông, chẳng hạn, hàng tồn kho tăng đột biến nhưng không đi kèm với sự mở rộng quy mô hoặc triển vọng tiêu thụ tích cực có thể là dấu hiệu cảnh báo rủi ro trong những quý tiếp theo.

Riêng với lĩnh vực bất động sản, nhà đầu tư cần lưu ý các khoản mục như hàng tồn kho, hợp tác kinh doanh, ủy thác đầu tư và trả trước cho người bán. Khi những khoản mục này gia tăng, doanh nghiệp có thể phải huy động thêm vốn vay, qua đó làm tăng áp lực chi phí tài chính, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất cao.

Ông Long cho rằng những biến động trên bảng cân đối kế toán có thể giúp nhà đầu tư nhận diện trước rủi ro đối với kết quả kinh doanh trong một đến ba quý tiếp theo, ngay cả khi doanh nghiệp vừa công bố lợi nhuận tích cực.

Về triển vọng đầu tư, chuyên gia đánh giá thị trường Việt Nam không thiếu những ngành có tiềm năng tăng trưởng. Tuy nhiên, mức độ phân hóa giữa các doanh nghiệp trong cùng lĩnh vực sẽ là yếu tố quyết định cơ hội đầu tư.

Đối với ngành ngân hàng, kết quả kinh doanh vào cuối năm 2026 có thể chưa thực sự nổi bật, nhưng năm 2027 được kỳ vọng mở ra một chu kỳ tín dụng mới. Trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực, cơ hội sẽ nghiêng về những ngân hàng theo đuổi chiến lược phát triển bền vững, có năng lực ứng dụng công nghệ tốt, đẩy mạnh hoạt động bán lẻ và duy trì lợi thế về chi phí vốn thông qua tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA).

Với ngành dầu khí, ông Long đánh giá triển vọng vẫn tích cực nhờ mặt bằng giá dầu duy trì ở mức cao so với đầu năm 2026. Tuy nhiên, cổ phiếu trong lĩnh vực này thường biến động mạnh theo chu kỳ giá dầu. Do đó, nhà đầu tư cần phân biệt cơ hội giữa các nhóm thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn. 

Ở nhóm vật liệu xây dựng, ông Long cho biết các nghiên cứu định lượng tại Việt Nam do nhóm của ông thực hiện cho thấy giá vật liệu có xu hướng tăng cùng chiều với giá dầu. Trong đó, thép là lĩnh vực đáng chú ý, song vẫn cần lựa chọn kỹ từng doanh nghiệp.

Đối với ngành bán lẻ, chuyên gia lưu ý nhà đầu tư cần đánh giá tăng trưởng doanh thu hàng hóa và dịch vụ sau khi loại trừ yếu tố lạm phát. Bởi lẽ, mức tăng trưởng thực tế có thể thấp hơn đáng kể so với số liệu danh nghĩa.

Trong khi đó, đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục tạo hiệu ứng lan tỏa sang năm 2027. Tuy nhiên, tác động đến tiêu dùng và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thường cần một khoảng thời gian nhất định để phản ánh.

Nhìn chung, ông Long cho rằng triển vọng tích cực của một ngành không đồng nghĩa với việc tất cả doanh nghiệp trong ngành đều là cơ hội đầu tư hấp dẫn. Nhà đầu tư vẫn cần đánh giá chất lượng tài sản, năng lực quản trị và khả năng tận dụng dư địa tăng trưởng của từng công ty trước khi đưa ra quyết định giải ngân.

Thuỳ Linh

Ông Đào Phúc Tường: Thanh khoản có thể lên 60.000–70.000 tỷ đồng/phiên, nhưng cấu trúc thị trường vẫn là nút thắt
Thanh khoản chứng khoán Việt Nam có thể bước lên vùng 60.000–70.000 tỷ đồng mỗi phiên trong chu kỳ tới, theo chuyên gia tài chính Đào Phúc Tường. Tuy nhiên, mức giao dịch cao có thể giảm sâu khi chu kỳ đảo chiều nếu thị trường vẫn thiếu những nhóm ngành đủ lớn để dòng tiền luân chuyển.