Ngân hàng Việt đua nhau tìm cổ đông ngoại

Mới đây, thông tin hai nhà đầu tư ngoại đang tiến hành đàm phán riêng biệt để mua ít nhất 15% cổ phần Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank - Mã: TCB) với tư cách nhà đầu tư chiến lược đã làm nóng lên câu chuyện vốn ngoại của các ngân hàng.

Hai cái tên lớn được nhắc đến ở trên là KB Kookmin Bank của Hàn Quốc và BNP Paribas của Pháp. Giá trị thương vụ được ước tính có thể lên tới khoảng 2 tỷ USD, cao hơn khoảng 55% so với giá trị tính theo thị giá hiện tại, hai nguồn thạo tin của Reuters cho hay. 

Cổ phiếu TCB đã tăng kịch trần với khối lượng giao dịch hàng chục triệu đơn vị trong ngày xuất hiện thông tin.

Tuy nhiên, sau đó, phía KB Kookmin đã phát đi thông cáo cho biết Techcombank chỉ là một trong nhiều ứng viên đang được xem xét và hiện chưa có cuộc đàm phán hay thảo luận cụ thể nào về việc mua lại. Và mới đây nhất trong ngày 28/8, BNP Paribas cũng cho biết hiện họ không có kế hoạch mua cổ phần tại Techcombank.

Các dữ liệu công bố đến thời điểm hiện tại cho thấy chưa rõ thương vụ bán 15% cổ phần của Techcombank có diễn ra hay không. Tuy nhiên, một thực tế là yếu tố "vốn ngoại" luôn là điểm nóng trên thị trường tài chính, đặc biệt thị trường chứng khoán.

Cuộc đua tìm vốn ngoại của các ngân hàng‏

‏Không riêng Techcombank, nhiều ngân hàng Việt cũng đang triển khai kế hoạch tăng vốn có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài, từ các "ông lớn" quốc doanh đến các ngân hàng tư nhân.‏

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (‏Vietcombank - Mã: VCB) đã được đại hội đồng cổ đông thông qua phương án phát hành riêng lẻ tối đa 543,1 triệu cổ phiếu, tương đương 6,5% lượng cổ phiếu đang lưu hành, cho không quá 55 nhà đầu tư. Đối tượng gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.‏

‏Lãnh đạo Vietcombank cho biết ngân hàng đang đàm phán với các đối tác tiềm năng và đặt mục tiêu thực hiện thương vụ trong năm 2026. Một số công ty chứng khoán ước tính giá trị thương vụ có thể đạt 1,3 - 1,4 tỷ USD.‏

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank - Mã: VPB) cũng dự kiến phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu, tương đương 5% vốn, cho một nhà đầu tư nước ngoài sau khi hoàn tất đợt tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu. Thời gian thực hiện dự kiến trong quý III - quý IV/2026. 

Trước đó, VPBank từng ghi nhận kỷ lục về giá trị M&A ngành ngân hàng khi phát hành 1,19 tỷ cổ phiếu cho đối tác chiến lược Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) với mức giá hơn 35.900 tỷ đồng, tương đương gần 1,5 tỷ USD. Cổ đông ngoại này hiện đang nắm 15% vốn điều lệ tại VPBank.‏

Một ngân hàng tư nhân lớn khác là Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (‏SHB - Mã: SHB) cũng đang triển khai phương án phát hành riêng lẻ 200 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Ngày 9/4, ngân hàng đã ký hợp đồng đặt mua cổ phần với nhiều tổ chức và quỹ đầu tư trong nước, quốc tế, trong đó có các quỹ liên quan đến Dragon Capital và Korea Investment Management.‏

‏Chủ tịch SHB Đỗ Quang Hiển cho biết nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm tới ngân hàng, song đối tác được lựa chọn cần đáp ứng nhiều yêu cầu ngoài năng lực tài chính, như hỗ trợ công nghệ, tham gia quản trị và kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu.‏

Hay như Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà TP HCM (‏HDBank - Mã: HDB) dự kiến chào bán riêng lẻ tối đa 700 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trong và ngoài nước, với giá trị theo mệnh giá tối đa 7.000 tỷ đồng.‏

VIB đang tìm kiếm đối tác nước ngoài sau khi Commonwealth Bank of Australia (CBA) hoàn tất thoái vốn trong năm 2025. CBA từng sở hữu 19,8% vốn VIB. Hiện room ngoại tại ngân hàng còn khoảng 25%.‏

‏Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB - Mã: MBB) cho biết chưa có ý định nới thêm room ngoại, muốn giữ lại dư địa để dành cho một nhà đầu tư chiến lược phù hợp trong tương lai.‏

‏Vốn ngoại trở lại, nhưng không chỉ để bổ sung vốn‏

‏Làn sóng tìm kiếm cổ đông ngoại hiện nay gợi nhớ giai đoạn 2005 - 2011, khi các ngân hàng "bắt tay"  HSBC - Techcombank, Standard Chartered - ACB, ANZ - Sacombank, OCBC - VPBank, SMBC - Eximbank hay Mizuho - Vietcombank từng tạo nên nhiều thương vụ đáng chú ý.‏

‏Nếu ở giai đoạn trước, vốn ngoại chủ yếu giúp các ngân hàng tăng vốn và củng cố năng lực tài chính, cuộc chơi hiện nay có thêm một yêu cầu khác: công nghệ, dữ liệu, quản trị rủi ro, ngân hàng số và khả năng kết nối khách hàng quốc tế.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi, triển vọng tăng trưởng của Việt Nam, quy mô thị trường hơn 100 triệu dân và sự mở rộng của tầng lớp trung lưu đang tạo sức hút đối với dòng vốn chiến lược quốc tế.‏

‏Theo báo cáo ‏‏Vietnam M&A Market Outlook 2026‏‏ của Grant Thornton, năm 2025 Việt Nam ghi nhận khoảng 367 thương vụ M&A với tổng giá trị ước tính 8,7 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước. Nhà đầu tư nước ngoài chiếm 53,6% tổng giá trị giao dịch, trong đó các tập đoàn châu Á giữ vai trò nổi bật.‏

‏Trong lĩnh vực ngân hàng, Mizuho hiện sở hữu 15% Vietcombank, KEB Hana Bank nắm 15% BIDV và SMBC sở hữu 15% VPBank. BIDV cũng vừa hoàn tất phát hành riêng lẻ hơn 263 triệu cổ phiếu, trong đó nhà đầu tư nước ngoài mua gần 116 triệu cổ phiếu.‏

Chia sẻ với chúng tôi, bà Lê Bích Huyền - Trưởng phòng Ngân hàng Đầu tư, CTCP Chứng khoán UP, cho biết các ngân hàng Việt Nam hiện đã đạt quy mô nhất định về doanh thu, đồng thời từng bước chuẩn hóa hệ thống quản trị, tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế. Do đó, các ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài muốn tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam sẽ có xu hướng tìm kiếm cơ hội liên kết, đầu tư và góp vốn vào những ngân hàng lớn trong nước.‏

‏Trong số các ngân hàng được đánh giá có tiềm năng thu hút đối tác ngoại, Techcombank được nhận định là một trường hợp đáng quan tâm khi nằm trong nhóm ba ngân hàng tư nhân có quy mô và năng lực quản trị tốt tại Việt Nam.‏ Lợi thế của Techcombank nằm ở hệ sinh thái bán lẻ mà ngân hàng đã xây dựng.

Theo đánh giá của vị chuyên gia, hệ thống quản trị và phân phối sản phẩm bán lẻ của Techcombank được tổ chức theo hướng giảm sự phụ thuộc vào đội ngũ nhân viên bán hàng.‏ ‏Thay vào đó, hoạt động phân phối sản phẩm được liên kết với hệ thống công nghệ thông tin lõi, qua đó hỗ trợ quá trình bán lẻ sản phẩm. ‏

‏Từ những yếu tố về quy mô, quản trị, hệ sinh thái bán lẻ và nền tảng công nghệ, chuyên gia cho rằng Techcombank có sức hút nhất định đối với các đối tác nước ngoài có nhu cầu tham gia thị trường ngân hàng Việt Nam. Nếu thương vụ tại Techcombank thành công, đây có thể trở thành một trong những giao dịch bán vốn ngân hàng đáng chú ý nhất trên thị trường trong thời gian gần đây.‏‏