Kho bạc Nhà nước gửi hơn 500.000 tỷ tại ba 'Big4', tăng 28% so với cuối 2025

Tiền gửi Kho bạc Nhà nước tăng 28% so với cuối 2025

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước (KBNN) tại BIDV, VietinBank và Vietcombank đạt 521.104 tỷ đồng vào cuối tháng 9, tăng 28,2% so với cuối năm 2025, tức tăng 114.612 tỷ đồng.

Tuy vậy, so với cuối quý II, số dư tiền gửi KBNN đã giảm 35.408 tỷ đồng (6,4%) và là quý giảm thứ hai liên tiếp sau khi nguồn tiền KBNN tăng mạnh trong những tháng đầu năm.

Từ mức 406.492 tỷ đồng cuối năm 2025, tổng số dư tiền gửi KBNN tại 3 ngân hàng tăng lên 563.035 tỷ đồng vào cuối quý I, trước khi giảm 6.523 tỷ đồng trong quý II.

So với cuối quý II, Vietcombank ghi nhận mức giảm lớn nhất, với mức giảm 14.711 tỷ đồng (7,9%), xuống 171.617 tỷ đồng. VietinBank giảm 11.239 tỷ đồng (6,1%), còn 173.001 tỷ đồng. Tại BIDV, số dư giảm 9.458 tỷ đồng (5,1%), xuống 176.486 tỷ đồng.

Xét về quy mô cuối kỳ, BIDV tiếp tục đứng đầu, tiếp đến là VietinBank và Vietcombank. Tiền gửi có kỳ hạn chiếm phần lớn số dư KBNN tại BIDV, với 173.175 tỷ đồng (98,1%), và Vietcombank, với 170.175 tỷ đồng (99,2%).

So với tiền gửi khách hàng, số dư KBNN tương đương 9,6% tại Vietcombank, 8,9% tại VietinBank và 7,5% tại BIDV. Nguồn vốn này có quy mô đáng kể trong bảng cân đối kế toán của từng ngân hàng, song khả năng duy trì còn phụ thuộc vào kỳ hạn và kế hoạch điều hành ngân quỹ nhà nước.

Nhu cầu ngân sách và cạnh tranh lãi suất chi phối nguồn tiền gửi

Tiền gửi KBNN tại các ngân hàng thương mại chủ yếu được hình thành từ nguồn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi. Theo Nghị định 14/2025/NĐ-CP, nguồn tiền này được ưu tiên sử dụng để ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh tạm ứng, vay; tiếp đến là giao dịch mua bán lại trái phiếu Chính phủ (TPCP), sau cùng mới gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại.

Các khoản tiền gửi có kỳ hạn từ 1 đến 3 tháng, nên có thể đáo hạn ngay trong cùng quý. Khối lượng tiếp tục được gửi phụ thuộc vào lượng ngân quỹ còn nhàn rỗi sau khi cân đối nhu cầu thanh toán ngân sách và các nghiệp vụ sử dụng vốn khác.

Tình hình thu, chi ngân sách trong quý III cũng phản ánh nhu cầu sử dụng ngân quỹ. Theo Bộ Tài chính, thu ngân sách tháng 9 đạt 162.700 tỷ đồng, trong khi chi đạt 256.800 tỷ đồng, cao hơn thu 94.100 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng, tổng thu ngân sách đạt 2.187.300 tỷ đồng và tổng chi đạt 1.873.700 tỷ đồng. Cùng thời gian, giải ngân vốn đầu tư công đạt 62,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, với giá trị giải ngân tăng khoảng 202.600 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Quy mô và thời điểm thanh toán các khoản chi, đặc biệt là vốn đầu tư công, ảnh hưởng đến lượng ngân quỹ có thể phân bổ cho hoạt động gửi tiền.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã điều chỉnh cơ chế điều hành ngân quỹ nhằm tăng cường phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ. Nghị quyết 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 giao Bộ Tài chính chủ động quyết định hạn mức gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, kể cả trường hợp vượt 50% khả năng ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi. Cơ chế này tạo điều kiện điều tiết nguồn vốn ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng, đồng thời bảo đảm khả năng đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán của ngân sách.

Bên cạnh nhu cầu sử dụng ngân quỹ, việc phân bổ tiền gửi giữa các ngân hàng còn chịu ảnh hưởng từ cạnh tranh lãi suất. Thông tư 103/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, quy định KBNN xét chọn các mức lãi suất chào nhận từ cao xuống thấp trong phạm vi khối lượng dự kiến gửi.

Ngân hàng đưa ra mức lãi suất cao có lợi thế trong việc tiếp nhận nguồn tiền, song cũng phải cân đối chi phí huy động với hiệu quả sử dụng vốn. Khi các khoản gửi đáo hạn, số tiền được phân bổ trong kỳ tiếp theo phụ thuộc vào khối lượng KBNN chào gửi và kết quả lựa chọn ngân hàng.

Theo số liệu KBNN công bố, đến cuối tháng 9, số dư tiền gửi có kỳ hạn tại hệ thống ngân hàng thương mại đạt 653.000 tỷ đồng. Ngoài ra, số dư giao dịch mua bán lại TPCP đạt 16.492 tỷ đồng, trong khi ngân sách trung ương vay từ nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi 581.569 tỷ đồng.

Các khoản mục trên phản ánh những hình thức sử dụng ngân quỹ khác nhau. Vì vậy, mức giảm tiền gửi tại BIDV, VietinBank và Vietcombank chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ số tiền tương ứng đã rời khỏi hệ thống ngân hàng, bởi dòng vốn còn chịu ảnh hưởng từ hoạt động thanh toán và phân bổ giữa các tổ chức nhận tiền gửi.