Ông lớn ngành lốp Trung Quốc theo chân BYD, Geely vào Việt Nam, rót hơn 12.000 tỷ xây nhà máy tại TP HCM
Ngày 12/11, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA) cùng Tổng Công ty IDICO – CTCP đã trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và ký hợp đồng thuê lại đất cho dự án nhà máy sản xuất lốp xe tổng vốn đăng ký 500 triệu USD của Công ty TNHH Zhongce Rubber Việt Nam.
Đứng sau thương vụ này là Tập đoàn Zhongce Rubber (ZC Rubber) - doanh nghiệp sản xuất lốp xe niêm yết trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải.
ZC Rubber hiện diện tại Việt Nam thông qua pháp nhân là Công ty TNHH Zhongce Rubber Việt Nam. Dự án được đặt tại Khu công nghiệp IDICO Phú Mỹ II Mở rộng trên diện tích gần 35 ha.
Lộ trình mở rộng sang Việt Nam được ghi nhận lần đầu trong báo cáo thường niên 2025 của ZC Rubber. Theo phương án ban đầu, ZC Rubber dự kiến tăng vốn cho công ty con tại Hong Kong là Hai Chao Trading Co., Limited tối đa 120 triệu USD để lập công ty con tại Việt Nam, xây dựng nhà máy công suất 5 triệu lốp xe du lịch radial bán thép (PCR) mỗi năm.
Theo công bố, dự án chia làm hai giai đoạn triển khai. Giai đoạn 1 dự kiến vận hành vào tháng 7/2028 có công suất thiết kế 3 triệu lốp PCR và 1 triệu lốp xe tải, xe buýt radial toàn thép (TBR) mỗi năm.
Giai đoạn 2 dự kiến vận hành vào tháng 7/2030 bổ sung công suất hằng năm gồm 2 triệu lốp PCR, 500.000 lốp TBR và 150.000 tấn hỗn hợp cao su.
Sản phẩm của nhà máy hướng tới phục vụ chủ yếu các thị trường xuất khẩu, đồng thời đáp ứng nhu cầu tại Việt Nam và Đông Nam Á.
Ảnh: IDICO.
Đối tác lớn của BYD, XPeng, Geely, Toyota
Theo tài liệu doanh nghiệp, ZC Rubber có lịch sử khởi nguồn từ năm 1958 tại Hàng Châu (Trung Quốc). Thương hiệu nội địa lâu đời của hãng là "Chaoyang" (Triều Dương) ra đời năm 1966.
Về mặt pháp nhân, tiền thân trực tiếp là Công ty TNHH Cao su Trung Sách Hàng Châu, được thành lập tháng 6/1992 trên cơ sở liên doanh giữa Zhongce Investment Co., Ltd. và Nhà máy Cao su Hàng Châu với vốn đăng ký ban đầu 30 triệu USD.
Doanh nghiệp đổi tên thành Công ty TNHH Tập đoàn Cao su Trung Sách tháng 8/2013 và chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần vào ngày 15/10/2021.
Theo bảng xếp hạng ngành lốp của Mỹ (Tire Business) và các bảng xếp hạng tại Trung Quốc được doanh nghiệp dẫn lại, ZC Rubber nằm trong nhóm 10 nhà sản xuất lốp xe lớn nhất thế giới về doanh số kể từ năm 2012, đồng thời đứng đầu về quy mô bán hàng trong số các nhà sản xuất lốp tại Trung Quốc đại lục từ năm 2008. Hiện sản phẩm của tập đoàn có mặt tại hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Ngày 23/5/2025, ZC Rubber phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) hơn 87 triệu cổ phiếu phổ thông hạng A với giá 46,5 Nhân dân tệ/cổ phiếu. Ngày 5/6/2025, cổ phiếu chính thức niêm yết trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải (SSE), đạt vốn hóa thị trường lúc mở cửa hơn 45 tỷ Nhân dân tệ.
Tính đến cuối năm 2025, cơ cấu sở hữu của ZC Rubber cho thấy sự kết hợp giữa nhóm cổ đông tư nhân kiểm soát, vốn nhà nước địa phương và các quỹ ngoại.
Nhóm cổ đông kiểm soát có cổ đông lớn nhất là Công ty Quản lý Doanh nghiệp Hải Triều Trung Sách Hàng Châu nắm giữ 37% vốn. Hai doanh nghiệp nhà nước thuộc TP. Hàng Châu là Tập đoàn Đầu tư Công nghiệp Hàng Châu (Hangzhou Industrial Investment Group) nắm 23% và Tập đoàn Đầu tư Tài chính Hàng Châu (Hangzhou Financial Investment Group) nắm 14%.
Chiếm 10% cổ phần sau đợt IPO là các cổ đông tự do lớn nhất có sự hiện diện của các định chế tài chính nước ngoài như Merrill Lynch International, Goldman Sachs và UBS AG.
Về điều hành, ông Shen Jinrong giữ vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc từ tháng 7/2000 đến nay, sau quá trình công tác tại Nhà máy Cao su Hàng Châu từ năm 1984.
Số liệu tài chính kiểm toán bởi Công ty Kiểm toán Pan-China cho thấy quy mô doanh thu và lợi nhuận của ZC Rubber duy trì đà tăng trong giai đoạn 2023–2025.
Xét về cơ cấu hoạt động kinh doanh chính năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận tổng doanh thu hoạt động đạt 45 tỷ Nhân dân tệ: Trong đó, mảng lốp ô tô và xe chuyên dụng đạt 39 tỷ Nhân dân tệ, biên lợi nhuận gộp 20%.
Xét theo thị trường, doanh thu nội địa Trung Quốc đạt 23 tỷ Nhân dân tệ, biên lợi nhuận gộp cải thiện lên 20%. Ngược lại, doanh thu ngoài Trung Quốc đạt 22 tỷ Nhân dân tệ, biên lợi nhuận gộp giảm xuống 19%.
Trong năm 2025, tổng lượng lốp cung ứng cho lắp ráp OEM vượt 25 triệu chiếc, riêng mảng xe du lịch năng lượng mới vượt 11 triệu chiếc với các khách hàng như BYD, XPeng, Leapmotor, Aion, Chery, Geely, Toyota, Stellantis, FAW Jiefang, Foton và Sinotruk.
Tính đến cuối năm 2025, ZC Rubber có gần 20.000 nhân sự, trong đó gần 3.000 người thuộc bộ phận nghiên cứu và phát triển. Chi phí R&D năm 2025 gần 2 tỷ Nhân dân tệ, tương đương gần 4% doanh thu.
Tại sao lại là Việt Nam?
Dữ liệu sản xuất của ZC Rubber giải thích lý do doanh nghiệp tiếp tục đầu tư nhà máy mới tại Việt Nam. Tính đến cuối năm 2025, toàn bộ 4 nhóm sản phẩm chủ lực của công ty đều vận hành sát mức công suất thiết kế.
Trong đó, lốp radial toàn thép (TBR) có công suất thiết kế 27 triệu chiếc/năm, công suất đạt sản lượng 24 triệu chiếc, tỷ lệ sử dụng công suất 99,75%.
Lốp radial bán thép (PCR) có công suất thiết kế 107 triệu chiếc/năm, công suất đạt sản lượng 81 triệu chiếc, tỷ lệ sử dụng công suất 97,7%.
Lốp đặc chủng có công suất thiết kế 9 triệu chiếc/năm, tỷ lệ sử dụng 97,69% và lốp xe hai bánh có cng suất thiết kế 132 triệu chiếc/năm, tỷ lệ sử dụng 99,38%.
Bên trong nhà máy sản xuất lốp của ZC Rubber tại Trung Quốc đại lục. Ảnh: ZC Rubber.
Trước Việt Nam, ZC Rubber đã đưa vào vận hành hai cơ sở sản xuất quy mô lớn tại Đông Nam Á, đưa tổng tài sản ở nước ngoài cuối năm 2025 lên 17 tỷ Nhân dân tệ (chiếm 33% tổng tài sản tập đoàn).
Đầu tiên là Zhongce Thái Lan. Trong năm 2025, chi nhánh này đạt doanh thu gần 8 tỷ Nhân dân tệ và lợi nhuận ròng 1 tỷ Nhân dân tệ. Doanh nghiệp này được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo giấy chứng nhận của Ủy ban Đầu tư Thái Lan (BOI).
Tuy nhiên, vào tháng 7/2025, ZC Rubber đã điều chỉnh giảm vốn đầu tư vào dự án mở rộng tại Thái Lan từ 850 triệu xuống 179 triệu Nhân dân tệ để điều chuyển 671 triệu Nhân dân tệ sang dự án lốp xe năng lượng mới tại Trung Quốc.
Cơ sở thứ hai là Zhongce Indonesia. Cơ sở này nằm tại Khu kinh tế đặc biệt Kendal, bắt đầu đi vào sản xuất trong năm 2025 và ghi nhận doanh thu hơn 1 tỷ Nhân dân tệ cùng lợi nhuận ròng 62 triệu Nhân dân tệ.
Cơ sở này được quy hoạch công suất 4 triệu lốp TBR và 10 triệu lốp PCR/năm, đồng thời hưởng chính sách miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 20 năm tính thuế theo quy định của Indonesia đối với dự án từ 1.000 tỷ Rupiah trở lên.
Trong Báo cáo thường niên năm 2025, ban lãnh đạo ZC Rubber nêu rõ việc mở rộng công suất ngoài Trung Quốc xuất phát từ bối cảnh thương mại toàn cầu thay đổi.
Trong năm 2025, Mỹ công bố kế hoạch áp thuế bổ sung đối với các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) khởi động điều tra chống bán phá giá đối với lốp xe Trung Quốc, còn Mexico và Nam Phi ban hành các biện pháp hạn chế thương mại liên quan.
Do đó, việc sở hữu nhiều điểm sản xuất giúp công ty điều phối đơn hàng linh hoạt giữa các khu vực nhằm ứng phó với chính sách thuế quan.
Dù vậy, doanh nghiệp cũng thừa nhận do thiếu hệ sinh thái chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và các nhà thầu phụ như tại Trung Quốc, đồng thời chịu tác động từ khác biệt về đào tạo lao động, nguồn cung năng lượng, vận tải biển và thủ tục hành chính, hiệu quả vận hành của các nhà máy ở nước ngoài nhìn chung thấp hơn cơ sở trong nước nếu không tính đến lợi thế thuế quan.
TRỰC TIẾP