5 chương trình tín dụng ưu đãi đặc thù đang được các ngân hàng triển khai là gì?

Hiện nay, NHNN đã triển khai một số chương trình tín dụng đặc thù với nhiều ưu đãi khác biệt trong một số lĩnh vực gồm: cho vay lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, cho vay hỗ trợ ngư dân đánh bắt xa bờ, cho vay mua nhà ở xã hội, tín dụng chính sách,...

Cho vay đối với lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Nghị quyết 30 năm 2017, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại (NHTM) triển khai chương trình cho vay khuyến khích  nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC), nông nghiệp sạch với lãi suất cho vay thấp hơn từ 0,5% - 1,5% so với lãi suất cho vay thông thường của ngân hàng. 

Đến nay, doanh số cho vay lũy kế theo chương trình đạt hơn 52.000 tỉ đồng, dư nợ đạt khoảng 38.000 tỉ đồng với hơn 17.000 khách hàng còn dư nợ.

Ngoài ra, để đẩy mạnh cho vay lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, NHNN đã trình Chính phủ ban hành Nghị định 116 bổ sung thêm đối tượng được vay vốn.

Qui định mới cho phép mở rộng cho vay không có TSBĐ tối đa lên đến 70% giá trị dự án, phương án sản xuất đối với các doanh nghiệp có dự án sản xuất NNCNC nhưng không thuộc khu, vùng nông nghiệp công nghệ cao, chưa được cấp GCN doanh nghiệp NNCNC,...

Cho vay hỗ trợ ngư dân đánh bắt xa bờ theo Nghị định số 67

Theo số liệu từ NHNN, đến hết ngày 31/12/2017 (thời điểm dừng kí kết mới hợp đồng cho vay đóng mới, nâng cấp tàu), các ngân hàng đã kí hợp đồng tín dụng đối với ngư dân để cho vay đóng mới, nâng cấp 1.177 tàu (1.031 tàu đóng mới và 146 tàu nâng cấp).

Con số này chiếm 45,2% tổng số tàu cần đóng mới Bộ NN&PTNT phân bổ cho các địa phương giai đoạn 2014 – 2020 với tổng số tiền cam kết cho vay đạt trên 11.700 tỉ đồng. Đến cuối tháng 9/2019, dư nợ cho vay theo chương trình đạt 10.270 tỉ đồng.

Tuy nhiên, hiện nay nợ xấu cho vay theo Nghị định 67 có xu hướng tăng nhanh tại hầu hết các tỉnh, thành phố ven biển. Nợ xấu bắt đầu phát sinh từ năm 2017 tại 11 tình, thành phố với tỉ lệ 3%; tăng lên 17% vào cuối năm 2018 và đến nay là 27,8% tại 27 tỉnh, thành phố ven biển.

NHNN đã chủ động triển khai các giải pháp để xử lí các khoản nợ có vấn đề.

Cụ thể, đối với các ngư dân không trả được nợ ngân hàng do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng, NHNN đã phối hợp với Bộ Tài chính qui định bổ sung một số nguyên nhân khách quan, bất khả kháng. Cùng với đó, phối hợp với các cơ quan liên quan nắm bắt và xử lí các khó khăn, kiến nghị của ngư dân.

Đối với trường hợp ngư dân cố tình chây ì, không trả nợ, NHNN tiếp tục chỉ đạo NHNN chi nhánh tham mưu cho Ban chỉ đạo 67 của tỉnh định kì tổ chức họp với các ngư dân để đôn đốc nhắc nhở, vận động ngư dân thực hiện đúng trách nhiệm và nghĩa vụ trong quan hệ tín dụng. Trường hợp cần thiết có biện pháp xử lí phù hợp như khởi kiện theo qui định.

Đối với trường hợp ngư dân muốn chuyển đổi nghề khai thác do nghề khai thác hiện tại không hiệu quả, NHNN đã có công văn đề nghị Bộ NN&PTNT làm việc và thống nhất với Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan hoặc báo cáo để xin ý kiến chỉ đạo của Chính phủ để thông báo cho người dân được biết.

Các NHTM đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ với dư nợ gần 33 tỉ đồng. Trường hợp chủ tàu gặp khó khăn không trả được nợ vay đến hạn không phải do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng theo quy định của Bộ Tài chính, các NHTM theo thẩm quyền đã thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ 110 tỉ đồng nhằm hỗ trợ ngư dân có thời gian thu xếp nguồn trả nợ ngân hàng.

Các NHTM đã chuyển đổi cho 10 chủ tàu với dư nợ trên 58 tỉ đồng tại các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Kiên Giang, Tiền Giang.

Theo báo cáo của 4 NHTM Nhà nước, hiện có 39 trường hợp đang khởi kiện chủ tàu ra tòa.

Cho vay mua nhà ở xã hội

Theo Nghị định 100 của Chính phủ, NHNN đã ban hành các văn bản hướng dẫn về cho vay, chỉ định 4 ngân hàng thương mại Nhà nước tham gia thực hiện chương trình, quyết định về lãi suất cho vay. 

Bên cạnh đó, NHNN đã phối hợp chặt chẽ với các Bộ ngành có liên quan xây dựng, trình Chính phủ về việc cấp nguồn vốn ngân sách thực hiện cho vay nhà ở xã hội, văn bản hướng dẫn về cấp bù chênh lệch lãi suất .

Các tổ chức tín dụng tự huy động vốn, được ngân sách nhà nước cấp bù chênh lệch lãi suất. Tuy nhiên, các TCTD được chỉ định chưa được bố trí nguồn ngân sách cấp bù chênh lệch lãi suất giai đoạn 2016-2020.

Riêng Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH), ngân sách nhà nước cấp 50%, tự huy động 50%. Đến nay, ngân sách đã cấp đủ 1.163 tỉ cho NHCSXH (giai đoạn 2016-2020). 

Đến thời điểm 31/8/2019, dư nợ cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định 100 tại NHCSXH đạt 1.774 tỉ đồng với 5.452 khách hàng còn dư nợ trên 61 tỉnh, thành phố.

Chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH

Đến 31/8/2019, tổng dư nợ các chương trình tín dụng chính sách đạt 199.823 tỉ đồng, tăng 6,4% so với cuối năm 2018, với gần 6,6 triệu khách hàng còn dư nợ. 

Trong đó, dư nợ tập trung ở một số chương trình: cho vay hộ nghèo đạt 35.888 tỉ đồng (chiếm tỉ trọng 17,96% tổng dư nợ); cho vay hộ cận nghèo đạt 31.572 tỉ đồng (chiếm 15,8% tổng dư nợ); cho vay hộ mới thoát nghèo đạt 33.159 tỉ đồng (chiếm 16,59% tổng dư nợ); 

Cho vay học sinh, sinh viên đạt 11.037 tỉ đồng (chiếm tỉ trọng 5,52% tổng dư nợ); cho vay hộ gia đình sản xuất kinh doanh và thương nhân vùng khó khăn đạt 23.627 tỉ đồng (chiếm 11,82% tổng dư nợ); cho vay giải quyết việc làm đạt 17.285 tỉ đồng (chiếm tỉ trọng 8,65% tổng dư nợ); cho vay nước sạch vệ sinh môi trường nông thôn đạt 34.035 tỉ đồng (chiếm tỉ trọng 17% tổng dư nợ).

Từ ngày 1/3/2019, mức cho vay tối đa đối với hộ nghèo nâng từ 50 triệu đồng/hộ lên 100 triệu đồng/hộ và nâng thời hạn cho vay tối đa từ 60 tháng lên 120 tháng. 

Riêng đối với chương trình cho vay học sinh, sinh viên, trên cơ sở kiến nghị của cử tri, vừa qua NHNN đã phối hợp với Bộ Tài chính báo cáo đề xuất Thủ tướng Chính phủ chấp thuận điều chỉnh nâng mức cho vay đối với học sinh, sinh viên từ 1,5 triệu đồng/tháng/HSSV dự kiến lên 2,5 triệu đồng/tháng/HSSV để đáp ứng kịp thời vốn cho học sinh, sinh viên.

Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV)

Nhằm tạo khuôn khổ pháp lí cho hoạt động trợ giúp phát triển DNNVV, trong đó có chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng, thời gian qua, NHNN đã chủ động phối hợp với các Bộ, ngành trong việc xây dựng các văn bản hướng dẫn Luật hỗ trợ DNNVV .

NHNN cũng chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DNNVV trong việc tiếp cận vốn như: đổi mới qui trình, đơn giản hóa thủ tục vay vốn; xây dựng các chương trình, gói tín dụng với lãi suất hợp lí cho DNNVV; nghiên cứu phát triển các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng phù hợp với qui mô và hoạt động của DNNVV.