Thanh tra kiến nghị rà soát hàng trăm hồ sơ mua nhà ở xã hội không hợp lệ ở Đồng Nai

Hàng trăm hồ sơ mua nhà ở xã hội tại ba dự án tại Đồng Nai được Thanh tra TP Đồng Nai kiến nghị rà soát sau khi cơ quan này phát hiện nhiều hồ sơ có thông tin không khớp với dữ liệu của cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội cùng hàng loạt sai phạm trong quá trình triển khai dự án.

Kết luận của thanh tra TP Đồng Nai về việc chấp hành các quy định trong bán, cho thuê và thuê mua nhà ở xã hội tại ba dự án trên địa bàn, chỉ ra nhiều sai phạm của chủ đầu tư trong quá trình mở bán, xét duyệt hồ sơ người mua, xác định giá bán và công tác quản lý của cơ quan chức năng.

Ba dự án được thanh tra gồm chung cư nhà ở xã hội tại phường Long Thành do Công ty CP Long Thành Riverside làm chủ đầu tư; dự án nhà ở xã hội thuộc khu dân cư Thái Thành - Thuận Lợi của Công ty TNHH Bất động sản Thuận Lợi Thái Thành; và dự án nhà ở xã hội trên khu đất 1,4 ha tại phường Long Hưng do Công ty CP Chương Dương Homeland làm chủ đầu tư.

Trong đó, dự án chung cư nhà ở xã hội tại phường Long Thành do Công ty CP Long Thành Riverside làm chủ đầu tư, có quy mô 628 căn hộ, phát sinh nhiều sai phạm nhất.

Theo kết luận thanh tra, chủ đầu tư công khai thông tin mở bán chậm 91 ngày so với quy định. Trong hai đợt mở bán đầu năm nay, thời gian tiếp nhận hồ sơ chỉ kéo dài một ngày, thay vì tối thiểu 30 ngày. Dù số lượng hồ sơ đăng ký vượt số căn hộ mở bán, doanh nghiệp không tổ chức bốc thăm lựa chọn người mua theo quy định.

Qua đối chiếu dữ liệu, 107 hồ sơ được doanh nghiệp xác nhận đối tượng và thu nhập nhưng không phải nơi người đăng ký đang làm việc và tham gia bảo hiểm xã hội. Có thêm 151 trường hợp được xác nhận thu nhập nhưng không có dữ liệu tham gia bảo hiểm xã hội tại chính doanh nghiệp đó. Ngoài ra, 29 người có mức thu nhập năm 2025 vượt ngưỡng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Thanh tra cũng xác định chủ đầu tư thu tiền đặt cọc 50 triệu đồng với các căn hộ có giá dưới một tỷ đồng, vượt mức giới hạn theo quy định. Doanh nghiệp còn đưa tỷ lệ chi phí hợp lý, hợp lệ vào phương án giá bán ở mức 15% chi phí đầu tư xây dựng, cao hơn định mức theo quy định.

Tại dự án nhà ở xã hội thuộc khu dân cư Thái Thành - Thuận Lợi quy mô 138 căn nhà liền kề, Thanh tra xác định doanh nghiệp không công khai đầy đủ thời điểm kết thúc tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua. Chủ đầu tư cũng lập danh sách người mua gửi Sở Xây dựng nhiều lần khi chưa kết thúc thời gian nhận hồ sơ.

Trong 86 hồ sơ đăng ký mua được tiếp nhận tại dự án, có 76 trường hợp được doanh nghiệp xác nhận thu nhập nhưng không có dữ liệu tham gia bảo hiểm xã hội tại đơn vị xác nhận.

Đối với dự án nhà ở xã hội tại phường Long Hưng quy mô 1.098 căn hộ, Thanh tra xác định doanh nghiệp chậm công khai thông tin dự án 279 ngày kể từ khi khởi công và không báo cáo bằng văn bản số lượng căn hộ dự kiến mở bán cho cơ quan quản lý.

Đến thời điểm thanh tra, chủ đầu tư đã ký hợp đồng bán nhà ở xã hội cho 110 khách hàng. Qua kiểm tra xác suất 9 hồ sơ, Thanh tra phát hiện 3 trường hợp không tham gia bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp đã xác nhận hồ sơ. Chủ đầu tư cũng lập danh sách người mua gửi Sở Xây dựng nhiều lần khi chưa kết thúc thời gian nhận hồ sơ.

Thanh tra TP Đồng Nai cho rằng Sở Xây dựng chưa kịp thời phát hiện các sai sót trong hồ sơ do chủ đầu tư chuyển đến và chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc kiểm tra, xác định đối tượng mua nhà ở xã hội.

Cơ quan này kiến nghị Sở Xây dựng phối hợp với các chủ đầu tư rà soát toàn bộ hồ sơ có thông tin không khớp với dữ liệu của cơ quan thuế và bảo hiểm xã hội. Trường hợp không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội sẽ bị hủy hợp đồng, thu hồi căn hộ theo quy định; nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự, hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan điều tra.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra một số bất cập trong quy định hiện hành về nhà ở xã hội. Theo đó, việc xác định người mua chưa có nhà ở hiện chủ yếu dựa vào thông tin trên giấy chứng nhận, trong khi nhiều trường hợp đã có nhà nhưng chưa đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Quy định về thu nhập cũng chưa làm rõ khái niệm "thu nhập thực nhận", chưa tính đến trường hợp người lao động có nhiều nguồn thu và chưa quy định trách nhiệm bắt buộc của doanh nghiệp trong việc xác nhận thu nhập.

Vì vậy, Thanh tra TP Đồng Nai đề xuất Chính phủ và Bộ Xây dựng sửa đổi các quy định về công khai thông tin dự án, quy trình mở bán, xác định giá bán và điều kiện mua nhà ở xã hội. Đồng thời, cơ quan này kiến nghị nghiên cứu sử dụng dữ liệu của cơ quan thuế để xác nhận thu nhập thay cho cơ chế doanh nghiệp tự xác nhận như hiện nay.