PYN Elite chốt 65 triệu euro lợi nhuận từ STB, gọi diễn biến thị trường năm nay là ‘gần như phi lý’

PYN Elite bắt đầu đầu tư vào Sacombank từ tháng 11/2022. Đến giữa tháng 9, tổng mức sinh lời trên khoản đầu tư STB đã vượt 150 triệu euro, trong đó khoảng 65 triệu euro được hiện thực hóa thông qua các lần bán bớt cổ phiếu.

Việc giảm tỷ trọng một phần đến từ giới hạn tập trung, theo đó một cổ phiếu không được chiếm quá 20% danh mục. Dù đã nhiều lần bán ra, STB vẫn chiếm gần 18% và tiếp tục là khoản đầu tư lớn nhất.

Trong thư gửi nhà đầu tư ngày 26/9, ông Petri Deryng, nhà điều hành PYN Elite, cho rằng thị trường năm nay có lúc vận động “gần như phi lý”, khi nhiều doanh nghiệp lớn, thanh khoản tốt và có kết quả kinh doanh tích cực vẫn giảm giá. VN-Index trong khi đó được nâng đỡ đáng kể bởi VIC, khiến khoảng cách giữa chỉ số và hiệu suất của nhiều quỹ chủ động ngày càng lớn.

Lợi nhuận doanh nghiệp tăng, giá cổ phiếu chưa phản ánh

Diễn biến năm nay là một thách thức đối với các quỹ chủ động chọn cổ phiếu. Theo ông, thị trường có lúc vận động “gần như phi lý”, khi nhiều doanh nghiệp lớn, thanh khoản tốt và công bố kết quả kinh doanh tích cực vẫn giảm giá, trong khi VN-Index được nâng đỡ đáng kể bởi VIC.

Lợi nhuận nửa đầu năm của các doanh nghiệp niêm yết tăng khoảng 46%. Nếu loại các yếu tố bất thường, tăng trưởng lợi nhuận cả năm được kỳ vọng vẫn đạt 20–25%.

Dù vậy, mặt bằng định giá tiếp tục đi xuống. Theo dữ liệu Bloomberg, thị trường rộng nếu loại Vingroup đang giao dịch ở mức P/E dự phóng 2027 khoảng 8,8 lần. VN-Index tăng nhẹ từ đầu năm, nhưng phần tăng chủ yếu đến từ VIC và một số cổ phiếu dầu khí, trong khi nhiều mã khác vẫn chịu áp lực giảm.

Lý giải khoảng cách giữa tăng trưởng lợi nhuận và thị giá, quỹ tập trung vào hai yếu tố là cán cân thương mại và chiến sự tại Iran.

Giá chip nhớ tăng mạnh trong mùa xuân và mùa hè khiến chi phí nhập khẩu linh kiện của ngành sản xuất tăng lên. PYN Elite ước tính riêng yếu tố này tác động khoảng 25 tỷ USD đến cán cân thương mại, trong khi giá dầu nhập khẩu cao làm thâm hụt tăng thêm khoảng 6 tỷ USD.

Thâm hụt thương mại làm suy giảm nguồn cung USD và khiến điều kiện thanh khoản trong nước căng hơn. Cùng lúc, chiến sự Iran đẩy kỳ vọng lạm phát toàn cầu lên cao, còn lãi suất USD gia tăng khiến dư địa điều hành tiền tệ trở nên khó khăn hơn.

Trong bối cảnh lãi suất và thanh khoản chịu áp lực, lãi suất tiền gửi trong nước tăng mạnh cùng lợi suất trái phiếu chính phủ. Một phần dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân vì vậy chuyển từ cổ phiếu sang tiền gửi ngân hàng.

P/E top 7 danh mục còn 8,9 lần

Bức tranh định giá thấp cũng thể hiện ngay trong các khoản đầu tư lớn nhất.

Tại ngày 16/9, 7 cổ phiếu gồm STB, HPG, MWG, FPT, HVN, VIB và OCB chiếm tổng cộng 67% danh mục. P/E gộp theo ước tính của quỹ ở mức 8,9 lần cho năm 2026, giảm còn 6 lần cho 2027 và 4,8 lần cho 2028.

Ngoài STB, HPG là khoản đầu tư lớn thứ hai với tỷ trọng hơn 14%. Lợi nhuận 12 tháng của Hòa Phát tăng 77% so với cùng kỳ, trong khi giá cổ phiếu giảm 11%. P/E 2026 được ước tính khoảng 6,7 lần.

Nhà điều hành quỹ đánh giá triển vọng lợi nhuận HPG những năm tới vẫn tích cực nhờ đầu tư hạ tầng. Ngoài mảng thép, dự án Đại lộ sông Hồng, nơi HPG được cho là nắm 30% lợi ích, cũng được nhìn nhận như một phần giá trị bổ sung cho doanh nghiệp trong những năm tới.

MWG cũng thể hiện sự phân kỳ giữa lợi nhuận và thị giá. Lợi nhuận 12 tháng tăng 96%, trong khi cổ phiếu giảm 18% từ đầu năm và P/E xuống dưới 9 lần.

Chuỗi Bách Hóa Xanh tiếp tục tăng tốc mở mới và doanh thu, còn các mảng điện máy, điện thoại và thiết bị công nghệ duy trì kết quả tích cực. Kết quả ba quý gần nhất được đánh giá vượt kỳ vọng.

Với FPT, lượng đơn hàng mới và tăng trưởng lợi nhuận chưa đủ hỗ trợ thị giá. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn được nhìn nhận có chất lượng cao và còn dư địa mở rộng thị phần dịch vụ công nghệ thông tin toàn cầu. AI cũng được xem là yếu tố có thể mang lại nhiều cơ hội hơn rủi ro trong dài hạn.

Sau nhịp điều chỉnh của nhiều cổ phiếu, ông Petri Deryng cho rằng định giá danh mục hiện ở mức thấp. Ông đồng thời lưu ý cổ phiếu rẻ vẫn có thể tiếp tục rẻ hơn trong ngắn hạn, nhưng nếu tăng trưởng lợi nhuận duy trì, dư địa tăng trước khi mặt bằng định giá trở lại mức hợp lý vẫn còn lớn.

Một yếu tố được kỳ vọng cải thiện là cán cân thương mại. Tháng 8, thâm hụt đã thu hẹp về gần mức cân bằng. Do phần lớn linh kiện nhập khẩu được sử dụng để sản xuất hàng xuất khẩu, dòng tiền có độ trễ trước khi quay trở lại, qua đó tạo cơ sở để cán cân thương mại chuyển sang thặng dư trong mùa thu.