Ông Trump ‘quay xe’ nhanh chóng, hủy mức phí 20% với tàu chở hàng tại Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hủy kế hoạch áp phí 20% với các lô hàng được vận chuyển qua eo biển Hormuz sau lời kêu gọi của các đồng minh tại vùng Vịnh.

Ông Trump ra quyết định trên vào ngày 14/7, chỉ một ngày sau khi công bố mức phí dự kiến. Khoản doanh thu dự kiến ​​sẽ được bù đắp bằng tiền đầu tư trực tiếp vào Mỹ từ các quốc gia vùng Vịnh trong thời gian tới. Ông không nêu cụ thể số tiền đầu tư hay những quốc gia nào sẽ tham gia kế hoạch này.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ viết: “Dựa trên những cuộc thảo luận rất hiệu quả với giới lãnh đạo Trung Đông, tôi đã quyết định thay thế khoản phí hoàn trả 20% cho Mỹ bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư mà các quốc gia vùng Vịnh sẽ thực hiện tại Mỹ...

Chúng ta sẽ chứng kiến ​​dòng vốn đầu tư vào các nhà máy, cơ sở sản xuất và trang thiết bị đổ về Mỹ với quy mô lịch sử, giúp tạo thêm hàng triệu việc làm có thu nhập cao cho người lao động”.

Tuy ông Trump từ bỏ kế hoạch gây tranh cãi trên, Mỹ vẫn triển khai kế hoạch phong tỏa các cảng của Iran gần Hormuz. Quân đội Mỹ cho biết lệnh phong tỏa này đã có hiệu lực từ 16h ngày 14/7 (theo giờ Washington).

Ngoài ra, Mỹ cũng đã tiến hành một đợt tấn công mới nhắm vào các mục tiêu của Iran, nhằm làm suy yếu khả năng tấn công tàu thương mại tại Hormuz của nước này.

Việc ông Trump hủy bỏ khoản phí 20% tại Hormuz cho thấy rõ cách tiếp cận thiếu nhất quán của Nhà Trắng đối với tuyến đường thủy huyết mạch này.

Trong những tháng trước, giới chức Mỹ đã dao động quanh vấn đề tàu thuyền có nên được di chuyển qua Hormuz miễn phí hay không, và nếu không thì nước nào có quyền thu phí. Phía Iran thì kiên quyết rằng nước này kiểm soát Hormuz và có quyền thu phí theo ý muốn.

Đồng thời, quyết định “quay xe” mới nhất cũng củng cố niềm tin vào chiến lược TACO (Trump Always Chicken Out - ông Trump luôn lùi bước) - tức ông chủ Nhà Trắng sẽ hủy bỏ các kế hoạch nếu nó gây quá nhiều tranh cãi hoặc khiến thị trường phản ứng quá tiêu cực.

Sau đó, khi các phóng viên Mỹ trực tiếp hỏi ông Trump về lý do từ bỏ kế hoạch thu phí tại Hormuz, ông cho biết các đại diện từ Arab Saudi, Qatar, Bahrain, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Arab (UAE) đã kêu gọi ông “thực hiện theo cách khác" thông qua các cam kết tài chính đối với Mỹ.

“Tôi không thích ý tưởng về việc thu phí. Họ sẽ thực hiện các khoản đầu tư khổng lồ vào Mỹ, và tôi thích phương án đó hơn nhiều”, ông cho biết.

Hiện chưa rõ liệu có quốc gia vùng Vịnh nào đưa ra các cam kết tài chính mới hay không. Theo nguồn tin của Bloomberg, ít nhất một quốc gia Trung Đông đã cho biết họ không đồng ý tăng mức cam kết đầu tư hiện tại để đổi lấy việc tàu thuyền được miễn phí quá cảnh qua eo biển này.

Sau bài đăng của ông Trump, giá dầu có lúc đã thu hẹp đà tăng trong phiên 14/7 rồi sau đó phục hồi trở lại. Kết phiên, giá dầu Brent tăng gần 2% lên 84,73 USD/thùng - mức cao nhất trong khoảng một tháng qua.

Bất kể khoản phí nào tại Hormuz - dù được áp đặt bởi Mỹ hay Iran - cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các đồng minh của Mỹ trên toàn cầu, bao gồm các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh và các nền kinh tế châu Á phụ thuộc vào nguồn cung này.

Ngoài ra, việc thu phí có nguy cơ khuyến khích các nước khác áp dụng biện pháp tương tự tại các tuyến đường thủy trên khắp thế giới.

Mặc dù ông Trump đã tạm gác lại ý tưởng này, nhưng nó có thể sẽ lại được nhắc đến trong tương lai.

Ông đã đề cập đến khả năng Mỹ thu phí tại Hormuz kể từ đầu tháng 4 Điều này cho thấy ông có thể vẫn còn ý định tìm cách được hoàn trả chi phí cho các hoạt động của hải quân Mỹ tại eo biển này.