Moody's Ratings: Những xu hướng mới đang định hình phân khúc tài sản trị giá 2.000 tỷ USD

Tín dụng tư nhân (private credit) là các khoản cho vay được thực hiện bởi các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản hoặc các tổ chức tài chính ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống, thay vì thông qua thị trường trái phiếu hay các khoản vay ngân hàng.

Người đi vay thường là các doanh nghiệp cần nguồn vốn linh hoạt hoặc những khoản tài trợ có cấu trúc phức tạp mà ngân hàng khó đáp ứng.

Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh, tín dụng tư nhân hiện đã phát triển thành một thị trường trị giá khoảng 2.000 tỷ USD. Theo Moody's Ratings, thị trường này đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, khi không chỉ quy mô mở rộng mà cả đối tượng khách hàng, cấu trúc giao dịch và mức độ gắn kết với hệ thống tài chính cũng thay đổi.

Quy mô thị trường mở rộng, khách hàng cũng thay đổi

Khi quy mô thị trường tăng lên, trọng tâm của tín dụng tư nhân cũng dịch chuyển. Trước đây các quỹ chủ yếu tài trợ cho các thương vụ M&A bằng đòn bẩy (leveraged buyout), còn nay dòng vốn ngày càng hướng tới những doanh nghiệp quy mô lớn, có xếp hạng tín nhiệm cao hơn và các dự án cần nguồn vốn dài hạn.

Theo Moody's Rating, nhu cầu vay vốn hiện tập trung vào các lĩnh vực như hạ tầng phục vụ AI. Đây là lĩnh vực có nhu cầu đầu tư rất lớn nhưng khó huy động đủ vốn thông qua thị trường đại chúng hoặc hệ thống ngân hàng truyền thống. Riêng các công ty điện lực tại Mỹ được ước tính sẽ cần đầu tư khoảng 250 tỷ USD mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2028.

Khoảng trống tài trợ này mở ra cơ hội cho các quỹ tín dụng tư nhân, vốn hiện đã đủ năng lực thực hiện các thương vụ trị giá hàng tỷ USD. Cùng với đó, các cấu trúc tài chính cũng ngày càng đa dạng để đáp ứng nhu cầu vốn lớn và thời gian đầu tư kéo dài của doanh nghiệp.

Cơ hội lớn hơn, nhưng rủi ro cũng phức tạp hơn

Sự dịch chuyển sang các dự án hạ tầng và AI  khiến các quỹ tín dụng tư nhân ngày càng tham gia vào những cấu trúc tài chính quy mô lớn và phức tạp hơn.

Theo Moody's, các mô hình như liên doanh (joint venture), công ty phục vụ mục đích đặc biệt (SPV) hay vốn lai giữa nợ và vốn chủ sở hữu (hybrid capital) đang được sử dụng ngày càng nhiều để huy động nguồn vốn. Những cấu trúc này cho phép các quỹ tham gia vào những dự án có thời gian thu hồi vốn kéo dài.

Tuy nhiên, mặt trái là việc đánh giá rủi ro tín dụng trở nên khó khăn hơn. Dù nhiều giao dịch được ghi nhận ngoài bảng cân đối kế toán, doanh nghiệp vẫn có thể phải gánh các nghĩa vụ tài chính phát sinh từ những cam kết hoặc điều khoản trong tương lai.

Vì vậy, theo Moody's Ratings, việc đánh giá rủi ro không còn chỉ dựa trên quy mô nợ vay mà phải xem xét cả cấu trúc giao dịch, cơ chế quản trị và các nghĩa vụ tiềm ẩn.

Tín dụng tư nhân ngày càng gắn chặt với hệ thống tài chính

Sự phát triển của thị trường cũng kéo theo mối liên kết ngày càng lớn giữa tín dụng tư nhân với các định chế tài chính truyền thống. Moody's cho biết giới quản lý hiện xem tín dụng tư nhân là một kênh có thể truyền dẫn rủi ro giữa ngân hàng, công ty bảo hiểm, các nhà quản lý tài sản và nhà đầu tư cá nhân.

Một trong những dấu hiệu rõ nhất là sự tham gia ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng. Các ngân hàng Mỹ hiện có tổng cam kết khoảng 505 tỷ USD đối với các quỹ tín dụng tư nhân, trong đó 348 tỷ USD đã được giải ngân.

Tại châu Âu, con số này lần lượt là 200 tỷ euro và 120 tỷ euro. Đáng chú ý, 76% tổng giá trị cho vay của các ngân hàng châu Âu đối với các quỹ tín dụng tư nhân tập trung tại 5 ngân hàng lớn nhất, cho thấy hoạt động cấp vốn chủ yếu nằm trong tay một số định chế tài chính lớn.

Bên cạnh đó, các công ty bảo hiểm cũng đang tăng tỷ trọng đầu tư vào tín dụng tư nhân để tìm kiếm lợi suất cao hơn và đa dạng hóa danh mục.

Theo các chuyên gia của Moody's, tỷ trọng nắm giữ loại tài sản này của các doanh nghiệp bảo hiểm tại Anh và châu Âu tiếp tục tăng trong năm 2025 và dự kiến sẽ mở rộng sang những tài sản có cấu trúc phức tạp hơn trong thời gian tới.

Châu Á - Thái Bình Dương đi theo một lộ trình khác

Theo Moody's, thị trường tín dụng tư nhân tại châu Á - Thái Bình Dương (APAC) đang phát triển theo một quỹ đạo khác so với Mỹ và châu Âu. Khu vực này hiện ít chịu tác động từ một số rủi ro nổi bật tại Mỹ, ví dụ như các sản phẩm tín dụng tư nhân dành cho nhà đầu tư cá nhân hay mức độ tập trung cao vào doanh nghiệp phần mềm và AI.

Tuy nhiên, APAC cũng đối mặt với những thách thức riêng, bao gồm môi trường pháp lý phân mảnh và sự khác biệt về hệ thống pháp luật giữa các quốc gia.

Động lực tăng trưởng của tín dụng tư nhân tại APAC chủ yếu đến từ khoảng trống tài trợ khi các ngân hàng ngày càng thận trọng hơn trong hoạt động cho vay. Dù ngân hàng vẫn chiếm hơn 80% tổng nguồn vốn tài trợ doanh nghiệp trong khu vực, các quy định về vốn và quản trị rủi ro khiến họ ngần ngại cấp tín dụng cho những khoản vay có mức độ rủi ro cao hoặc cấu trúc phức tạp.

Điều này mở ra cơ hội cho các quỹ tín dụng tư nhân mở rộng sang những phân khúc ngách mà ngân hàng dần rút lui. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa, dân số trẻ và nhu cầu đầu tư vào hạ tầng số, giao thông, năng lượng và bất động sản tiếp tục tạo ra nhu cầu vốn lớn.