Khi bóng đá Anh thành 'mỏ vàng' của giới đầu tư Mỹ: Mối duyên vì lợi nhuận hay sự khan hiếm?

Giải Ngoại hạng Anh - giải đấu bóng đá nổi tiếng hàng đầu thế giới - sẽ khởi tranh trở lại vào ngày 21/8, với nhà đương kim vô địch Arsenal bắt đầu hành trình bảo vệ danh hiệu.

Người Mỹ, vốn nổi tiếng với niềm đam mê bóng rổ, bóng chày và bóng bầu dục, cũng ngày càng chú ý đến giải đấu này. Mối quan tâm đó không chỉ được thể hiện qua lượng khán giả truyền hình, mà còn hiện diện các cuộc họp hội đồng quản trị. Trong những năm qua, các câu lạc bộ bóng đá Anh đã trở thành những khoản đầu tư “nóng” đối với giới siêu giàu và tổ chức đầu tư Mỹ.

Bắt đầu từ việc gia đình Glazer tiếp quản đội Manchester United năm 2005, các nhà đầu tư Mỹ hiện đã kiểm soát 11 trong số 20 đội bóng đang thi đấu tại Ngoại hạng Anh.

Ngay cả những câu lạc bộ nhỏ hơn cũng thu hút được sự quan tâm của các ngôi sao Mỹ. Một số thương vụ nổi tiếng bao gồm nam diễn viên Ryan Reynolds và Rob McElhenney mua lại đội bóng hạng năm của xứ Wales hồi năm 2020, hay rapper Snoop Dogg đầu tư vào đội bóng hạng hai Swansea City trong năm nay.

Cải thiện hiệu quả sinh lời

Vào tháng 10/2010, tập đoàn Fenway Sports Group (FSG) của tỷ phú đầu tư John W Henry nhận thấy cơ hội giải cứu câu lạc bộ Liverpool khỏi cảnh vỡ nợ, với mức giá chỉ 300 triệu bảng Anh. Và họ đã nắm lấy nó.

Gần 16 năm sau, tỷ phú người Mỹ đang đứng trước cơ hội thu về khoản lợi nhuận khổng lồ từ thương vụ trên. FSG xác nhận đang đàm phán với một nhóm nhà đầu tư về việc bán một phần cổ phần thiểu số tại Liverpool.

Một số nguồn tin cho biết thương vụ có thể định giá Liverpool ở mức 6 tỷ USD. Dưới sự hậu thuẫn tài chính của FSG, Liverpool đã tìm lại ánh hào quang, giành hai chức vô địch Ngoại hạng Anh và một danh hiệu Champions League.

Theo các nhà phân tích tài chính bóng đá, các doanh nhân Mỹ nhận thấy họ có tiềm năng kiếm lời tốt khi chứng kiến những sự thiếu hiệu quả trong hoạt động hàng ngày của các đội bóng Anh và châu Âu.

Theo truyền thống, các câu lạc bộ này được vận hành với mục tiêu phục vụ người hâm mộ, và phần lớn thường xuyên thua lỗ. Việc tối đa hóa doanh thu hiếm khi là ưu tiên hàng đầu của các đội bóng Anh.  Deloitte cho biết chỉ 8 câu lạc bộ Ngoại hạng Anh ghi nhận lợi nhuận hoạt động trong mùa giải 2024/25, trong khi toàn giải đấu ghi nhận tổng lỗ trước thuế 948 triệu bảng Anh (khoản 1,26 tỷ USD).

Tuy nhiên, Deloitte cũng cảnh báo các chủ sở hữu không nên thương mại hóa câu lạc bộ quá mức, bởi điều đó có thể khiến người hâm mộ quay lưng. Khi sự thất vọng gia tăng, họ có thể ngừng mua vé đến sân.

Ngoài ra, doanh thu tăng trưởng không nhất thiết giúp cổ đông đạt lợi nhuận vượt trội. Cổ phiếu của Manchester United tăng 30% trong 5 năm qua nhưng vẫn chưa vượt qua mức đỉnh ghi nhận năm 2018. Trong cùng giai đoạn, cổ phiếu của Juventus giảm gần 70%.

Sự khan hiếm và định giá

Sự khan hiếm tạo ra giá trị. Trên thế giới chỉ có vài chục câu lạc bộ bóng đá hàng đầu, nhiều trong số đó có lịch sử từ cuối những năm 1800.

Ông Amber Pinto, đối tác tại công ty đầu tư thể thao Pinto Capital, nói với CNBC: “Các câu lạc bộ bóng đá là một tài sản quý hiếm, và có thể nói rằng các câu lạc bộ Anh là hiếm nhất - với lịch sử lâu đời. Thể thao trực tiếp cũng là một trong những thứ hiếm hoi không thể bị thay thế bằng AI”.

Đó là còn chưa kể đến những phần thưởng hấp dẫn dành cho các đọi bóng thành công ở giải Ngoại hạng Anh.

Doanh thu truyền hình từ lâu đã là nguồn thu quan trọng đối với các câu lạc bộ thi đấu ở giải đấu hàng đầu nước Anh.

Tại Anh, bản quyền phát sóng được bán cho nhiều nhà cung cấp, trong đó có Sky Sports, TNT Sports và gần đây là các nền tảng streaming như Amazon Prime.

Khoản tiền thu được sau đó được phân bổ cho 20 đội bóng Ngoại hạng Anh. Trong đó, 50% được chia đều cho các đội, 25% được phân bổ dựa trên vị trí cuối mùa trên bảng xếp hạng và 25% dựa trên số trận đấu của mỗi đội được truyền hình trực tiếp.

Trong mùa giải 2024/25, các câu lạc bộ Ngoại hạng Anh thu về hơn 3,3 tỷ bảng Anh từ bản quyền truyền hình, tương đương 50% tổng doanh thu, theo Deloitte.

Định giá là yếu tố then chốt trong mọi thương vụ đầu tư. Ông Kieran Maguire, phó giáo sư tài chính bóng đá tại Đại học Liverpool, chỉ ra rằng trong trường hợp của Liverpool, tầm ảnh hưởng toàn cầu và thương hiệu mạnh là lý do khiến câu lạc bộ có mức giá hàng tỷ USD.

“Con số 6 tỷ USD không phải là quá cao trong thị trường hiện nay. Nó cho thấy sự khan hiếm của các câu lạc bộ bóng đá hàng đầu và sự sẵn lòng của các tỷ phú trong việc đầu tư vào chúng”, ông Maguire nói với CNBC.

Ông Pinto cũng có nhận định tương tự. Ông cho biết: “Nhiều năm trước, giới siêu giàu, các văn phòng gia đình và các nhà quản lý quỹ sẽ không cân nhắc việc phân bổ vốn cho thể thao, nhưng giờ đó đã trở thành một lĩnh vực được quan tâm hàng đầu”.