Cuộc cách mạng 'không hoa hồng' chấn động ngành gọi xe châu Á: Startup 4 năm tuổi cho tài xế giữ hết tiền cước, thực hiện 190.000 chuyến đi/ngày

Mô hình kinh doanh dựa trên việc trích tỷ lệ hoa hồng cao từ tài xế - vốn là “bình sữa” nuôi sống các gã khổng lồ gọi xe công nghệ toàn cầu - đang lung lay tại Ấn Độ.

Tác nhân gây ra sự hỗn loạn này không phải là một thế lực ngoại bang, mà là Namma Yatri, startup nội địa chỉ mới bước sang tuổi thứ 4. Xuất phát điểm vào năm 2022 như một ứng dụng kết nối xe lam, tân binh này đang tái định nghĩa lại cán cân quyền lực giữa nền tảng công nghệ và người lao động.

Phát súng tiên phong 

Thay vì bào mòn thu nhập của tài xế bằng mức chiết khấu đắt đỏ trên mỗi chuyến đi, Namma Yatri đi tiên phong áp dụng cơ chế kinh doanh dựa trên phí thành viên (subscription). Tài xế chỉ cần đóng một khoản phí duy trì tượng trưng cố định và được giữ lại trọn vẹn 100% số tiền cước thu từ khách hàng.

Chiến lược “vị nhân sinh” này đã mang lại những con số tăng trưởng ấn tượng. Tính đến giữa năm 2025, ứng dụng đã bành trướng ra hơn 15 đô thị lớn nhỏ tại Ấn Độ. Hệ thống xử lý đều đặn gần 190.000 chuyến đi mỗi ngày, trong khi mạng lưới kết nối 638.000 tài xế, giúp họ bỏ túi tổng thu nhập vượt mốc 175 triệu USD kể từ ngày thiết lập nền tảng.

Sự trỗi dậy của Namma Yatri đã tạo ra một hiệu ứng domino trên toàn thị trường. Các đối thủ sừng sỏ có thâm niên như Ola, Rapido và mới nhất là Uber đều buộc phải “quay xe”, vội vã điều chỉnh cấu trúc vận hành để cung cấp các gói cước đăng ký tương tự nhằm giữ chân tài xế.

“Namma Yatri đang đóng vai trò hạt nhân trong làn sóng dịch chuyển mô hình thanh toán của toàn ngành”, bà Sarayu Natarajan, Nhà sáng lập Viện nghiên cứu công nghệ và xã hội Aapti, nhận định.

Cho dù xét về quy mô tổng thể, Namma Yatri vẫn lép vế trước các thế lực cũ, song ông Saurav Kumar Chachan từ công ty tư vấn Redseer khẳng định startup này đang nắm quyền dẫn dắt xu hướng: “Tài xế nhìn nhận đây là bến đỗ tối ưu hơn, và các ông lớn buộc phải chuyển mình theo dòng chảy thị trường”.

Sự hậu thuẫn của công nghệ mở 

Đằng sau tư duy đột phá của Namma Yatri là sự hợp lực giữa Juspay – một công ty fintech do SoftBank rót vốn – và Quỹ Tương tác trong Kinh tế số (FIDE), một tổ chức phi lợi nhuận chuyên xây dựng hạ tầng số dựa trên giao thức mở.

Ngay từ khi thai nghén, đội ngũ phát triển đã ngồi lại với Liên đoàn lái xe (ARDU) tại thủ phủ công nghệ Bengaluru để mổ xẻ những “nỗi đau” của các mô hình gọi xe đương đại.

Giai đoạn đầu ra mắt (tháng 11/2022), ứng dụng hoàn toàn miễn phí nhằm thu hút người dùng. Đến giữa năm 2023, Moving Tech Innovations (công ty tách ra từ Juspay để vận hành Namma Yatri, hiện được chèo lái bởi CEO Shanmugavel và COO Magizhan Selvan) bắt đầu thu phí bản quyền linh hoạt theo khu vực.

Tại phần lớn các bang, tài xế xe lam chỉ cần trả 25 rupee (29 xu Mỹ) mỗi ngày để chạy không giới hạn, hoặc chọn trả 3,5 rupee (4 xu Mỹ) cho mỗi chuyến trong 10 đơn hàng đầu tiên.

Đại diện công ty cho biết mô hình này tương tự như cách trả tiền theo mức độ sử dụng của ngành điện toán đám mây. Doanh nghiệp chỉ thu một khoản phí nhỏ để duy trì hệ thống và dịch vụ, biến đây thành mối quan hệ đối tác bền vững nhiều năm.

“Phản hồi rất tích cực. Đây được thiết kế như những mối quan hệ đối tác dài hạn, nhiều năm. Giá cả của chúng tôi rất phải chăng, hoàn toàn linh hoạt và có thể được duy trì thông qua phí đăng ký của người dùng. Nó tương tự như mô hình trả tiền theo mức sử dụng được các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và công nghệ áp dụng. Điều này mang lại lợi ích lớn cho chính phủ và cộng đồng”, theo Namma Yatri. “Chúng tôi là đơn vị tiên phong trong mô hình không hoa hồng: tài xế giữ toàn bộ tiền cước và chúng tôi chỉ tính một khoản phí đăng ký nhỏ cho công nghệ và dịch vụ”.

Tiềm năng này đã thuyết phục hoàn toàn các nhà đầu tư sừng sỏ. Năm 2024, công ty gọi vốn thành công 11 triệu USD từ Google cùng hai quỹ đầu tư mạo hiểm danh tiếng là Blume Ventures và Antler.

Bài toán lợi nhuận và áp lực từ các bản sao

Dù ghi điểm về mặt xã hội khi là ứng dụng duy nhất minh bạch hóa dữ liệu tài xế và nỗ lực đưa phụ nữ vào ngành, Namma Yatri vẫn đang phải đối mặt với những thách thức nội tại gay gắt. Theo dữ liệu từ Tracxn, trong giai đoạn từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2024, công ty ghi nhận khoản lỗ 3,3 crore rupee (khoảng 387.000 USD) trên mức doanh thu 2,2 crore rupee (258.000 USD).

Một bộ phận đối tác tại Bengaluru cũng bày tỏ sự hoài nghi về tính minh bạch thu nhập thực tế của ứng dụng, đồng thời lo ngại doanh nghiệp sẽ tăng phí đăng ký trong tương lai sau khi đã thâu tóm được thị trường.

Nhiều khách hàng thừa nhận vào giờ cao điểm, tính năng định vị và điều xe của Uber hay Rapido vẫn nhỉnh hơn Namma Yatri nhờ công nghệ tối ưu lâu năm.