Xuất khẩu gạo lập kỷ lục về lượng, giá dần lấy lại đà tăng

Sản lượng xuất khẩu cao kỷ lục, giá đảo chiều tăng

Theo số liệu của Cục Hải quan, trong tháng 6, Việt Nam xuất khẩu 755.975 tấn gạo, thu về 375,8 triệu USD, tăng mạnh 45,4% về lượng và 37,3% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo xuất khẩu gạo đạt hơn 5 triệu tấn, tăng 6,5% so với cùng kỳ và là mức cao nhất từng ghi nhận trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, kim ngạch đạt 2,4 tỷ USD, giảm 2,5%, do mặt bằng giá thấp hơn.

Bình quân trong 6 tháng đầu năm, giá gạo xuất khẩu đạt 474 USD/tấn, thấp hơn 8,5% so với cùng kỳ năm 2025. Dù vậy, xu hướng giá đã có dấu hiệu khởi sắc khi trong tháng 6 đạt 497 USD/tấn, tăng 4,3% so với tháng trước và lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2025. Đây là tín hiệu cho thấy giá gạo xuất khẩu đang từng bước phục hồi sau giai đoạn giảm kéo dài.

Về thị trường, Philippines tiếp tục là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm, với khối lượng đạt 2,4 triệu tấn, trị giá 1,1 tỷ USD, tăng 13,7% về lượng và 2,3% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Với kết quả này, Philippines chiếm gần một nửa (47,6%) tổng lượng gạo xuất khẩu của cả nước.

Đứng thứ hai là thị trường Trung Quốc, chiếm 18,2% tổng lượng gạo xuất khẩu, với 915.466 tấn, trị giá 454,3 triệu USD, tăng lần lượt 104,8% về lượng và 100,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Ngoài hai thị trường chủ lực, xuất khẩu gạo sang nhiều thị trường khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm như: Malaysia tăng 10,9%, đạt 251.034 tấn; Ả Rập Xê Út tăng 46,7%, đạt 25.043 tấn; Australia tăng 28,5%, đạt 24.055 tấn.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang Iraq tăng đột biến gấp 167,2 lần, đạt 25.250 tấn, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ đạt 150 tấn.

Ở chiều ngược lại, lượng gạo xuất khẩu gạo sang một số thị trường truyền thống có xu hướng suy giảm, như Ghana giảm 6,7%, Bờ Biển Ngà giảm 46,8%, Singapore giảm 12,1%, Hong Kong giảm 10,9% và UAE giảm 31,7%.

Hứa hẹn sẽ tiếp tục bứt tốc trong nửa cuối năm

Theo nhận định của nhiều tổ chức quốc tế, nhu cầu nhập khẩu và giá gạo thế giới nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong những tháng cuối năm do thời tiết bất lợi, đặc biệt là El Nino, ảnh hưởng đến sản xuất tại nhiều quốc gia.

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cho biết chỉ số giá gạo toàn cầu của FAO (FARPI) đạt trung bình 108,2 điểm trong tháng 6, tăng 3,2% so với tháng trước và tăng 2,6% so với cùng kỳ năm 2025. Đây cũng là mức cao nhất ghi nhận được kể từ tháng 1/2025.

Tại các quốc gia xuất khẩu hàng đầu, tính đến ngày 22/7, giá gạo Jasmine của Việt Nam dao động ở mức 546 - 550 USD/tấn, tăng 100 USD/tấn so với cuối năm 2025; gạo thơm 5% tấm đạt 500 - 510 USD/tấn, tăng 70 USD/tấn; còn gạo trắng 5% tấm ở mức 424 - 428 USD/tấn, cao hơn khoảng 60 USD/tấn.

Tại Thái Lan, giá chào bán gạo trắng 5% tấm dao động từ 445 - 449 USD/tấn, tăng 34 USD/tấn so với cuối năm ngoái.

Trong khi đó, giá gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ gần như đi ngang, ở mức 354 - 358 USD/tấn nhờ nguồn cung vẫn dồi dào.

Theo các chuyên gia, giá gạo toàn cầu đã tăng khá mạnh, đặc biệt là trong quý II vừa qua do nguồn cung suy giảm theo mùa trong khi nhu cầu nhập khẩu vẫn ở mức cao. Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển và đầu vào tăng do tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông, cùng lo ngại El Niño ảnh hưởng đến sản lượng lúa, cũng góp phần tạo áp lực đẩy giá gạo đi lên.

Trong báo cáo công bố mới đây, Bộ nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2026-2027 chỉ đạt 537,2 triệu tấn, giảm 0,6 triệu tấn so với dự báo của tháng trước và thấp hơn khoảng 2% so với niên vụ 2025-2026. Ngược lại, tiêu thụ gạo toàn cầu dự kiến tăng thêm 1,6 triệu tấn, lên 542,8 triệu tấn.

Đáng chú ý, cơ quan này đã nâng dự báo xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2026 lên 8,1 triệu tấn, tăng thêm 200.000 tấn so với dự báo trước và tăng nhẹ so với mức 8,06 triệu tấn của năm 2025. Lượng gạo xuất khẩu tăng nhờ nhu cầu cao từ các thị trường truyền thống, đặc biệt Philippines và Trung Quốc.

USDA dự báo Trung Quốc sẽ nhập khẩu 3,9 triệu tấn gạo trong năm nay, tăng 400.000 tấn so với dự báo trước và cao hơn gần 800.000 tấn so với năm 2025. Đây là mức nhập khẩu cao nhất trong nhiều năm, khi nước này đẩy mạnh mua vào ở thời điểm giá gạo đang ở vùng thấp.

Với riêng Philippines – thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, USDA đã nâng dự báo nhập khẩu gạo của Philippines trong năm nay thêm 100.000 tấn so với dự báo trước, lên mức 5,7 triệu tấn do sản lượng trong nước suy giảm vì chi phí sản xuất tăng, thiếu nước tưới và nguy cơ El Nino. Con số này cao hơn đáng kể so với dự báo 4,8 triệu tấn mà Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) đưa ra trước đó.

USDA dự báo sản lượng gạo xay xát của Philippines trong năm nay đạt khoảng 12,3 triệu tấn, giảm 0,8% so với dự báo trước đó là 12,4 triệu tấn.

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp Philippines cảnh báo sản lượng lúa có thể giảm tới 700.000 tấn nếu El Nino diễn biến nghiêm trọng. Thực tế, 6 tháng đầu năm 2026, Philippines đã nhập khẩu 2,75 triệu tấn gạo, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước, trong đó Việt Nam tiếp tục là nguồn cung lớn nhất.

Mặc dù vậy, xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Philippines vẫn đối mặt với nhiều thách thức khi nước này liên tục điều chỉnh chính sách nhằm bảo vệ ngành sản xuất lúa gạo trong nước.

Theo Bộ Nông nghiệp Philippines, từ đầu tháng 7, nước này sẽ tạm ngừng cấp phép nhập khẩu gạo 5% tấm, mặt hàng nhập khẩu chủ lực và chuyển sang nhập khẩu các loại gạo có phẩm cấp thấp hơn, từ 25% tấm trở lên. Mới đây, Philippines lại cân nhắc tăng thuế nhập khẩu ít nhất 13% với gạo từ Việt Nam và các nước Thái Lan, Pakistan, Myanmar nhằm bảo vệ sản xuất nội địa.