Việt Nam chính thức mở sàn carbon, doanh nghiệp bước vào cuộc chơi định giá phát thải

Sáng 29/6, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước, mở đầu cho quá trình vận hành thị trường carbon tại Việt Nam.

Sự kiện có sự tham dự của nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà; Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi; Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành; Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương cùng lãnh đạo các bộ, ngành và đơn vị liên quan.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) Nguyễn Anh Phong cho biết việc đưa Sàn giao dịch carbon vào hoạt động không chỉ là một bước tiến về mặt kỹ thuật mà còn tạo ra cơ chế gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường với lợi ích kinh tế của doanh nghiệp.

Thị trường carbon sẽ giúp doanh nghiệp chủ động tối ưu chi phí giảm phát thải thông qua giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon, đồng thời góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam vào năm 2050.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cũng nhấn mạnh Sàn giao dịch carbon sẽ trở thành một cấu phần quan trọng của thị trường tài chính quốc gia, góp phần huy động nguồn lực cho tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thúc đẩy phát triển bền vững.

Việc khai trương Sàn giao dịch carbon được xem là bước chuyển từ giai đoạn xây dựng chính sách sang áp dụng công cụ thị trường trong quản lý phát thải khí nhà kính. Thị trường này được thiết kế để hỗ trợ giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon, qua đó giúp các cơ sở phát thải thực hiện nghĩa vụ giảm phát thải theo quy định. 

Trước thời điểm khai trương, UBCKNN cho biết các điều kiện vận hành của Sàn giao dịch carbon trong nước đã cơ bản hoàn thiện, từ khuôn khổ pháp lý, quy chế nghiệp vụ, hàng hóa giao dịch đến hạ tầng công nghệ thông tin và cơ chế thanh toán.

Theo Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 9/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ, tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm giai đoạn 2025-2026 đã được phê duyệt. Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phân bổ hạn ngạch phát thải cho 110 cơ sở, tạo nguồn hàng hóa đầu tiên để thị trường carbon vận hành.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT quy định việc quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Để bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, Cục Biến đổi khí hậu, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), HNX và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) đã ký kết cơ chế phối hợp trong việc trao đổi dữ liệu, đối soát thông tin và xử lý các tình huống phát sinh.

Theo UBCKNN, trong tháng 5 và tháng 6, hệ thống giao dịch tại HNX, hệ thống lưu ký - thanh toán tại VSDC cùng Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đã hoàn tất kết nối và kiểm thử toàn thị trường.

Kết quả kiểm thử cho thấy các hệ thống vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu về trao đổi dữ liệu và xử lý nghiệp vụ thực tế.

Bên cạnh đó, UBCKNN đã hoàn tất việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch carbon theo quy định tại Nghị định số 29/2026/NĐ-CP.

Các đơn vị liên quan cũng đã tổ chức nhiều chương trình tập huấn nhằm phổ biến quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ và cơ chế vận hành thị trường cho các tổ chức, doanh nghiệp tham gia.