Từ sân cỏ mô phỏng đến World Cup 2026: Liệu AI có thể thay thế con người trên sân cỏ?

Hoạt động cuối cùng trong phiên họp dành cho báo chí diễn ra chiều 29/9 tại sự kiện AWS Cloud & AI Day 2026 ở Hà Nội trở nên thú vị hơn, khi người tham gia được trực tiếp trải nghiệm những trận cầu mà toàn bộ cầu thủ trên sân đều là AI agent.

Mỗi người tham gia đóng vai trò huấn luyện viên của một đội bóng gồm 5 cầu thủ, chính là 5 AI agent. Trên hệ thống mô phỏng do Amazon Web Services (AWS) Việt Nam cung cấp, các “huấn luyện viên” có thể đặt tên cho cầu thủ, rèn luyện kỹ năng thông qua các câu lệnh và đưa ra yêu cầu chiến thuật trước khi trận đấu bắt đầu.

Với 12 người tham gia, ban tổ chức cũng bố trí một giải đấu quy mô nhỏ mang tên Agentic Football Cup, chia thành 4 bảng A, B, C và D, mỗi bảng gồm 3 đội. Các đội thi đấu theo thể thức loại trực tiếp. Mỗi trận kéo dài vài phút; nếu hai đội hòa khi hết thời gian, hệ thống sẽ cho phép thi đấu thêm đến khi một đội ghi được bàn thắng vàng.

Theo AWS Việt Nam, hoạt động này không chỉ đơn thuần mang tính giải trí. Nó được thiết kế để minh họa một sự chuyển dịch lớn hơn trong cách con người sẽ làm việc cùng AI trong tương lai: không còn như lập trình viên viết từng dòng code, mà giống như huấn luyện viên trưởng - đặt chiến thuật, phân vai, và để các AI agent tự thực thi trên sân.

Mô hình mà những người tham gia trải nghiệm tại Hà Nội cũng là một phần của xu hướng mới trong việc đưa AI trực tiếp vào bóng đá.

Phía AWS hiện tổ chức giải đấu bóng đá quốc tế mô phỏng mang tên AWS Agentic Football Cup, trong đó mỗi đội gồm 5 AI agent. Người chơi từ các quốc gia không trực tiếp điều khiển từng cầu thủ mà huấn luyện và xây dựng chiến thuật bằng ngôn ngữ tự nhiên, sau đó để các AI tự đưa ra quyết định trên sân.

Theo AWS, mỗi AI agent đảm nhiệm một vị trí và có thể được hướng dẫn về cách di chuyển, chuyền bóng, dứt điểm, pressing hay phòng ngự. Trong trận đấu, hệ thống liên tục cung cấp cho các AI agent thông tin về vị trí, tốc độ cầu thủ, bóng, thể lực, tỷ số và thời gian, để mỗi agent đưa ra quyết định trong khoảng một giây.

Mùa Alpha của giải bắt đầu từ ngày 11/9/2026, kéo dài 7 tuần, với tối đa 12.000 đội tham dự. 10 đội chiến thắng sẽ giành quyền tới Las Vegas dự vòng chung kết, với tổng giải thưởng lên tới 50.000 USD.

AI len lỏi sâu hơn vào trong bóng đá

Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Giám đốc kiến trúc Giải pháp tại AWS Việt Nam, AI đang mở ra nhiều cách tiếp cận mới với môn thể thao vua, từ phân tích hiệu suất cầu thủ theo thời gian thực, hỗ trợ trọng tài, phòng ngừa chấn thương đến nâng cao trải nghiệm người hâm mộ.

Một ví dụ là sự hợp tác giữa AWS và Bundesliga, giải vô địch bóng đá quốc gia Đức. Với vai trò đối tác công nghệ chính thức, AWS cung cấp nền tảng cho bộ chỉ số “Match Facts” của Bundesliga, xử lý khoảng 200 triệu điểm dữ liệu trong mỗi trận đấu.

Công nghệ của AWS được sử dụng để cung cấp các chỉ số như xác suất ghi bàn theo thời gian thực, phân tích tốc độ chạy nước rút và AI Live Ticker - hệ thống tự động tạo bình luận đa ngôn ngữ chỉ vài giây sau mỗi tình huống trên sân.

Ở cấp độ toàn cầu, FIFA đã đưa AI sâu hơn vào World Cup 2026, từ hỗ trợ trọng tài đến phân tích chiến thuật. Một trong những công nghệ đáng chú ý là FIFA AI Pro, trợ lý phân tích sử dụng AI tạo sinh, kết hợp dữ liệu trận đấu, dữ liệu tracking cầu thủ, video và các mô hình ngôn ngữ chuyên biệt về bóng đá.

Công cụ này cho phép các đội tuyển truy vấn dữ liệu bằng ngôn ngữ tự nhiên, qua đó nhanh chóng tìm kiếm thông tin về cách đối thủ phòng ngự, pressing hay chuyển trạng thái. FIFA cho biết cả 48 đội tuyển dự World Cup 2026 đều sử dụng FIFA AI Pro.

Ở khâu trọng tài, AI được kết hợp với hệ thống camera tracking và cảm biến gắn trong bóng thi đấu để xác định thời điểm cầu thủ chạm bóng và vị trí của cầu thủ, qua đó hỗ trợ VAR và công nghệ bắt việt vị bán tự động. Hệ thống tracking có thể ghi nhận 29 điểm dữ liệu trên mỗi cầu thủ, 50 lần mỗi giây.

Dù AI ngày càng có khả năng xử lý dữ liệu và đưa ra quyết định trong môi trường mô phỏng, vai trò của các cầu thủ vẫn được đặt ở trung tâm trong bóng đá chuyên nghiệp. Theo ông Hoàng Trung Hiếu, AI không nhằm thay thế cầu thủ mà đóng vai trò công cụ hỗ trợ, giúp nâng cao thể lực và khả năng sáng tạo trong lối chơi.

“Bóng đá không chỉ là những gì diễn ra trên sân. Đó còn là cảm xúc giữa cầu thủ với đồng đội, với người hâm mộ và với màu áo họ khoác lên mình. Đây là điều mà AI rất khó có thể thay thế hoàn toàn”, ông Hiếu nói.