Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đã ‘kết thúc’

Mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đánh giá rằng lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran đã không còn ý nghĩa.

“Đối với tôi, lệnh ngừng bắn đó đã kết thúc”, nhà lãnh đạo Mỹ phát biểu vào ngày tại Thổ Nhĩ Kỳ, khi ngồi cạnh Tổng Thư ký NATO Mark Rutte bên lề hội nghị thượng đỉnh thường niên của liên minh quân sự này. “Theo quan điểm của tôi, nó chỉ làm lãng phí thời gian”.

Tiếp đến, ông Trump chỉ trích Iran là một quốc gia “bạo lực” và dùng nhiều từ ngữ nặng nề khác để mô tả nước này. Tuy vậy, ông sẽ không ngăn cản các nhà đàm phán tiếp tục trò chuyện, dù ông tỏ ra bi quan về con đường ngoại giao. 

Tổng thống Mỹ cho biết: "Các nhà đàm phán có thể nói chuyện, nhưng tôi nghĩ họ chỉ đang phí hoài thời gian". 

Phát biểu của ông Trump được đưa ra không lâu sau khi Mỹ tiến hành một đợt không kích mới nhằm vào Iran và hủy bỏ cơ chế miễn trừ cho phép nước này xuất khẩu dầu mỏ. Những động thái này nhằm đáp trả các cuộc tấn công mới vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz.

Giới chức Mỹ nói với tờ Axios rằng từ tối 6/7 đến sáng sớm 7/7, Iran đã tấn công ba tàu thương mại tại Hormuz. Bản thân Iran đã nhiều lần tuyên bố sẽ không cho phép tàu thuyền di chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này nếu không có sự cho phép của họ.

Trong khi đó, việc Iran chấm dứt tấn công tàu thuyền thương mại và Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt là những điều kiện tiên quyết trong thỏa thuận tạm thời mà hai nước ký kết vào tháng 6. Thỏa thuận này giúp hai bên đình chỉ giao tranh và thiết lập khoảng thời gian 60 ngày để đàm phán về một hiệp định hòa bình toàn diện hơn.

Hiện cả hai nước đều cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận. Trong phiên giao dịch ngày 7/7, giá dầu thô đã bật tăng trở lại.

Một quan chức Mỹ nói với Bloomberg rằng các nhà đàm phán sẽ tiếp tục làm việc để hướng tới thỏa thuận lâu dài giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, ngay cả trước khi căng thẳng leo thang trở lại, kịch bản này cũng được cho là không dễ thành hiện thực.

Mỹ và Iran còn nhiều bất đồng phải giải quyết, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, kế hoạch đánh phí tàu thuyền qua Hormuz, cũng như số tài sản Iran mà Mỹ đang phong tỏa.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã nối lại vào tuần trước. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán đã bị tạm hoãn sau khi Iran tổ chức lễ tang quy mô lớn kéo dài một tuần cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.

Qatar cho biết cuộc đàm phán tiếp theo sẽ được lên lịch vào thời điểm sớm nhất có thể sau các nghi thức tang lễ. Ông Khamenei dự kiến ​​sẽ được an táng tại quê nhà Mashhad vào ngày 9/7.

Trong thời gian gần đây, ông Trump khẳng định muốn có thỏa thuận với Iran, nhưng cũng đe dọa sẽ khởi động lại các cuộc tấn công nếu không đạt được ý muốn. 

Cuộc xung đột với Iran đang gây tổn hại đến vị thế chính trị của ông Trump, đúng vào thời điểm Đảng Cộng hòa chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội diễn ra vào tháng 11.

Giá năng lượng cao khiến người Mỹ ngày càng lo lắng về chi phí sống. Tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump đã giảm xuống gần mức thấp kỷ lục, trong bối cảnh cử tri bất mãn về cách ông điều hành nền kinh tế và xử lý chiến sự.

Ông Trump khẳng định việc chấm dứt chiến sự sẽ giúp giá xăng nhanh chóng hạ nhiệt, đồng thời các hộ gia đình sẽ được hưởng lợi từ đà tăng của thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ khi nào nguồn cung năng lượng có thể trở lại mức trước khi xung đột bùng phát.