Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất

Chiều 24/7, phát biểu bế mạc hội nghị Trung ương ba khóa 14, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Trung ương đã thống nhất các quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và những luật liên quan.

Trung ương khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý; là tài nguyên đặc biệt, không gian sinh tồn và phát triển của quốc gia. Nhà nước không xem xét lại quyền sử dụng đất hợp pháp theo chính sách, pháp luật đất đai qua các thời kỳ.

Việc sửa luật phải đồng bộ, đúng, trúng, kịp thời; khơi thông nguồn lực nhưng không tư nhân hóa đất đai; hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Nhà nước điều tiết, kiểm soát, quyết định giá đất; bảo đảm cải thiện chỗ ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất thu hồi.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong 6 tháng đầu năm 2026, việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng 14 và các nghị quyết chiến lược của Đảng được triển khai khẩn trương, quyết liệt. Bộ máy của hệ thống chính trị sau sắp xếp hoạt động ổn định, bước đầu phát huy hiệu quả, song điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi.

Nguyên nhân sâu xa là thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm; phân cấp chưa gắn đầy đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát; nguồn lực còn chia cắt; tăng trưởng chưa dựa vào năng suất, nội lực.

Sau một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, Trung ương đánh giá bộ máy mới thể hiện tính ưu việt, phù hợp, thông suốt, phát huy hiệu quả, nhưng chất lượng vận hành chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở.

Trung ương quyết định ban hành Quy định sửa đổi, bổ sung Quy định số 20 về thi hành Điều lệ Đảng và Quy định mới về những điều đảng viên không được làm. Quy định mới phải bảo đảm kỷ luật nghiêm minh nhưng không làm triệt tiêu tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Trung ương cũng thông qua chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh; quyết tâm phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên; ban hành Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam và Nghị quyết mới về xây dựng, phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Các đại biểu thống nhất thông qua Đề án xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển; nhất trí với những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ chủ yếu của Chiến lược an ninh quốc gia; ban hành Kết luận về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Trung ương thống nhất cơ chế bảo đảm các quyết sách được tổ chức thực hiện đồng bộ, có thể kiểm soát, đo lường và quy trách nhiệm. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ cơ quan chủ trì, đầu mối chịu trách nhiệm, thẩm quyền, điều kiện thực hiện, thời hạn và sản phẩm.

"Giá trị và sức sống của các quyết sách phải được đo bằng kết quả thực tế: điểm nghẽn được tháo gỡ, năng lực mới được tạo lập, bộ máy vận hành thông suốt, nguồn lực được khơi thông, năng suất và sức cạnh tranh được nâng cao, đất nước an toàn hơn, nhân dân được thụ hưởng thiết thực hơn", lãnh đạo Đảng, Nhà nước nói.

Phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương, tỉnh và xã

Ngay sau hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị tập trung thực hiện 5 nhóm việc. Đầu tiên là các cấp phải xác định đúng trọng tâm, thứ tự ưu tiên và những khâu đột phá. Việc đã rõ, điều kiện đã chín muồi phải làm ngay, đến nơi đến chốn; việc mới, khó, chưa có tiền lệ phải được nghiên cứu kỹ và khi cần thiết có thể thí điểm trong phạm vi kiểm soát, đúng thẩm quyền.

Việc tổ chức thực hiện phải đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt của Đảng, đồng thời phát huy đầy đủ chức năng, thẩm quyền và trách nhiệm của từng cơ quan. Mỗi cán bộ, đảng viên phải nói đi đôi với làm, nhận nhiệm vụ phải làm đến cùng và chịu trách nhiệm về kết quả công việc.

Cùng với đó, Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã phải được phân định rõ trách nhiệm, bảo đảm ba cấp vận hành thông suốt. Trung ương tập trung định hướng chiến lược, hoàn thiện thể chế và phân bổ nguồn lực lớn. Cấp tỉnh cụ thể hóa chủ trương, điều phối nguồn lực và bảo đảm điều kiện cho cấp xã. Cấp xã là tuyến đầu của quản trị công, trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trung ương không làm thay địa phương; cấp tỉnh không ôm giữ việc cấp xã có thể làm tốt. Khi cấp xã chưa được bảo đảm thẩm quyền, nhân lực, tài chính, dữ liệu, công cụ và hướng dẫn, cấp tỉnh phải tháo gỡ, giải quyết, không để công việc tồn đọng.

Ngoài ra, từng quyết sách phải được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động, xác định rõ nguồn lực, lộ trình, sản phẩm và trách nhiệm thực hiện. "Yêu cầu hiện nay là biến tốc độ ban hành thành tốc độ thực hiện, biến quyết tâm chính trị thành chuyển biến thực chất, kết quả cụ thể", ông nói.

Cuối cùng, các cấp phải tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá bằng dữ liệu, sản phẩm và kết quả thực tế. Kết quả thực hiện là căn cứ quan trọng nhất để đánh giá cán bộ, nhất là người đứng đầu; đồng thời biểu dương nơi làm tốt, bảo vệ người dám đổi mới và xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy, làm chậm, làm hình thức.

"Phải kiểm đếm điểm nghẽn đã được tháo gỡ, nguồn lực đã được khơi thông, đời sống nhân dân đã chuyển biến thế nào", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và lưu ý kết quả thực hiện phải là căn cứ quan trọng nhất để đánh giá cán bộ, nhất là người đứng đầu.