'Tình trạng tích trữ xăng dầu đã giảm, cần sớm xây dựng phương án bình ổn giá'

Giá xăng dầu trong nước và thế giới tăng mạnh

Ngày 8/3, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng cho biết những ngày qua, giá xăng dầu tại nhiều quốc gia đã tăng đáng kể do ảnh hưởng từ diễn biến địa chính trị tại Trung Đông, theo Báo Chính phủ.

Cụ thể, tại Mỹ, giá xăng tăng khoảng 11%, giá dầu tăng 15%; tại Lào, giá xăng tăng 11 - 15%, dầu tăng 33%; Thái Lan tăng 4 - 8% với xăng và khoảng 14% với dầu; Trung Quốc và nhiều nước châu Âu cũng ghi nhận mức tăng từ 8 - 15%.

Trong bối cảnh đó, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm. Hai nhà máy lọc hoá dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của thị trường nội địa.

Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng cho hay Nhà máy lọc dầu Dung Quất có đủ nguồn dầu thô để duy trì sản xuất đến hết tháng 4. Nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn dù phụ thuộc một phần nguồn dầu thô nhập khẩu từ Kuwait nhưng hiện vẫn duy trì sản xuất nhờ lượng tồn kho và các lô hàng đã vận chuyển. Phần còn lại của nhu cầu trong nước được đáp ứng thông qua nhập khẩu, chiếm khoảng 30%.

Theo báo cáo của các thương nhân đầu mối, nguồn nhập khẩu trong tháng 3 cơ bản được bảo đảm, dù dự báo việc nhập khẩu trong tháng 4 có thể gặp khó khăn hơn do giá tăng và một số quốc gia hạn chế xuất khẩu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.

Trước diễn biến giá thế giới tăng mạnh, liên Bộ Công Thương – Tài chính đã điều chỉnh giá xăng dầu trong nước tại kỳ điều hành ngày 7/3. Theo đó, giá xăng RON95-III tăng lên mức 27.047 đồng/lít, tăng 4.707 đồng/lít so với kỳ trước; dầu diesel 0,05S tăng lên 30.239 đồng/lít, tăng 7.202 đồng/lít.

Sau khi điều chỉnh giá, thị trường xăng dầu trong nước nhìn chung ổn định. Tuy nhiên, tại một số địa phương phía Bắc đã xuất hiện hiện tượng người dân mua xăng dầu bằng can, phi để tích trữ do lo ngại giá tiếp tục tăng. Song, theo ghi nhận từ các Sở Công Thương, từ ngày 8/3, tình trạng này đã giảm đáng kể sau khi giá bán lẻ được điều chỉnh.

Cơ quan chức năng cũng tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường nhằm ngăn chặn hành vi đầu cơ, găm hàng và bán xăng dầu trái quy định. Tại nhiều địa phương như TP HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ…, các cửa hàng xăng dầu vẫn hoạt động bình thường và nguồn cung được duy trì ổn định.

Khẩn trương xây dựng phương án bình ổn giá

Trước thực trạng trên, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng kiến nghị thực hiện khẩn trương các giải pháp Chính phủ đã cho phép tại Nghị quyết 36 nhằm đa dạng hoá nguồn cung dầu thô cho các Nhà máy lọc dầu duy trì hoạt động ở công suất cao.

Cùng với đó, Tổ công tác kiến nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo và kiểm tra các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện nghiêm túc tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026, đảm bảo đầy đủ nguồn cung xăng dầu cho hệ thống phân phối, thực hiện nghiêm túc dự trữ xăng dầu theo quy định.

Đồng thời, cần tăng cường phối hợp lực lượng công an, biên phòng kiểm tra thị trường nhất là các khu vực, địa bàn tiêu thụ tăng đột biến và có dấu hiệu đầu cơ để ngăn chặn tình trạng găm hàng, nâng giá bất hợp lý, xuất khẩu lậu xăng dầu.

Tổ công tác cũng đề xuất Chính phủ chỉ đạo các đầu mối tìm kiếm nguồn hàng nhập khẩu về theo kế hoạch quý I/2026 đã đăng ký.

Đơn vị này cũng đề nghị Bộ Tài chính khẩn trương phối hợp xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu trình Chính phủ, theo đó tùy từng cấp độ kiến nghị các phương án điều chỉnh tiếp tục các loại thuế, sử dụng Quỹ bình ổn giá nhằm bình ổn giá xăng dầu trong nước…

Về nguồn cung, dựa trên các kiến nghị Chính phủ đã cho phép tại Nghị quyết 36, Bộ Công Thương nghiên cứu thực hiện ngay các giải pháp đa dạng hoá nguồn cung dầu thô cho Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn. Trong đó, cần tăng cường tối đa nguồn dầu thô và condensate trong nước nhằm hạn chế ảnh hưởng biến động giá dầu thô và chi phí vận chuyển.

Song song đó, Bộ Công Thương chỉ đạo TKV, EVN, PVN chỉ đạo các nhà máy lọc hoá dầu, chế biến khí, nhà máy điện đạm, các công trình khai thác khí, dầu áp dụng khoa học kỹ thuật tăng tối đa công suất nhưng cần đảm bảo duy trì an toàn trong vận hành, phòng cháy chữa cháy, nhất là vận hành với công suất cao. 

Đồng thời, cần áp dụng khoa học công nghệ tạo ra các sản phẩm mới bổ sung cho nguồn cung xăng dầu. Sớm hoàn thành đưa vào vận hành các nhà máy condensate, Etanol để bổ sung nguồn nguyên liệu cho pha chế, phối trộn.

Đặc biệt, Tổ công tác đề xuất Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi đối với ngoại tệ nhập khẩu xăng dầu, có chính sách lãi suất ưu đãi cho sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng; triển khai sớm áp dụng lộ trình nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống; phát động phong trào sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả…