Thị trường thép trong nước phân hóa, giá quặng sắt thế giới tiếp tục chịu sức ép

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), tại thị trường trong nước, ngành thép bước vào quý IV với bức tranh phân hóa giữa các phân khúc. Đối với thép xây dựng, chu kỳ thi công cuối năm tạo động lực tích cực cho thị trường, mở ra dư địa để các nhà sản xuất tăng giá thu mua phế liệu và giá bán thành phẩm nhằm bảo vệ biên lợi nhuận.

Ngược lại, nhóm thép dẹt, bao gồm thép cuộn cán nóng (HRC) và tôn mạ, tiếp tục đối mặt với áp lực từ nguồn thép nhập khẩu giá rẻ và rủi ro phòng vệ thương mại.

Về dài hạn, ngành thép Việt Nam đang tái cơ cấu theo hướng phát triển chuỗi giá trị kỹ thuật cao. Đáng chú ý là định hướng đầu tư hệ thống sản xuất ray đường sắt công nghệ cao với quy mô trên 700.000 tấn/năm của VinMetal, nhằm đón đầu chu kỳ giải ngân cho các dự án đường sắt tốc độ cao và mạng lưới metro đô thị trong thập kỷ tới.

Trong khi đó, thị trường nguyên liệu thép thế giới vẫn chịu sức ép từ tình trạng dư cung và nhu cầu tiêu thụ yếu.

Kết thúc phiên giao dịch hôm qua, quặng sắt là mặt hàng duy nhất giảm giá trong nhóm kim loại, mất 0,45% xuống còn 91,10 USD/tấn, tiến sát vùng đáy thấp nhất trong một năm.

Về nguồn cung, các tập đoàn khai khoáng lớn như BHP và Rio Tinto tiếp tục ghi nhận sản lượng tăng 2–4% trong quý III, đồng thời thiết lập những kỷ lục khai thác mới. Lượng quặng sắt vận chuyển toàn cầu trong tuần qua tăng thêm 3,89 triệu tấn, đạt 34,77 triệu tấn.

Tại Trung Quốc, lượng quặng sắt nhập khẩu tháng 9 vẫn ở mức cao, đạt 109,82 triệu tấn. Lũy kế 9 tháng đầu năm, quốc gia này nhập khẩu 954,97 triệu tấn, tăng 4,1% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ thép tại Trung Quốc tiếp tục chịu ảnh hưởng từ sự suy yếu của lĩnh vực bất động sản và xây dựng.

Trong 9 tháng đầu năm, tổng đầu tư tài sản cố định của nước này đạt 5.000 tỷ USD, giảm 7,2% so với cùng kỳ. Tổng diện tích bán mới của bất động sản thương mại giảm 13,2%.

Theo Viện Kế hoạch và Nghiên cứu ngành Luyện kim Trung Quốc, tỷ trọng ngành xây dựng trong tổng tiêu thụ thép đã giảm từ 58% năm 2020 xuống còn 49% năm 2025. Xu hướng này được dự báo tiếp diễn trong năm 2026, dù mức giảm nhu cầu thép có thể chậm lại còn 4,1%.

Tình trạng nguồn cung vượt nhu cầu khiến tồn kho quặng sắt tại 35 cảng chính của Trung Quốc tăng lên 148,30 triệu tấn.

Tính đến giữa tháng 10, chỉ khoảng 8% nhà máy luyện thép nội địa Trung Quốc kinh doanh có lãi. Tình trạng thua lỗ kéo dài buộc các doanh nghiệp tăng cường bảo dưỡng lò cao để kiểm soát rủi ro, qua đó làm giảm nhu cầu thu mua quặng sắt.

Triển vọng thị trường quặng sắt vẫn đối mặt với thách thức dư cung khi nhu cầu thép toàn cầu năm 2026 được dự báo gần như đi ngang ở mức 1,72 tỷ tấn.

Trong đó, nhu cầu tại Trung Quốc tiếp tục thu hẹp, còn Ấn Độ được kỳ vọng tăng trưởng gần 8% nhờ đầu tư công. Tuy nhiên, quy mô thị trường Ấn Độ vẫn chưa đủ để thay thế vai trò của Trung Quốc.

Về dài hạn, trước sức ép từ các dự án khai thác quy mô lớn dự kiến đi vào hoạt động trong những năm tới, nhiều tổ chức dự báo giá quặng sắt sẽ giảm dần về khoảng 83 USD/tấn.