Singapore đã chủ động đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng như thế nào?

Singapore hiện chưa phải sử dụng đến nguồn dự trữ năng lượng, bất chấp căng thẳng leo thang tại Trung Đông. Chính phủ nước này vẫn đang đảm bảo có đủ “dư địa tài chính” để can thiệp khi cần thiết, theo Bộ trưởng phụ trách Năng lượng và Khoa học Công nghệ Tan See Leng.

“Chúng tôi có nguồn dự trữ đủ dùng trong nhiều tháng và điều đó không thay đổi. Tuy nhiên, điều đã thay đổi là cơ sở Ras Laffan bị tấn công và hư hại nghiêm trọng”, ông Tan cho biết trong cuộc trao đổi với báo chí hôm 20/3, đề cập tới cuộc tấn công của Iran ngày 18/3 vào cơ sở Ras Laffan tại Qatar - nhà máy xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. 

Đây là hành động đáp trả sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran. Vụ việc đã khiến giá khí đốt toàn cầu tăng vọt và kéo theo những hệ lụy “rất nghiêm trọng”.

“Ngay cả khi chiến sự chấm dứt vào ngày mai, việc tái thiết Ras Laffan cũng sẽ mất từ 3 đến 5 năm”, ông Tan cảnh báo.

Khi nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, giá điện nhiều khả năng sẽ tăng - điều mà Cơ quan Thị trường Năng lượng Singapore đã cảnh báo trước đó. Không chỉ vậy, các mặt hàng thiết yếu như phân bón cũng có thể trở nên đắt đỏ hơn.

“Chúng ta cần chuẩn bị tinh thần cho một giai đoạn đầy biến động phía trước,” ông nói bên lề chuyến thăm cảng LNG của Singapore tại đảo Jurong.

Chuẩn bị cho nhiều kịch bản khác nhau 

Singapore đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó khác nhau, với các cấp độ rủi ro tương ứng và những biện pháp đi kèm. Ông Tan không tiết lộ cụ thể quốc gia này đang ở mức cảnh báo nào, chỉ khẳng định: “Chúng tôi đã chuẩn bị cho nhiều tình huống khác nhau.”

Hiện Singapore phụ thuộc gần như hoàn toàn vào khí tự nhiên nhập khẩu để sản xuất điện - chiếm tới 95% tổng sản lượng. Trong năm 2025, khoảng 43% nguồn khí đến từ đường ống dẫn từ Malaysia và Indonesia, trong khi 57% còn lại là LNG nhập khẩu từ nhiều quốc gia, bao gồm Qatar.

Theo ước tính của tổ chức nghiên cứu Rystad Energy, khoảng 42,5% lượng LNG Singapore nhập khẩu trong năm 2025 đến từ Qatar, dù con số này không được công bố chính thức.

Ông Tan cho biết các biện pháp hỗ trợ trong ngân sách năm nay, bao gồm việc giảm chi phí tiện ích cho người dân, sẽ sớm được triển khai. Chính phủ cũng sẵn sàng đưa ra thêm các giải pháp nếu cần, nhưng vẫn muốn giữ lại “nguồn lực dự phòng” trong trường hợp tình hình xấu đi.

Bộ trưởng nhấn mạnh Singapore có nhiều “lớp phòng vệ” trong đảm bảo an ninh năng lượng, bao gồm hợp tác với nhiều nhà cung cấp trên toàn cầu và các hợp đồng dài hạn, như nguồn khí nhập từ Malaysia và Indonesia.

Dù không lường trước một cuộc xung đột quy mô như hiện nay, ông cho rằng chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của Singapore đã phát huy hiệu quả. “Chúng tôi sẽ không ngần ngại can thiệp để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Điều quan trọng là phải theo dõi xem tình trạng biến động này sẽ kéo dài bao lâu,” ông nói.

Ông cũng kêu gọi người dân và doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng, sử dụng thiết bị hiệu quả hơn, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa và lắp đặt các hệ thống điện mặt trời.

“Mỗi hành động đều có ý nghĩa. Những người sử dụng ô tô có thể chuyển sang xe điện. Chúng ta cũng có thể giảm số chuyến đi cá nhân, đi chung xe khi có cùng hành trình, hoặc ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng.”

Đồng thời, ông cũng nhắc lại rằng các hộ gia đình và doanh nghiệp sẽ sớm cảm nhận được tác động từ những chính sách đã công bố trong Ngân sách 2026, bao gồm các khoản hỗ trợ hóa đơn và doanh nghiệp. Chính phủ hiện đã sẵn sàng triển khai thêm các giải pháp ngoài những gì từng công bố, đồng thời có đủ nguồn lực để hành động nhanh chóng và quyết liệt khi cần thiết.

Trả lời câu hỏi về nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu, ông nhấn mạnh: “Năng lượng là yếu tố sống còn đối với chúng tôi. Chúng cần được coi là một trong những nguồn tài nguyên quý giá nhất”.

4 lớp phòng thủ

Có thể thấy Singapore là quốc gia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu nhiên liệu, song lại được đánh giá là có khả năng chống chịu tốt hơn so với nhiều quốc gia Đông Nam Á khác nhờ vào hệ thống chính sách năng lượng linh hoạt và hiệu quả, ngay cả trong bối cảnh xung đột Iran đang leo thang.

Nước này đã xây dựng được một hệ thống đảm bảo an ninh năng lượng mang tính đa tầng, giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung. Bộ trưởng Năng lượng Tan See Leng nhấn mạnh, Singapore duy trì “4 lớp phòng thủ”, bao gồm đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, duy trì dự trữ nhiên liệu, khả năng chuyển đổi giữa các loại nhiên liệu và kết nối với các hệ thống năng lượng khu vực.

“Khoảng một nửa nguồn khí đốt của Singapore được nhập qua đường ống từ các nước láng giềng như Indonesia và Malaysia, nên không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột tại Trung Đông. Phần còn lại được bổ sung thông qua nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ nhiều quốc gia khác nhau như Mỹ và Australia. Singapore tránh được sự phụ thuộc quá mức vào một nguồn cung, qua đó nâng cao khả năng thích ứng khi xảy ra khủng hoảng”, ông Tan nói.

Một điểm đáng lưu ý là Singapore không can thiệp trực tiếp vào giá xăng dầu.

“Chính phủ không áp dụng trợ giá hay áp trần giá, mà để giá vận hành theo cơ chế thị trường quốc tế. Điều này khiến giá nhiên liệu trong nước có thể tăng nhanh khi thị trường toàn cầu biến động.

Trên thực tế, các doanh nghiệp điều chỉnh giá dựa trên kỳ vọng về rủi ro nguồn cung và chi phí tương lai, thay vì chỉ dựa vào lượng hàng tồn kho hiện tại. Giá bán lẻ nhiên liệu chịu ảnh hưởng lớn từ giá dầu thô và các chỉ số quốc tế nên thị trường trong nước gắn chặt với biến động toàn cầu”, tờ Straits Times lưu ý.