SGI Capital: Thanh khoản xuống dưới 15.000 tỷ/phiên, chứng khoán quý IV còn nhiều sức ép

Trong cập nhật mới nhất, SGI Capital tiếp tục giữ quan điểm thận trọng với môi trường lãi suất, dòng tiền và rủi ro đòn bẩy. So với các nhận định trước, bối cảnh hiện tại đã có thêm những thay đổi khi Việt Nam bước qua sự kiện nâng hạng, lạm phát trong nước vượt 5% và thanh khoản chứng khoán suy giảm rõ hơn.

Trên thị trường quốc tế, lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều nền kinh tế lớn đã tăng lên mức cao nhất hơn hai thập kỷ. Theo nhóm phân tích, thâm hụt ngân sách kéo dài, nợ công cao và nhu cầu phát hành trái phiếu lớn trong lúc các ngân hàng trung ương thu hẹp vai trò mua vào đang khiến nhà đầu tư yêu cầu mức lợi suất cao hơn.

Áp lực lãi suất cũng bắt đầu thể hiện sự phân hóa trên thị trường cổ phiếu. Trong khi S&P 500 vẫn neo quanh vùng đỉnh nhờ tăng trưởng lợi nhuận và một số cổ phiếu vốn hóa lớn, Russell 2000 đã giảm gần 10% so với đỉnh gần nhất. Trên thị trường tín dụng, mức bù rủi ro của nhóm doanh nghiệp chất lượng tín dụng thấp tại Mỹ đã tăng trở lại trên 3%.

Giá dầu duy trì ở mức cao đủ lâu cũng đang truyền dẫn sang chi phí vận tải, năng lượng và đầu vào sản xuất. Trong bối cảnh đó, Fed và nhiều ngân hàng trung ương lớn được cho là có khả năng tiếp tục duy trì lập trường tiền tệ thắt chặt.

Với Việt Nam, kinh tế sau ba quý vẫn ghi nhận tăng trưởng cao, FDI duy trì ổn định, trong khi sản xuất công nghiệp và xây dựng tiếp tục là động lực. Lãi suất liên ngân hàng và tỷ giá cũng giữ được sự ổn định.

Tuy nhiên, lạm phát tháng 9 đã vượt 5% so với cùng kỳ. SGI Capital cho rằng đây là giai đoạn hiếm hoi kể từ năm 2012 khi lạm phát vượt và duy trì trên lãi suất điều hành, làm bài toán cân bằng giữa ổn định lãi suất, tỷ giá và tăng trưởng tín dụng trở nên khó hơn.

Khối ngoại quay lại bán ròng sau nhịp mua ngắn

Thanh khoản thị trường trong tháng qua đã giảm xuống dưới 15.000 tỷ đồng/phiên dù Việt Nam được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp và đã bước vào đợt mua đầu tiên.

Khối ngoại chỉ duy trì mua ròng khoảng một tuần quanh sự kiện nâng hạng rồi quay trở lại bán ròng. Trong khi đó, nhu cầu phát hành mới của doanh nghiệp niêm yết vẫn ở mức cao, khiến áp lực hấp thụ vốn tiếp tục đặt lên nhà đầu tư trong nước.

Theo quan sát của SGI Capital, các thị trường thường có diễn biến tích cực trong khoảng 6–12 tháng trước khi sự kiện nâng hạng chính thức xảy ra, sau đó bước vào giai đoạn điều chỉnh và tích lũy trong 3–6 tháng.

Ở chiều dòng tiền trong nước, lãi suất huy động cao và tiếp tục tăng đang tạo thêm cạnh tranh với chứng khoán. Đây cũng là mạch nhận định đã xuất hiện trong các báo cáo trước, khi tổ chức này lưu ý tiền gửi kỳ hạn 6–12 tháng tại một số ngân hàng đã lên vùng 8.x–9.x%/năm, trong khi chi phí huy động vốn của các công ty chứng khoán phục vụ cho vay margin cũng tăng.

Cập nhật lần này cho rằng dư nợ margin vẫn duy trì ở mức rất cao trong bối cảnh thanh khoản và lãi suất kém thuận lợi.

Quý IV thêm áp lực thanh khoản và đòn bẩy

Quý IV thường là giai đoạn nhu cầu thanh khoản tăng khi nhiều khoản vay và khoản đầu tư cần tất toán trước cuối năm.

Áp lực có thể đến thêm từ bất động sản. Giao dịch trên thị trường này đang giảm sâu và có thể tạo sức ép chéo lên chứng khoán, kênh tài sản có khả năng thanh khoản cao hơn.

Trong khi đó, số cổ phiếu giảm về đáy một năm đang tăng nhanh, còn số mã lập đỉnh mới chỉ tập trung ở một số cổ phiếu thuộc các ngành hưởng lợi từ giá dầu. Tâm lý nhà đầu tư được đánh giá đang chuyển dần từ kỳ vọng sang thất vọng và lo lắng.

Nếu lãi suất huy động tiếp tục tăng, dòng tiền rời khỏi thị trường có thể gia tăng, qua đó làm rủi ro đối với các tài khoản sử dụng margin cao lớn hơn. Trong bối cảnh đó, quản trị rủi ro tiếp tục là ưu tiên được nhấn mạnh cho giai đoạn hiện nay.